I CZ 136/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-11-25

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obejmuje również postępowanie kasacyjne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. W związku z tym, jeśli skarga kasacyjna nie zostanie opłacona, sąd drugiej instancji jest zobligowany ją odrzucić.
Stan faktyczny
Powód wzajemny wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarga ta nie została opłacona, mimo wezwania pełnomocnika do jej uiszczenia. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną na tej podstawie. Powód wzajemny wniósł zażalenie, argumentując, że był zwolniony od kosztów sądowych w całości od pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda wzajemnego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 136/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa wzajemnego M. W. przeciwko Bankowi P.(...) S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2010 r., zażalenia powoda wzajemnego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda wzajemnego od wyroku tego Sądu z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), z uwagi na to, że skarga ta nie została opłacona (art. 3986 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny wskazał przy tym, że pełnomocnik powoda wzajemnego nie opłacił skargi mimo doręczenia mu zarządzenia wzywającego do dokonania tej czynności w wyznaczonym terminie. W zażaleniu powód wzajemny wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 96 pkt 10 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej: „u.k.s.c.”), art. 2 3986 § 2 k.p.c. oraz art. 2 w związku z art. 45 Konstytucji i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W uzasadnieniu wskazał, że nie miał obowiązku opłacenia skargi kasacyjnej, gdyż postanowieniem z dnia 23 października 2006 r. został zwolniony od kosztów sądowych w całości przez Sąd Okręgowy w W., rozpoznający sprawę w pierwszej instancji. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł zgłosił jednocześnie wniosek o zwolnienie go od opłaty kasacyjnej w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podniesione w nim zarzuty oparte zostały na założeniu, że skoro skarżący uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w całości już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, to zwolnienie to rozciąga się również na postępowanie kasacyjne. Zapatrywanie to jest jednak błędne. Kwestię tę wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r. III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 11, poz. 122) stwierdzając, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Wezwanie pełnomocnika powoda wzajemnego do opłacenia skargi kasacyjnej było zatem działaniem prawidłowym, gdyż po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c., tj. z dniem 1 lipca 2010 r., w razie wniesienia tego środka zaskarżenia podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej przez adwokata lub radcę prawnego, zastosowanie ma art. 130 § 1 k.p.c. (zob. mającą moc zasady prawnej uchwałę Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10, Biul. SN 2010, nr 6, poz. 18). Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego, Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 96 pkt 10 u.k.s.c., jako że zakres przyznanego skarżącemu przez Sąd pierwszej instancji zwolnienia od kosztów sądowych nie obejmował postępowania kasacyjnego. W świetle przytoczonej argumentacji, za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 2 w związku z art. 45 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, których słuszności skarżący upatrywał w nieprzedstawieniu do tej pory skargi kasacyjnej, wniesionej we wrześniu 2010 r., Sądowi Najwyższemu. Zgodnie z art. 3966 § 2 k.p.c., sąd drugiej instancji zobligowany jest skargę kasacyjną odrzucić, m.in. w przypadku, gdy – jak w rozpoznawanej sprawie - nie została ona opłacona. Zarzut bezpodstawnego zastosowania tego przepisu jest zatem oczywiście chybiony. 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 96 pkt 10art. 2art. 2art. 45art. 6art. 1302 § 3 KPCart. 130 § 1 KPCart. 3966 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy