I CZ 209/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: J. Krajewski, W. Kuryłowicz.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem przedstawiciela Prokuratury Generalnej PRL prokuratora R. Wyrzykowskiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Brygidy L., działającej w imieniu własnym i małoletniego Rolanda L., przeciwko Krzysztofowi P. o ustalenie ojcostwa i alimenty, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 8 czerwca 1971 r. oraz zażalenia Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w K. na postanowienie Sądu Powiatowego w Koźlu z dnia 20 marca 1971 r.,postanowił:1)przejąć sprawę do rozpoznania;2)uchylić zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek i sprawę przekazać Sądowi Powiatowemu w Koźlu do ponownego rozpoznania w uchylonym zakresie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 20 marca 1971 r. Sąd Powiatowy w Koźlu przyznał Zakładowi Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w K. za zbadanie krwi trzech osób i wydanie opinii oraz związane z tym czynności wynagrodzenie w kwocie 250 zł, oddalając wniosek Zakładu w pozostałej części. Sąd Powiatowy, ustalając należne Zakładowi wynagrodzenie w związku z wydaniem wyżej wymienionej opinii, powołał się na przepisy § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12.VII.1956 r. w sprawie taryfy wynagrodzenia za czynności biegłych z zakresu medycyny sądowej w postępowaniu przed sądami powszechnymi (Dz. U. Nr 33, poz. 155). W świetle wymienionych przepisów, zdaniem Sądu I instancji, wynagrodzenie Zakładu Medycyny Sądowej obejmuje należność za zbadanie krwi trzech osób w celu ustalenia ojcostwa oraz czynności badawcze wraz z opinią i jej uzasadnieniem i nie może ono przekraczać kwoty 250 zł.Na wymienione postanowienie Sądu Powiatowego wniósł zażalenie Zakład Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w K.Sąd Wojewódzki w Opolu, rozpoznając zażalenie Zakładu Medycyny Sądowej, postanowieniem z dnia 8 czerwca 1971 r. nr II CZ 96/71 przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następującej treści zagadnienie prawne:"A. Czy określone w § 1 pkt 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12.VII.1956 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 155) stawki wynagrodzenia biegłych przeprowadzających badanie grupowe krwi trzech osób mają charakter cen sztywnych?B. Czy wynagrodzenie tam podane obejmuje koszty potrzebnych do oznaczenia grup krwi surowców i odczynników oraz koszty robocizny, druków, papieru, a jeżeli nie - to za jakie czynności badawcze biegłego wraz z opinią zgodnie z § 2 tegoż rozporządzenia należy się kwota 250 zł podana w tym rozporządzeniu?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania we własnym zakresie, zważył, co następuje:Według § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12.VII.1956 r. w sprawie taryfy wynagrodzenia za czynności biegłych z zakresu medycyny sądowej w postępowaniu przed sądami powszechnymi (Dz. U. Nr 33, poz. 155) stawki wymienione w § 1 obejmują wynagrodzenie za czynności badawcze biegłego wraz z opinią i jej uzasadnieniem.Stawki określone w § 1 rozporządzenia mogą ulec podwyższeniu najwyżej o 100% w wypadkach wymagających dłuższej obserwacji, szczegółowych poszukiwań w piśmiennictwie, dokooptowania biegłych z kilku dziedzin wiedzy lekarskiej lub wydania obszernej, naukowo umotywowanej opinii (§ 4 rozp.).Z treści wymienionych przepisów wynika jasno, że stawki przewidziane w § 1 rozporządzenia obejmują wynagrodzenia za czynności badawcze biegłego i wydanie opinii wraz z jej uzasadnieniem. Jest natomiast wątpliwe, czy obejmują one również wydatki związane z czynnościami badawczymi biegłego, które to wydatki mogą być w wielu wypadkach wyższe wielokrotnie od stawek przewidzianych w wymienionym wyżej rozporządzeniu. Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej - Departament Szkolnictwa i Nauki w piśmie nr P-03 Gh z dnia 25.VI.1960 r. (Biul. Min. Sprawiedl. z 1961 r. nr 3, s. 85) zajęło stanowisko, że stawki wymienione w cyt. rozporządzeniu obejmują zarówno wynagrodzenie za czynności badawcze biegłego i wydanie opinii, jak i ryczałt z tytułu poniesionych wydatków.Stanowisko zajęte przez Ministerstwo Zdrowia w wyżej wymienionym piśmie budzi zastrzeżenia z uwagi na wypadki, w których same wydatki związane z przeprowadzeniem badania grupowego krwi przekraczają stawki przewidziane w przytaczanych wyżej przepisach, jeśli się ma na względzie pełną odpłatność za świadczone czynności i wydatki biegłych z zakresu medycyny sądowej w postępowaniu przed sądami powszechnymi.Zasada pełnej odpłatności wynika m.in. również z art. 10 ust. 1 dekretu z dnia 26.X.1950 r. (Dz. U. z 1960 r. Nr 38, poz. 229), według którego wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę określa sąd, uwzględniając wymagane od biegłego kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii nakład pracy, poświęcony czas, a także w miarę potrzeby wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy.Skoro więc z treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12.VII.1956 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 155), wydanego na podstawie ust. 3 art. 10 wymienionego dekretu, nie wynika w sposób oczywisty, że stawki przewidziane w § 1 obejmują również wydatki, a rzeczywiste wydatki poniesione w sprawie przekraczają te stawki, to zgodnie z intencją ustawodawcy, by czynności i wydatki biegłych były w pełni odpłatne, należy opowiedzieć się za taką wykładnią wymienionego przepisu, że obejmuje on wynagrodzenie jedynie za czynności biegłych związane z wydaniem opinii, nie obejmuje zaś wydatków gotówkowych.Ponieważ Sąd Powiatowy zajął odmienne w tym sporze stanowisko i nie poczynił ustaleń co do wysokości wydatków związanych z przeprowadzeniem grupowego badania krwi przez żalący się Zakład, Sąd Najwyższy na mocy art. 397 i 388 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek żalącego się Zakładu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.