I CZ 147/07

PostanowienieIzba Cywilna2008-02-15

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek apelacyjny o zmianę orzeczenia, sformułowany jako żądanie wydania „orzeczenia odmiennego co do istoty sprawy”, spełnia wymogi art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. w zakresie sprecyzowania zakresu żądanej zmiany?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek apelacyjny o zmianę orzeczenia, sformułowany jako żądanie wydania „orzeczenia odmiennego co do istoty sprawy”, nie spełnia wymogów art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Wskazano, że prawidłowe określenie wniosku o zmianę orzeczenia polega na wskazaniu, jakiego rodzaju orzeczenia skarżący oczekuje w wyniku żądanej zmiany, co w niniejszej sprawie nie zostało sprecyzowane, zwłaszcza w kontekście kwestionowania spłaty, jej wysokości lub rozłożenia na raty.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawcy od postanowienia o podziale majątku i dziale spadku, uznając, że jeden z wniosków apelacji nie został prawidłowo określony zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Wnioskodawca domagał się zmiany postanowienia w zaskarżonej części lub jego uchylenia. Sąd Okręgowy uznał, że sformułowanie „wydanie orzeczenia odmiennego co do istoty sprawy” nie precyzuje zakresu żądanej zmiany.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 147/07 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku A. N. przy uczestnictwie K. C. o dział spadku i podział majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2008 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt V Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 26.07.2007 r. odrzucił apelację wnioskodawcy wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 15.12.2006 r. z tego względu, że jeden z alternatywnych wniosków apelacji w odniesieniu do żądania zmiany zaskarżonej części postanowienia, nie został prawidłowo określony, stosownie do wymogów wynikających z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Postanowienie to zaskarżył wnioskodawca zrzucając naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 w związku z art. 373 k.p.c. i domagał się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 15.12.2006 r. dokonał podziału majątku wspólnego małż. B. i M. N. oraz działu spadku po nich w ten sposób, że udział w nieruchomości przyznał na własność K. C. i z tego tytułu zasądził od niej na rzecz A. N. 2 spłatę w kwocie 110.464,04 zł, której płatność rozłożył na 4 raty po 27.616,10 zł każda. Rozstrzygnięcie to zamieszczono w pkt 6 i 7 postanowienia. Wnioskodawca A. N. reprezentowany przez adwokata w apelacji od tego rozstrzygnięcia [zamieszczonego w pkt 6 i 7 postanowienia] wniósł „o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i orzeczenie odmienne co do istoty sprawy” ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy odrzucając apelację podniósł, że prawidłowe określenie wniosku o zmianę orzeczenia polega na wskazaniu, jakiego rodzaju orzeczenia skarżący oczekuje w wyniku żądanej zmiany. Tego wymagania nie spełnia wniosek sformułowany w apelacji. Tej oceny nie zmienia okoliczność, że wniosek o uchylenie został ujęty prawidłowo. To stanowisko Sądu Okręgowego jest uzasadnione. Art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. wyraźnie stanowi, że apelacja powinna zawierać wniosek o zmianę wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 11.06.2003 r. V CZ 61/03 (Biuletyn SN, 2004, nr 5, s. 51) wniosek o zmianę orzeczenia musi być sprecyzowany przez skarżącego przez określenie, na czym ta zmiana ma polegać. Tego wymagania niewątpliwie nie spełnia określenie „iż skarżący wnioskuje o wydanie orzeczenia odmiennego co do istoty sprawy”. Stwierdzenie to jest tym bardziej uzasadnione jeśli zważyć, że z uwagi na zakres zaskarżenia (orzeczenie o spłacie i rozłożeniu na raty), niezbędne było sprecyzowanie, czy skarżący kwestionuje w ogóle spłatę, czy też jedynie jej wysokość, czy też rozłożenie na raty. Tym samym zakres żądanej zmiany w ogóle nie został sprecyzowany. Należy przy tym zauważyć, że także wniosek o uchylenie orzeczenia nie został sformułowany w pełni poprawnie. Jeśli bowiem wnioskodawca zaskarża część postanowienia, to winien wnioskować o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Pomijając jednak to uchybienie podnieść należy, że klasyczny dla apelacji jest wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia, czyli o wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Orzeczenie typu kasatoryjnego nie jest bowiem rozstrzygnięciem typowym dla sądu apelacyjnego, dlatego wniosek o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może być postawiony tylko przy zarzucie nieważności postępowania lub w sytuacji całkowitego braku materiału faktycznego i dowodowego. Z tego względu prawidłowe sprecyzowanie wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia ma szczególne znaczenie przy ocenie braków konstrukcyjnych apelacji. Nie można więc przyjąć, że przy zgłoszonym żądaniu 3 ewentualnego uchylenia orzeczenia (jak wskazano także sformułowanym niezbyt precyzyjnie), uchybienie w sformułowaniu wniosku o zmianę orzeczenia nie powinno stanowić przeszkody do nadania biegu apelacji. Z tych przyczyn, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 368 § 1 pkt 5 KPCart. 368 § 1 pkt 5art. 373 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1 pkt 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy