I CZ 1/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, W. Kuryłowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Franciszki S. o dział spadku po Anastazym i Anastazji P., na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 1 września 1965 r.,zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił Franciszce S. termin do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 1965 r. z uzasadnieniem.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 kwietnia 1965 r. uzupełnił postanowienie Sądu Powiatowego w Świeciu z dnia 28 września 1951 r. o stwierdzeniu praw do spadku po Anastazym P., jak również postanowienie Sądu Powiatowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 13.XI.1962 r. o stwierdzeniu praw do spadku po Anastazji P. - w części dotyczącej gospodarstwa rolnego - oraz dokonał działu spadku po Anastazym P.Postanowienie powyższe wydał Sąd Wojewódzki po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 5 kwietnia 1965 r., po której zamknięciu postanowiono odroczyć publikację orzeczenia "na dzień 12 kwietnia 1965 r. godz. 14, sala 227". Na blankiecie protokołu rozprawy zamieszczono poza tym 2 adnotacje, z których pierwsza dotyczy oznajmienia w dniu 12.IV.1965 roku przez Przewodniczącego, "iż orzeczenie zostanie ogłoszone w dniu 17.IV.1965 r.", druga zaś stwierdza, że ogłoszenie postanowienia w ostatnio wymienionej dacie nastąpiło.Uczestniczka postępowania Franciszka S., zam. we wsi B. pow. S., w dwóch pismach datowanych "14 kwietnia 1964 r." (oczywiście omyłkowo, gdyż jak wynika z prezentaty na jednym z nich, chodzi tu o 1965 r.) prosiła o doręczenie jej mającego zapaść orzeczenia. Prośbę tę ponowiła w piśmie z 20.V.1965 r., które wpłynęło do Sądu Wojewódzkiego w dniu 22.V.1965 r.W dniu 3 czerwca 1965 r. wpłynął do Sądu Wojewódzkiego wniosek Franciszki S. o przywrócenie jej terminu do żądania doręczenia jej postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 17 kwietnia 1965 r. z uzasadnieniem.Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 1 września 1965 r. wniosek ten oddalił na tej podstawie, że 12 kwietnia 1965 r., kiedy miała nastąpić publikacja orzeczenia, ogłoszono dalsze jej odroczenie na dzień 17 kwietnia 1965 r., co umożliwiało wnioskodawczyni zapoznanie się z treścią postanowienia i podjęcie decyzji co do dalszego postępowania.Uzasadnienie prawnePostanowienie z dnia 1 września 1965 r. zaskarżył pełnomocnik Franciszki S. zażaleniem. Rozpoznając to zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest słuszny pogląd skarżącego, że do postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 1965 r. stosuje się przepisy d. k.p.c. Chociaż bowiem postanowienie to uzupełnia wydane w czasie obowiązywania d. k.p.c. postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku, jednakże uzupełnienie to ma charakter nowego samodzielnego orzeczenia, gdyż oparte jest na późniejszych przepisach prawa materialnego, uzależniających od jego dokonania skuteczność poprzednich stwierdzeń praw do spadku w odniesieniu do gospodarstw rolnych (art. LVIII przep. wprow. k.c.). Dlatego też wbrew stanowisku zażalenia, zd. 1 art. XVI § 1 przep. wprow. k.p.c. nie ma w danym wypadku zastosowania, gdyż postanowienie ulegające zaskarżeniu wydane zostało po wejściu w życie owego k.p.c. i w związku z tym do postępowania rewizyjnego stosować należy przepisy tego kodeksu.Mimo bezzasadności powyższego zarzutu skarżącego, nie można jednak nie wziąć pod uwagę, że poruszona w zażaleniu kwestia mogła budzić wątpliwość oraz przyczynić się do niezgłoszenia w przepisanym terminie żądania doręczenia postanowienia z uzasadnieniem wskutek błędnego przekonania, że doręczenie nastąpi z urzędu.Nie bez znaczenia dla kwestii terminowego zgłoszenia żądania o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem mogła być także okoliczność, że postanowienie to nie zostało ogłoszone w zapowiedzianym na rozprawie terminie 12.IV.1965 r., adnotacja zaś o ogłoszeniu nowego terminu publikacji i o jej dokonaniu nie wskazuje ani godziny, ani miejsca publikacji, ani też nie zawiera wzmianki o tym, czy i kto przy tym ogłoszeniu był obecny.Nie można wreszcie pominąć także faktu, że S. - wprawdzie przed terminem, w którym postanowienie zostało ogłoszone, ale po dniu 12 kwietnia 1965 r., na który początkowo zapowiedziana była jego publikacja - żądała na piśmie doręczenia jej zapadłego orzeczenia.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że Franciszce S. nie można przypisać winy uchybienia terminu i w związku z tym na mocy art. 168 § 1 oraz art. 397 § 2 w zw. z art. 390 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.