I CSK 1016/14
WyrokIzba Cywilna2015-06-16
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej na kwotę przewyższającą 100% ustalonej należności podatkowej, ale mieszczącą się w limicie 150% tej należności, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana przesłanka oczywistej zasadności. Skarżący błędnie powołał przepisy dotyczące innych kwestii niż wysokość sumy hipotecznej w stosunku do zabezpieczanej wierzytelności. Nawet gdyby uznać omyłkę w przepisach, zastosowanie przez sąd okręgowy norm umożliwiających zabezpieczenie wierzytelności do 150% sumy wierzytelności i świadczeń ubocznych nie stanowi oczywistego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Gmina Miasto [...] uzyskała wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości uczestnika G. B. w kwocie 96 501 zł, zabezpieczającej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 64 334 zł. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika, uznając wpis za prawidłowy, gdyż suma hipoteki nie przekroczyła 150% sumy wierzytelności. Uczestnik zaskarżył to postanowienie skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 1016/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku Gminy Miasto […] przy uczestnictwie G. B. o wpis hipoteki przymusowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w R. oddalił apelację uczestnika G. B. od dokonanego przez Sąd Rejonowy w R. w dniu 16 września 2013 r. wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 96 501 zł na nieruchomości uczestnika, jako zabezpieczenia zobowiązania wnioskodawcy - Gminy Miasta […] z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. Sąd Okręgowy uznał, że dokonany wpis jest prawidłowy, jego podstawę stanowi decyzja Prezydenta Miasta […] ustalająca wysokość ciążącego na uczestniku podatku od nieruchomości za rok 2012 r. w kwocie 64 334 zł. Ponieważ suma hipoteki nie może przewyższać 150% sumy wierzytelności i świadczeń ubocznych wynikających z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu, prawidłowe było ustanowienie hipoteki w wysokości 96 501 zł. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 100 oraz 1001 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) oraz art. 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jedn. tekst Dz.U. z 2015 r., poz. 613). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.
3 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadność wniesionej przez siebie skargi. W ocenie skarżącego Sąd drugiej instancji niesłusznie oddalił jego apelację przyjmując wbrew postanowieniom art. 100 oraz 1001 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak również wbrew art. 35 ordynacji podatkowej, że możliwe było ustanowienie hipoteki przymusowej w wysokości 96 501 zł, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta […] z 22 lutego 2012 r. – […]- w której ustalono wysokość podatku od nieruchomości uczestnika na kwotę 64 334 zł. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, zachodzi w razie wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego o ile nie spowodowało wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie, uczestnik nie przytoczył. Oczywistą zasadność swojej skargi łączy z zarzutem naruszenia art. 100 oraz 1001 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak również art. 35 ordynacji podatkowej polegającym jego zdaniem na niezasadnym dokonaniu wpisu hipoteki na sumę wyższą niż wynika z przedłożonej przez wnioskodawcę decyzji. Przede wszystkim żaden z powołanych przez skarżącego przepisów nie dotyczy zależności pomiędzy wysokością wpisanej sumy hipoteki a wysokością zabezpieczanej wierzytelności. Art. 100 u.k.w.h. normuje obowiązki wierzyciela po wygaśnięciu hipoteki, zaś art. 1001 u.k.w.h. normuje ustawowe prawo zastawu wierzycieli hipotecznych użytkowania wieczystego. Z kolei art. 35 ordynacji podatkowej precyzuje sposób powstania i podstawy wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Zagadnienia poruszanego przez uczestnika dotyczą art. 110 i art. 1101 u.k.w.h., które jednak nie zostały powołane w skardze, wobec czego nie mogą stanowić
4 przedmiotu oceny. Nawet jednak gdyby uznać, że nastąpiła oczywista omyłka w oznaczaniu naruszonych przepisów, to i tak - w sytuacji, kiedy zastosowane przez Sąd Okręgowy przepisy umożliwiają zabezpieczenie wierzytelności do 150% sumy wierzytelności i świadczeń ubocznych - nie można dopatrzyć się ich oczywistego naruszenia przez ustanowienie hipoteki odpowiadającej 150% ustalonej w decyzji należności podatkowej. Z tych przyczyn przesłanka oczywistej zasadności skargi nie została wykazana. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przesądu (art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 871/14 2015-06-16Czy skarga kasacyjna wniesiona w oparciu o przesłankę oczywistej zasadności, zarzucająca naruszenie przepisów dotyczących wysokości hipoteki przymusowej, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane przepisy nie r…
- III CSK 89/14 2014-05-09Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o wpis hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się jedynie na oczywistą zasadność skargi, a nie…
- I CSK 3045/22 2022-12-22Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na przesłance oczywistej zasadności, gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 1111 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez niewłaściwe zastos…
- I CSK 156/18 2018-06-29Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności podatkowe, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący podnosi w…
- II CSK 17/13 2013-06-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o wpis hipoteki przymusowej spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 100art. 35art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 1001art. 110art. 1101art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy