I CZ 135/06

PostanowienieIzba Cywilna2007-01-10

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Marian Kocon, Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona osobiście przez stronę, bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalna w sprawie o charakterze majątkowym, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej ustawowej granicy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona osobiście przez stronę, bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalna. Uchybienie to nie stanowi braku formalnego podlegającego sanacji. W konsekwencji, Sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił skargę jako niedopuszczalną ze względu na naruszenie art. 871 k.p.c.
Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło nakazania pozwanym usunięcia z nieruchomości przewodu gazowniczego. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego J. J. z powodu niedopuszczalności, wynikającej z niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia oraz wniesienia skargi bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając błędne zakwalifikowanie sprawy jako majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 135/06 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa C. G. przeciwko J. J., J. J. i E. J. o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r., zażalenia pozwanego J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 lipca 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 marca 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 listopada 2004 r. nakazującego pozwanym B. i J. J. usunięcie z określonej nieruchomości przewodu gazowniczego. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego J. J. od wskazanego wyroku ze względu na niedopuszczalność skargi kasacyjnej wynikającą z określenia wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej ustawowej granicy oraz wniesienie skargi bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia, zarzucając błędne zakwalifikowanie rozpoznawanej sprawy jako sprawy o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje obligatoryjne zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Przymus adwokacko-radcowski jest wyłączony jedynie w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.), a ponadto gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 871 § 3 k.p.c.). Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje w każdym postępowaniu, z wyjątkiem wymienionych postępowań wpadkowych, w tym również w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną. Skarga pozwanego została tymczasem sporządzona i wniesiona przez niego osobiście, a zatem bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Uchybienie to nie stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji), w tym 3 „uzupełnieniu” wskutek wniesienia kolejnej skargi przez osobę mającą zdolność postulacyjną w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 k.p.c.). W konsekwencji uznać należy, że Sąd drugiej instancji ocenił trafnie przedmiotową skargę jako niedopuszczalną. Ze względu na niedopuszczalność skargi kasacyjnej pozwanego wynikającą z naruszenia art. 871 k.p.c. nie ma procesowej potrzeby dokonywania oceny zarzutu błędnego zakwalifikowania rozpoznawanej sprawy jako sprawy o prawa majątkowe. Ubocznie tylko należy przypomnieć, że w utrwalonym orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (przed dniem 6 lutego 2005 r. – art. 3932 § 1 k.p.c.) mają zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie powoda zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (por. m.in. niepublikowane postanowienia z dnia 13 sierpnia 2002 r., IV CKN 329/01, z dnia 21 marca 2003 r., II CZ 18/03, oraz z dnia 28 kwietnia 2004 r., II CK 88/04). Powódka żądała nakazania pozwanym usunięcie przewodu gazowniczego z działki określonej bliżej w pozwie. Sądy obu instancji przyjęły trafnie, że powódka dochodzi roszczenia o zwrot przedmiotu użyczenia po wypowiedzeniu umowy użyczenia. Roszczenie takie wpływa bezpośrednio na stosunki majątkowe stron, a tym samym – wbrew stanowisku skarżącego – rozpoznawana sprawa ma charakter majątkowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1997 r., I CKN 15/97, niepubl., i z dnia 22 lipca 1997 r., I CKN 202/97, niepubl.). Przy wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej 1.000 zł pozwanemu nie przysługuje zatem skarga kasacyjna. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. jc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 § 3 KPCart. 871 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3932 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy