I CZ 129/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-11-24
Skład orzekający: Antoni Górski, Dariusz Dończyk, Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja gospodarki budżetowej, która powstała w wyniku przekształcenia gospodarstwa pomocniczego państwowej jednostki budżetowej, jest legitymowana do wniesienia apelacji od wyroku dotyczącego tego gospodarstwa, jeśli przejście praw i obowiązków nastąpiło z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że instytucja gospodarki budżetowej, która powstała w wyniku przekształcenia gospodarstwa pomocniczego państwowej jednostki budżetowej na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, uzyskała osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru i automatycznie przejęła wszelkie uprawnienia i obowiązki, w tym związane z toczącym się postępowaniem. Przejście praw i obowiązków nastąpiło z woli ustawodawcy, a nie w drodze czynności materialnoprawnej, co oznacza, że apelacja została wniesiona przez uprawniony podmiot.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wniesioną przez M. Instytucję Gospodarki Budżetowej M. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając, że instytucja ta nie występowała w procesie jako strona pozwana. Instytucja gospodarki budżetowej powstała w wyniku przekształcenia gospodarstwa pomocniczego przy Areszcie Śledczym. Sąd Apelacyjny stwierdził, że legitymacja do wniesienia apelacji przysługuje tylko stronie, której wyrok dotyczy, a przejście obowiązków na nowy podmiot nie zmieniało strony pozwanej w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że apelacja została wniesiona przez uprawniony podmiot.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 129/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A.-BUD Spółki z o.o. przeciwko M. Instytucji Gospodarki Budżetowej M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2011 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 sierpnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wniesioną w dniu 4 lutego 2011 r. przez M. Instytucję Gospodarki Budżetowej M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 grudnia 2010 r. w sprawie o zapłatę, w którego komparycji strona pozwana określona jest jako Skarb Państwa – Gospodarstwo Pomocnicze W. – B. przy Areszcie Śledczym w W. Sąd Apelacyjny stwierdził, że instytucja gospodarki budżetowej wnosząca apelację nie występowała w procesie jako strona pozwana, a legitymacja do wniesienia apelacji od wyroku przysługuje tylko stronie, której wyrok dotyczy, a więc zawiera rozstrzygnięcie o żądaniu skierowanym przeciwko tej stronie. Przejęcie następnie przez podmiot wnoszący apelację obowiązków dotychczasowego gospodarstwa pomocniczego z mocy § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2010 r. w sprawie sposobu i trybu przekształcania gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych w instytucje gospodarki budżetowej (Dz. U. Nr 181, poz. 1217) pozostaje bez znaczenia dla określenia podmiotu legitymowanego do wniesienia apelacji, bo stosownie do art. 192 pkt 3 k.p.c. stroną pozwaną pozostał w dalszym ciągu Skarb Państwa. W zażaleniu na to postanowienie M. Instytucja Gospodarki Budżetowej M. zarzuciła naruszenie art. 192 pkt 3 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że zezwolenie strony przeciwnej, o którym mowa w tym przepisie, może być wyrażone także konkludentnie, czym było dokonanie przez stronę powodową w odpowiedzi na apelację zmiany określenia strony pozwanej, przez oznaczenie jej nazwą podmiotu wnoszącego apelację. Stanowiło to, w ocenie podmiotu żalącego, wyrażenie przez stronę powodową zgody na zmianę strony pozwanej, co Sąd pominął, a ponadto M. Instytucja Gospodarki Budżetowej M. została wpisana do rejestru sądowego w dniu 30 grudnia 2010 r. i wniosła w terminie apelację. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, ale zupełnie z innych przyczyn, aniżeli wskazano w zażaleniu.
3 W niniejszej sprawie nie doszło do zbycia objętych sporem rzeczy ani praw w drodze czynności materialnoprawnej między zbywcą a nabywcą, a tylko w takiej sytuacji nabywca może wejść na miejsce zbywcy, z zachowaniem wymogów określonych w art. 192 pkt 3 k.p.c. Podmiot wnoszący apelację powstał tymczasem w wyniku przekształcenia gospodarstwa pomocniczego państwowej jednostki budżetowej w instytucję gospodarki budżetowej w trybie określonym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2010 r. w sprawie sposobu i trybu przekształcenia gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych w instytucje gospodarki budżetowej (Dz.U. Nr 181, poz. 1217). M. Instytucja Gospodarki Budżetowej M. uzyskała osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 grudnia 2010 r., przejmując z woli ustawodawcy przysługujące dotychczas gospodarstwu pomocniczemu, a więc przed jego przekształceniem, m.in. wszelkie uprawnienia i obowiązki na podstawie § 4 ust. 1 zd. pierwsze powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Przejście praw i obowiązków także związanych z przedmiotem procesu nastąpiło więc z woli ustawodawcy, a nie było rezultatem zbycia rzeczy lub prawa przez dotychczasowy podmiot postępowania i nie zależało od jego woli. Wejście nowego podmiotu do toczącego się postępowania odbyło się więc automatycznie i nie zależało także od woli dotychczasowych stron tego postępowania, a więc nastąpiło nie na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. W tej sytuacji należało uznać, że apelacja została wniesiona przez uprawniony podmiot, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia (art. 39816 k.p.c w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku żalącej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm prawem przepisanych, ponieważ uwzględnienie zażalenia nastąpiło z zupełnie innych przyczyn, aniżeli wskazane w jego uzasadnieniu sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 206/13 2013-12-19Czy niewłaściwe doręczenie zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej pozwanemu, który wskazał sądowi inny adres do doręczeń, skutkuje nieważnością postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw?
- I CZ 92/07 2007-08-24Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację z powodu nieuiszczenia opłaty od apelacji w sprawie o charakterze gospodarczym, jeśli sprawa była rozpoznawana w postępowaniu zwykłym przez sąd pierwszej instancji, a prze…
- I CZ 42/19 2019-07-18Czy podmiot, który nie był stroną postępowania przed sądem pierwszej instancji, ma legitymację do wniesienia apelacji od wyroku wydanego w tym postępowaniu?
- IV CZ 53/19 2019-07-25Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu nieprocesowym, pomimo zarzutów pozwanej dotyczących zakresu zaskarżenia i niewłaściwe…
- I CZ 46/19 2019-06-14Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub że wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postęp…
Powołane przepisy
art. 192 pkt 3 KPCart. 192 pkt 3 KPCart. 39816 KPcart. 3941 § 3 KPC§ 4 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy