I CSK 89/24

I CSK 89/24 POSTANOWIENIE 24 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 24 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa E. S. przeciwko J. S. o stwierdzenie nieważności czynności prawnej - umowy darowizny, na skutek skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 18 lipca 2023 r., I ACa 208/23, odrzuca skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu oddalił powództwo E. S. przeciwko J. S. o stwierdzenie nieważności czynności prawnej - umowy darowizny oraz orzekł o kosztach. Wyrokiem z 18 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania. Powód wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Na podst. art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej. Sąd odwoławczy, zdaniem skarżącego, poprzestał na skądinąd słusznych, acz w kontekście przedmiotowej sprawy, teoretycznych tylko i niewystarczających rozważaniach dotyczących wiedzy specjalistycznej, dowodu z opinii biegłych i I CSK 89/24 2 oceny takiego dowodu. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący ograniczył się do wskazania, że gdy jedna z przyczyn, skutkująca upośledzeniem świadomości lub swobody nie została zbadana (nie wypowiedzieli się co do niej biegli), to taka okoliczność mogła mieć wpływ na wynik sprawy i to w jej najbardziej istotnej warstwie. Czyni to zadość dyspozycji art. 3989 § 1 ust. 4 k.p.c. i tym samym skutkuje koniecznością przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Stosownie do art. 3986 § 2, sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Według § 3, Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Konieczne jest zaznaczenie, że art. 3983 § 3 k.p.c. stanowi, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Tymczasem uzasadnienie podstawy kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny postępowania dowodowego, przeprowadzonego przez sądy w sprawie. Tak sformułowana podstawa czyni skargę niedopuszczalną i podlegająca odrzuceniu. Sąd Najwyższy zwraca też uwagę, że zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., oprócz wymagań przewidzianych w § 1, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Skarżący oparł swój wniosek o czwartą przyczynę kasacyjną, tj. określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywistą zasadność skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przyczyna ta zachodzi wówczas, gdy z treści skargi, I CSK 89/24 3 bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Strona skarżąca powinna przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić swoje twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Natomiast skarżący wskazał tylko, że w sprawie biegli nie wypowiedzieli na temat jednej z przyczyn, skutkujących upośledzeniem świadomości lub swobody. Podsumowując, wobec stwierdzenia, że skarga nie spełnia kasacyjna nie spełnia wymagań określonych w art. 3984 § 1 oraz 2 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. (NM) [ms]