I CZ 19/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-05-20

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Gerard Bieniek, Stanisław Dąbrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej, sąd jest zobowiązany do ustanowienia pełnomocnika z urzędu zamiast odrzucenia skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny. Skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów posiadających zdolność postulacyjną, podlega bezwzględnemu odrzuceniu. Sąd nie jest zobowiązany do ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli już wcześniej ustanowiony pełnomocnik wskazał na brak podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła osobiście skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, powołując się na naruszenie przepisów dotyczących zastępstwa procesowego. Powódka w zażaleniu zarzuciła, że sąd powinien był ustanowić dla niej pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że sąd już ustanowił pełnomocnika, który wskazał na brak podstaw do sporządzenia skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i nie obciążył jej kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 19/09 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Stanisław Dąbrowski w sprawie z powództwa G.L. przeciwko Naczelnej Radzie Adwokackiej i Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie i odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną osobiście przez G.L. skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 6 sierpnia 2008 r., wydanego w sprawie z jej powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Sprawiedliwości o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie i odszkodowanie. Sąd Okręgowy powołał się na przepis art. 3986 § 2 k.p.c. i stwierdził, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. W zażaleniu sporządzonym przez radcę prawnego J.B. skarżąca zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia wskazując, że sąd zobowiązany był wcześniej ustanowić dla niej pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko-radcowski przewidziany w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony – z wyjątkiem osób, którym, stosownie do art. 871 § 2 przyznana została tzw. zdolność postulacyjna – mogą występować w tym postępowaniu tylko reprezentowani przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżąca, która wniosła skargę osobiście nie wykazała, że do kręgu tych podmiotów należy. Niezasadne jest twierdzenie zawarte w zażaleniu, że Sąd drugiej instancji zamiast odrzucić skargę kasacyjną powinien był ustanowić dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Sąd już bowiem takiego pełnomocnika ustanowił, lecz ten w nadesłanej do Sądu Apelacyjnego opinii prawnej wskazał na brak podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji nie było przesłanek do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Okoliczność ta ma nie zresztą istotnego znaczenia z punktu widzenia samej trafności zaskarżonego postanowienia, gdyż skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę podlega bezwzględnemu odrzuceniu, a 3 wada tego rodzaju nie może być usunięta w ewentualnym postępowaniu naprawczym. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. Sąd Najwyższy nie obciążył powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2art. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 102art. 391 § 2art. 39821 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy