I CSK 956/23

I CSK 956/23 POSTANOWIENIE 7 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 7 czerwca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z wniosku J. C. i M. C. z udziałem E. B., A. B., H. D. i Skarbu Państwa - Starosty K. o stwierdzenie zasiedzenia, na skutek skargi kasacyjnej J. C. i M. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 26 stycznia 2022 r., XVI Ca 476/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od J. C. i M. C. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej po 337,50 złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od J. C. i M. C. na rzecz E. B. po 225 złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wnioskodawcy J. C. i M. C. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 26 stycznia 2022 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego w Kartuzach z 8 lutego 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołali się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne: I CSK 956/23 2 1) Czy okoliczność posiadania przez pierwotnego posiadacza wiedzy o osobie dotychczasowego właściciela nieruchomości objętej przedmiotem zasiedzenia, a także wejście w posiadanie rzeczonej nieruchomości oraz rozpoczęcie korzystania z przedmiotowej nieruchomości za zgodą (w tym także zgoda dorozumiana) oraz wiedzą, a także zgodnie z zaleceniami i wskazaniami dotychczasowego właściciela, bądź korzystanie z rzeczonej nieruchomości w sytuacji braku sprzeciwu jej właściciela oraz biernego znoszenia przez właściciela faktu korzystania z nieruchomości przez aktualnego posiadacza, stanowi okoliczność tamującą możliwość uznania, iż posiadanie rzeczonej nieruchomości miało charakter posiadania samoistnego, w tym w szczególności okoliczność tamującą faktyczne władanie nieruchomością w charakterze posiadacza samoistnego oraz wolę władania nieruchomością w powyższym zakresie? 2) Czy fakt rozpoczęcia przez posiadacza korzystania z danej nieruchomości w dacie wejścia w posiadanie zgodnie z zaleceniami dotychczasowego właściciela może stanowić a priori przesłankę tamującą stwierdzenie nabycia własności rzeczonej nieruchomości w drodze zasiedzenia przez następców prawnych pierwotnych posiadaczy, w tym przesłankę ujemną do zastosowania instytucji statuowanej na kanwie art. 176 k.c.? 3) Czy właściciel nieruchomości, który wyrażał ujawnioną explicite, lub nawet dorozumianą zgodę na korzystanie przez posiadacza z nieruchomości, lub nawet akceptował fakt korzystania przez znoszenie rzeczonego korzystania, może skutecznie podnieść w sprawie o zasiedzenie zarzut braku istnienia przesłanki w postaci posiadania samoistnego, a także zarzut braku istnienia po stronie posiadacza przymiotu dobrej wiary? 4) Czy nabywca prawny nieruchomości, która przed datą nabycia oraz w dacie nabycia użytkowana była przez poprzedników prawnych jako posiadaczy samoistnych w dobrej wierze w szerszym zakresie, obejmującym także fragmenty sąsiednich nieruchomości, a w stosunku do których to poprzedników prawnych wydane zostało już po dacie nabycia postanowienie o stwierdzeniu nabycia prawa własności wskazanych nieruchomości sąsiednich w drodze zasiedzenia ze wskazaniem jako daty zasiedzenia daty poprzedzającej czynność nabycia I CSK 956/23 3 nieruchomości, może na podstawie umowy zawartej z poprzednikiem właściciela na rzecz którego stwierdzono nabycie własności w drodze zasiedzenia złożyć samodzielnie wniosek o wpis w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla wskazanych nieruchomości, lub wytoczenie powództwa o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, lub wytoczyć powództwo o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy też taki wniosek może złożyć tylko pierwszy właściciel, na którego rzecz stwierdzono nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia własności fragmentów sąsiednich nieruchomości? W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa – Starosta K. wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania E. B. wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Sformułowane przez skarżących zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom. Po pierwsze, zagadnienia sformułowane przez uczestników postępowania nie mają charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje ich szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym, co oznacza, że znaczenie tych I CSK 956/23 4 zagadnień nie wykracza poza niniejszą sprawę. W istocie skarżący nie dążą do rozstrzygnięcia uniwersalnych problemów prawnych, ale weryfikacji trafności rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Po drugie, w skardze – wbrew pozorom – nie ma pogłębionego, przekonującego wywodu uzasadniającego przedstawione zagadnienia prawne. W tym zakresie skarga ogranicza się do luźnych, nieusystematyzowanych dywagacji, nie powiązanych ze sobą logicznie, obejmujących cytaty z doktryny i orzecznictwa, przeplatane wypowiedziami autora skargi (k. 17-29 skargi kasacyjnej). Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest całkowicie nieczytelna, utrudnia zrozumienie argumentacji i wręcz uniemożliwia należyte odczytanie intencji autora skargi. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, obciążając skarżących kosztami postępowania kasacyjnego stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.