I CSK 872/14
WyrokIzba Cywilna2015-06-18
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku darowizny pieniężnej, która miała służyć nabyciu nieruchomości, wartość tej darowizny na potrzeby ustalenia zachowku powinna być aktualizowana z uwzględnieniem różnicy w cenie tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów były niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W kwestii wykładni art. 995 k.c., Sąd Apelacyjny przyjął, że przepis ten ma zastosowanie do darowizny pieniężnej, a jej wartość powinna być aktualizowana, jednakże w sposób odmienny od przyjętego przez Sąd pierwszej instancji, uwzględniając cel darowizny (nabycie nieruchomości) i różnicę w cenie tej nieruchomości.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zachowku od pozwanego. Skarga kasacyjna pozwanego dotyczyła m.in. błędnej wykładni art. 995 k.c. w kontekście darowizny pieniężnej. Pozwany zarzucał, że w skład spadku wchodziła jedynie część udziału w nieruchomości, a sąd odmówił zastosowania art. 995 k.c. do darowizny pieniężnej. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 872/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa P. G. przeciwko P. G. o zachowek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 1275/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Praktycznie wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie są niedopuszczalne, ponieważ dotyczą ustalenia faktów oraz oceny dowodów. Przemawiałoby to za odrzuceniem skargi, gdyby nie zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 995 k.c., który podlega kontroli kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na oczywistą zasadność skargi. Ma ona wynikać, po pierwsze, z wadliwego przyjęcia, że w skład majątku spadkodawcy wchodziło w całości prawo własności nieruchomości lokalowej, gdy tymczasem z księgi wieczystej wynika, że spadkodawca miał prawo jedynie do 1/6 wartości tego prawa oraz, po drugie, że sąd odmówił zastosowania art. 995 k.c. do darowizny pieniężnej. Skarga nie jest jednak oczywiście uzasadniona. Po pierwsze, jak jasno wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, Sąd ustalił, że w skład spadku po zmarłym spadkodawcy wchodziła 1/6 wartości nieruchomości lokalowej. Skarżący myli twierdzenia zawarte w pozwie z sądowym ustaleniem stanu faktycznego. Po drugie, Sąd nie zastosował art. 995 k.c. w ogóle, ponieważ ustalił, że darowizna nie miała miejsca. W konsekwencji irrelewantne jest stanowisko co do tego, czy wartość takiej darowizny należało zaktualizować ze względu na upływ czasu między momentem jej dokonania a chwilą żądania zachowku. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że w uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wyraźnie przyjmuje, że do darowizny pieniężnej ma zastosowanie art. 995 k.c. - a zatem zajmuje stanowisko odmienne od przypisywanego mu przez skarżącego. Różnica polega jedynie na tym, że w inny sposób niż przyjął do Sąd I instancji, w ocenie Sądu II instancji należałoby zaktualizować wartość darowizny - nie w odniesieniu do zmian w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale z uwzględnieniem celu konkretnej darowizny: jeśli miała służyć nabyciu nieruchomości, to z uwzględnieniem różnicy w cenie tej nieruchomości.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 545/18 2019-05-09Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą wykładni art. 1042 § 2 k.c. w kontekście darowizn pieniężnych sprzed wielu lat, gdy sądy meriti ustaliły, że przedmiotem darowizny była nieruch…
- I CSK 601/17 2018-02-09Czy nakłady poniesione na późniejszy przedmiot darowizny, zmniejszające wzbogacenie obdarowanego zgodnie z art. 1000 § 1 zdanie drugie k.c., powinny być rozliczane w oparciu o art. 45 § 1 k.r.o., poprzez ustalenie stosun…
- II CSK 568/13 2014-04-10Czy powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy darowizny nieruchomości, mając na względzie ewentualne kwestie spadkowe?
- IV CSK 543/14 2015-03-13Czy umowa darowizny wymaga braku jakiejkolwiek odpłatności, czy jedynie braku pełnej odpłatności, a jeśli świadczenie wzajemne ma znaczną wartość, czy można ją uznać za darowiznę?
- I CSK 2625/25 2026-02-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o zachowek, dotycząca kwestii przedawnienia roszczenia, zaliczenia darowizn do spadku oraz oceny zasad współżycia społecznego, spełnia przesłanki do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd N…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 995 KC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy