I CZ 2/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-02-18
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Barbara Myszka, Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji obejmuje postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym?Ratio decidendi
Zwolnienie strony od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, powinna złożyć odrębny wniosek o zwolnienie od tych kosztów. W przeciwnym razie skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako nieopłacona.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli pozew o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa. Po oddaleniu powództwa przez Sąd Okręgowy i apelacji przez Sąd Apelacyjny, powodowie wnieśli skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo że powodowie byli zwolnieni od kosztów w poprzednich instancjach. Powodowie wnieśli zażalenie, argumentując naruszenie konstytucyjnych praw do sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 2/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSA Jacek Grela w sprawie z powództwa A. J. i G. J. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prokuratora Generalnego, Ministra Sprawiedliwości i Prezesa Sądu Najwyższego o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2015 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 września 2014 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 września 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną powodów G. i A. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 lutego 2014 r., oddalającego wniesioną przez nich apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2013 r., oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Generalnemu, Ministrowi Sprawiedliwości i Prezesowi Sądu Najwyższego o zapłatę odszkodowania. Sąd Apelacyjny wskazał, że powodowie nie mogą powołać się skutecznie na uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed Sądami pierwszej i drugiej instancji, gdyż zwolnienie to nie rozciąga się na postępowanie kasacyjne. Skoro zaś nie złożyli wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej i - mimo wezwania - nie wnieśli tej opłaty, skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie powodowie zarzucili naruszenie art. 45 w zw. z art. 2, 3, 4, 7, 8, 10, 30, 31, 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podnosząc, że nieuwzględnienie ich wniosku z dnia 12 sierpnia 2014 r., w którym wykazali, że są biedni, stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025; dalej: „u.k.s.c.”), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która została od nich zwolniona przez sąd - w zakresie przyznanego jej zwolnienia. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r. III CZP 142/07, mającej moc zasady prawnej, (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), wyjaśnił, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Strona, która nie jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
3 i rodziny - ponieść kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym powinna złożyć odrębny wniosek o zwolnienie od tych kosztów. Pełnomocnik powodów w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2014 r. wniósł o odstąpienie od pobrania tej opłaty, powołując się na zwolnienie powodów od kosztów sądowych w postępowaniu przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym; nie zgłosił przy tym wniosku o zwolnienie od obowiązku poniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny - odwołując się do wykładni art. 96 ust. 1 pkt 10 u.k.s.c. dokonanej w powołanej uchwale Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 142/07 - prawidłowo uznał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako nieopłacona. Odmienne zapatrywanie pełnomocnika powodów wyrażone w zażaleniu, nie poparte żadnymi merytorycznymi argumentami, nie stanowi dostatecznej podstawy do skutecznego podważenia trafności zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 136/10 2010-11-25Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obejmuje również postępowanie kasacyjne?
- I PK 192/19 2019-11-28Czy zwolnienie od kosztów sądowych w całości udzielone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obejmuje postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym?
- III CZ 35/09 2009-09-04Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- I CSK 4705/22 2022-08-25Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji lub sądem drugiej instancji obejmuje postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym?
- III CZ 253/23 2023-11-21Czy zwolnienie strony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 45art. 2art. 96 ust. 1art. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy