I CZ 116/66
WyrokIzba Cywilna1966-10-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzupełniające orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku, ustalające prawa spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, stanowi odrębne orzeczenie podlegające opłacie stosunkowej od rewizji, czy też jest integralną częścią postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku podlegającego opłacie stałej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie uzupełniające orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku, ustalające prawa spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, stanowi integralną część orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z tym, rewizja od takiego postanowienia podlega opłacie stałej, a nie stosunkowej. Brak uiszczenia opłaty stałej skutkuje odrzuceniem rewizji.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki uzupełnił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, ustalając prawa spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Wniesioną od tego postanowienia rewizję Sąd Wojewódzki odrzucił z powodu nieuiszczenia opłaty stałej. Pełnomocnik skarżącego w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów i argumentował, że postanowienie to ma charakter orzeczenia o dziale spadku, co powinno skutkować opłatą stosunkową.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego odrzucające rewizję.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Czarnecki. Sędziowie: Z. Masłowski, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Bolesława G. o stwierdzenie praw do spadku po Tomaszu K., na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 4 lipca 1966 r. odrzucające rewizję,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 27.5.1966 r. Sąd Wojewódzki uzupełnił orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku przez ustalenie praw spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.Wniesioną od tego postanowienia przez adwokata rewizję Sąd Wojewódzki odrzucił wobec nieuiszczenia opłaty stałej.W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wnosi o zmianę tego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 82 pkt 1 i art. 13 pkt 1 p. o k.s. Zdaniem żalącego się postanowienie o stwierdzeniu praw do dziedziczenia gospodarstwa rolnego na charakter orzeczenia o dziale spadku i dlatego środek odwoławczy od takiego orzeczenia powinien podlegać opłacie stosunkowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 677 § 2 k.p.c. sąd, wydając postanowienie stwierdzające nabycie spadku w sytuacji, gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, wymieni w jego treści również spadkobierców dziedziczących to gospodarstwo.Redakcja przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że postanowienie stwierdzające zachowanie przez spadkobierców prawa dziedziczenia gospodarstwa rolnego stanowi część integralną orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wzajemnego stosunku tych orzeczeń nie zmienia okoliczność, że we wskazanych w ustawie wypadkach postanowienie określające osoby powołane do dziedziczenia gospodarstwa rolnego zostaje wydane oddzielnie w formie uzupełniającej orzeczenie stwierdzające nabycie spadku (art. 677 § 3 k.p.c.). Wynika to jedynie ze zmiany prawa, które nakazuje uzupełnienie orzeczeń o stwierdzeniu praw do spadku, wydanych pod rządem dotychczas obowiązujących przepisów. Przyjęcie stanowiska, że postanowienie określające uprawnienie do dziedziczenia gospodarstwa rolnego stanowi immanentną część orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, oraz fakt, że w dziedzinie opłat od środków odwoławczych od takich orzeczeń ustawa nie wprowadza szczególnego uregulowania, prowadzi do wniosku, iż w zakresie tym muszą być stosowane reguły dotyczące postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.Zgodnie z przepisem art. 82 i art. 40 u. o k.s. rewizja od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku podlega opłacie stałej. W konsekwencji zatem, stosownie do art. 132 u. o k.s., podlega ona zwrotowi bez wzywania do zapłacenia wpisu, jeżeli wnosi ją adwokat bez uiszczenia przypadającej od niej opłaty.W tym stanie rzeczy zażalenie, jako nieuzasadnione, ulega oddaleniu (art. 387 w związku z art. 397 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZP 136/68 1969-02-26Czy rewizja od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może być oparta na zarzucie, że sąd pierwszej instancji nie orzekł o dziedziczeniu należącego do spadku gospodarstwa rolnego, mimo że w sentencji postanowienia n…
- III CZP 121/68 1968-12-18Czy w przypadku zaskarżenia jednego z członów postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (dziedziczenie na zasadach ogólnych oraz dziedziczenie gospodarstwa rolnego) sąd rewizyjny może uchylić lub zmienić także drugi cz…
- III CR 94/66 1966-05-24Czy sąd powinien odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku osoby, która może dziedziczyć w dalszej kolejności, jeśli zgłasza ona okoliczności mające przemawiać za tym, że spadkobierca dziedz…
- III CRN 134/88 1988-05-26Czy sąd, stwierdzając nabycie spadku obejmującego gospodarstwo rolne, prawidłowo ustalił krąg spadkobierców i ich uprawnienia do dziedziczenia tego gospodarstwa, zwłaszcza w kontekście sprzecznych dowodów dotyczących pra…
- IV CZ 83/14 2014-11-27Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nie została rozpoznana jej istota, w sytuacji gdy kwestia dziedziczenia gospodarstwa rolnego była…
Powołane przepisy
art. 82 pkt 1art. 13 pkt 1art. 677 § 2 KPCart. 677 § 3 KPCart. 82art. 40art. 132art. 387art. 397 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.