I CZ 21/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-05-25

Skład orzekający: Jan Górowski, Józef Frąckowiak, Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wnosząca zażalenie na postanowienie dotyczące opłaty sądowej, które nie dotyczy meritum sporu i nie narusza interesów strony przeciwnej, może zostać obciążona kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona wnosząca zażalenie na postanowienie dotyczące opłaty sądowej, które nie stanowi elementu rozstrzygania sporu opartego na przeciwnych interesach, nie może być uznana za stronę przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. W takiej sytuacji nie istnieje również potrzeba obrony praw strony przeciwnej, co wyklucza zastosowanie zasady odpowiedzialności za wynik procesu do obciążenia strony wnoszącej zażalenie kosztami postępowania.
Stan faktyczny
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące opłaty sądowej. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania zażaleniowego. Powód zaskarżył to rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c., ponieważ koszty zastępstwa procesowego pozwanego nie były niezbędne do celowego dochodzenia praw ani celowej obrony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kosztów postępowania zażaleniowego, oddalając wniosek pozwanego o zasądzenie tych kosztów. Jednocześnie oddalił wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 21/12 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. G. przeciwko Skarbowi Państwa – K. Parkowi Narodowemu o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, zmienia zaskarżone postanowienie w pkt 2 rozstrzygającym o kosztach postępowania zażaleniowego w ten sposób, że oddala wniosek pozwanego o zasądzenie tych kosztów; oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda T. G. na postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 września 2011 r. w przedmiocie nakazania pobrania od powoda na rzecz Skarbu Państwa opłaty sądowej od pozwu oraz zasądził od T. G. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd ten orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego zawarte w powyższym postanowienia Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył zażaleniem. Zarzucił naruszenie art. 98 § 1 k.p.c., poprzez orzeczenie przez Sąd na rzecz pozwanego obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w postaci kosztów zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu zażaleniowym, pomimo że nie były to koszty pozwanego niezbędne do celowego dochodzenia praw ani celowej obrony interesów pozwanego w postępowaniu zażaleniowym. Wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i oddalenie wniosku pozwanego o zasądzenie od powoda kosztów postępowania wywołanych zażaleniem, a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty oraz na zasadzie kosztów niezbędnych i celowych w myśl której zwrotowi podlegają tylko koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. 3 Zaskarżone przez powoda zażaleniem do Sądu Apelacyjnego orzeczenie w przedmiocie nakazania powodowi uiszczenia brakującej opłaty od pozwu nie stanowiło elementu rozstrzygania istniejącego między stronami sporu opartego na przeciwnych interesach i na tej płaszczyźnie decydującej o zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu trudno uznać powoda w stosunku do pozwanego w zakresie tego rozstrzygnięcia za stronę przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. W postepowaniu toczącym się na skutek wniesienia przez powoda tego zażalenia, które nie dotyczyło praw pozwanego Skarbu Państwa nie istniała też potrzeba ich obrony, co wypełniałoby drugą z przesłanek zastosowania art. 98 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn trafnie zarzuca skarżący bezpodstawność obciążenia powoda w oparciu o tę podstawę prawną kosztami postepowania zażaleniowego przed Sadem Apelacyjnym, która uzasadnia zmianę zaskarżonego postanowienia w części obejmującej to rozstrzygniecie i oddalenie wniosku pozwanego o ich zasądzenie, o czym orzeczono stosownie do art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. art. 39816 k.p.c. Z tych samych względów, które zadecydowały o oddalenie wniosku pozwanego o zasądzenie kosztów postepowania przed Sądem Apelacyjnym oddaleniu podlegał również wniosek powoda o zasadzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 KPCart. 99 KPCart. 11 ust. 3art. 98 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39816 KPC§ 6 pkt 7§ 13 ust. 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy