I CZ 155/83

PostanowienieIzba Cywilna1983-10-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o uchylenie uchwały pozbawiającej członkostwa w spółdzielni budowy domów jednorodzinnych dopuszczalne jest zabezpieczenie powództwa poprzez zakaz rozdysponowania działek budowlanych, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie o uchylenie uchwały pozbawiającej członkostwa w spółdzielni budowy domów jednorodzinnych dopuszczalne jest zabezpieczenie powództwa przez zakaz rozdysponowania działek budowlanych, zgodnie z art. 755 k.p.c. Jednakże, wstrzymanie rozdysponowania wszystkich działek jest nieuzasadnione, gdyż uniemożliwiałoby realizację budowy domów pozostałym członkom. Interesy powodów mogą zostać należycie zabezpieczone poprzez wstrzymanie rozdysponowania jedynie dwóch działek, z ewentualnym przeznaczeniem ich dla powodów.
Stan faktyczny
Powodowie zostali pozbawieni członkostwa w spółdzielni budowy domów jednorodzinnych "Wektor". Wnieśli o uchylenie tej uchwały i zabezpieczenie powództwa poprzez zakaz przydziału działek budowlanych pozostałym członkom, argumentując, że liczba działek jest mniejsza niż liczba członków. Sąd Wojewódzki wstrzymał rozdział działek. Spółdzielnia wniosła zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i ograniczenia zakazu do dwóch działek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, ograniczając zakaz rozdziału działek budowlanych do dwóch działek będących w dyspozycji Zrzeszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Ł. Grygołajtys. Sędziowie SN: Z. Marmaj (sprawozdawca), T. Ładykowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gabrieli P. i Jerzego P. przeciwko Spółdzielczemu Zrzeszeniu Budowy Domów Jednorodzinnych "Wektor" w W. o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 1 września 1983 r.postanowił zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zakaz rozdziału działek budowlanych dotyczy dwóch działek budowlanych będących w dyspozycji Zrzeszenia Budowy Domów Jednorodzinnych "Wektor".Uzasadnienie faktycznePowodowie Gabriela P. i Jerzy P. wnieśli o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielczego Zrzeszenia Budowy Domów Jednorodzinnych "Wektor" w W. w przedmiocie pozbawienia ich członkostwa, a zarazem zgłosili wniosek o zabezpieczenie powództwa przez orzeczenie zakazu przydziału działek budowlanych pozostałym członkom Zrzeszenia. Powodowie podali, że Zrzeszenie dysponuje mniejszą liczbą działek budowlanych niż liczba członków Zrzeszenia. Rozdysponowanie zatem działek przed zakończeniem sprawy o przywrócenie członkostwa pozbawi ich praktycznie możliwości uzyskania działek budowlanych, choć należą oni do członków założycieli.Sąd Wojewódzki zabezpieczył powództwo w ten sposób, że wstrzymał rozdział działek budowlanych.W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana domaga się jego zmiany i oddalenia wniosku lub ograniczenia rozdysponowania działek do dwu.Wprawdzie przedmiotem żądania w sprawie niniejszej jest przywrócenie powodom praw członkowskich w Zrzeszeniu, nie zaś wydanie działek budowlanych, jednakże nie oznacza to, że członkostwo w Zrzeszeniu jest celem samym w sobie. Przystąpienie powodów do Zrzeszenia miało na celu wspólne wraz z innymi członkami wzniesienie domów jednorodzinnych. Osiągnięcie tego celu nie jest możliwe bez dysponowania odpowiednimi terenami budowlanymi. Rozdysponowanie przez organy Zrzeszenia tymi terenami w czasie, gdy powodowie nie mogą być brani pod uwagę i uczestniczyć w rozdziale terenu, może zniweczyć sens przynależności do Zrzeszenia. Okoliczności te usprawiedliwiają zatem pogląd, że w sprawie o uchylenie uchwały pozbawiającej członkostwa Zrzeszenia Budowy Domów Jednorodzinnych możliwe jest zabezpieczenie powództwa przez zakaz rozdysponowania odpowiedniej liczby działek budowlanych (art. 755 k.p.c.). Nie jest wszakże usprawiedliwiony pogląd, że do zabezpieczenia interesów powodów zachodzi potrzeba wstrzymania rozdysponowania wszystkich działek. Taki sposób zabezpieczenia uniemożliwiałby realizację budowy domów wszystkim członkom, co nie jest pożądane. Interesy powodów zostaną należycie zabezpieczone także w sytuacji, gdy organy Zrzeszenia wstrzymają się z rozdysponowaniem dwóch działek z ewentualnym przeznaczeniem ich dla powodów (art. 755 § 2 k.p.c.). Takiego sposobu zabezpieczenia nie wykluczała też strona pozwana w piśmie z dnia 4.X.1983 r.Z tych przyczyn i na mocy art. 397 § 2, art. 390 § 1 i art. 755 k.p.c. orzec należało jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 755 KPCart. 755 § 2 KPCart. 397 § 2art. 390 § 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.