I CSK 871/14
WyrokIzba Cywilna2015-06-16
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona w oparciu o przesłankę oczywistej zasadności, zarzucająca naruszenie przepisów dotyczących wysokości hipoteki przymusowej, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane przepisy nie regulują tej kwestii, a zastosowane przepisy dopuszczają zabezpieczenie wierzytelności do 150% jej wartości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana przesłanka oczywistej zasadności. Skarżący błędnie powołał przepisy art. 100 i 1001 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 35 Ordynacji podatkowej, które nie regulują zależności między sumą hipoteki a wysokością zabezpieczanej wierzytelności. Nawet przy hipotetycznym uznaniu omyłki w oznaczeniu przepisów, zastosowanie przepisów umożliwiających zabezpieczenie do 150% wartości wierzytelności nie stanowi oczywistego naruszenia prawa, gdy hipoteka została ustanowiona w tej właśnie wysokości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wpisał hipotekę przymusową na nieruchomości uczestnika G.B. na zabezpieczenie zobowiązania Gminy Miasto Rzeszów z tytułu podatku od nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika, uznając wpis za prawidłowy, mimo że suma hipoteki (100.308 zł) przewyższała wysokość ustalonego podatku (66.872 zł), ale mieściła się w ustawowym limicie 150% sumy wierzytelności. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 871/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku Gminy Miasto Rzeszów przy uczestnictwie G. B. o wpis hipoteki przymusowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt V Ca 538/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację uczestnika G.B. od dokonanego przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie w dniu 16 września 2013 r. wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 100.308 zł na nieruchomości uczestnika jako zabezpieczenia zobowiązania wnioskodawcy - Gminy Miasta Rzeszowa z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. Sąd Okręgowy uznał, że dokonany wpis jest prawidłowy, jego podstawę stanowi decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa ustalająca wysokość ciążącego na uczestniku podatku od nieruchomości za rok 2013 r. w kwocie 66.872 zł. Ponieważ suma hipoteki nie może przewyższać 150% sumy wierzytelności i świadczeń ubocznych wynikających z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu, prawidłowe było ustanowienie hipoteki w wysokości 100.308 zł. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 100 oraz 1001 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) oraz art. 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jedn. tekst Dz.U. z 2015 r., poz. 613). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.
3 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadność wniesionej przez siebie skargi. W ocenie skarżącego Sąd drugiej instancji niesłusznie oddalił jego apelację przyjmując wbrew postanowieniom art. 100 oraz 1001 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak również wbrew art. 35 ordynacji podatkowej, że możliwe było ustanowienie hipoteki przymusowej w wysokości 100 308,00 zł, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z 24 stycznia 2013 r. – […] – w której ustalono wysokość podatku od nieruchomości uczestnika na kwotę 66 872,00 zł. Przesłanka oczywistej zasadności skargi zachodzi w razie wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego o ile nie spowodowało wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie, uczestnik nie przytoczył. Oczywistą zasadność swojej skargi łączy z zarzutem naruszenia art. 100 oraz 1001 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak również art. 35 ordynacji podatkowej polegającym - jego zdaniem - na niezasadnym dokonaniu wpisu hipoteki na sumę wyższą niż wynika z przedłożonej przez wnioskodawcę decyzji. Przede wszystkim żaden z powołanych przez skarżącego przepisów nie dotyczy zależności pomiędzy wysokością wpisanej sumy hipoteki a wysokością zabezpieczanej wierzytelności. Art. 100 u.k.w.h. normuje obowiązki wierzyciela po wygaśnięciu hipoteki, zaś art. 1001 u.k.w.h. normuje ustawowe prawo zastawu wierzycieli hipotecznych użytkowania wieczystego. Z kolei art. 35 ordynacji podatkowej precyzuje sposób powstania i podstawy wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Zagadnienia poruszanego przez uczestnika dotyczą art. 110 i art. 1101 u.k.w.h.,
4 które jednak nie zostały powołane w skardze, wobec czego nie mogą stanowić przedmiotu oceny. Nawet jednak gdyby uznać, że nastąpiła oczywista omyłka w oznaczaniu naruszonych przepisów, to i tak - w sytuacji, kiedy zastosowane przez Sąd Okręgowy przepisy umożliwiają zabezpieczenie wierzytelności do 150% sumy wierzytelności i świadczeń ubocznych - nie można dopatrzyć się ich oczywistego naruszenia przez ustanowienie hipoteki odpowiadającej 150% ustalonej w decyzji należności podatkowej. Z tych przyczyn przesłanka oczywistej zasadności skargi nie została wykazana. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przesądu (art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1016/14 2015-06-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej na kwotę przewyższającą 100% ustalonej należności podatkowej, ale mieszczącą się w limicie 150% tej należności, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na ocz…
- I CSK 3045/22 2022-12-22Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na przesłance oczywistej zasadności, gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 1111 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez niewłaściwe zastos…
- I CSK 2821/23 2024-06-26Czy skarga kasacyjna dotycząca uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących hipoteki umownej kaucyjnej i umocow…
- I CSK 614/20 2021-03-19Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi i istotne zagadnienie prawne dotyczące upadku hipoteki przymusowej na skutek upływu terminu, a wpisy w…
- I CSK 84/15 2015-11-13Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów bu…
Powołane przepisy
art. 100art. 35art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 1001art. 110art. 1101art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy