II CZ 16/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-06-01
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Grzegorz Misiurek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona wnosząca zażalenie nie przedstawiła okoliczności i argumentów uzasadniających takie żądanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu, uznając je za niezasadne. Stwierdzono, że ocena, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c., należy do swobodnej decyzji sądu. W uzasadnieniu zażalenia nie przedstawiono jednak okoliczności i argumentów, które usprawiedliwiałyby żądanie zastosowania tego przepisu.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania, która została zakończona prawomocnym wyrokiem. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2010 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o wznowienie postępowania oraz w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. Pozwany złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się odstąpienia od obciążania go kosztami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 16/11 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi W. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22 maja 2009r., wydanym w sprawie z powództwa E. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko W. M. o zapłatę kwoty 16.948zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 czerwca 2011 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 17 grudnia 2010 r., oddala zażalenie
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2010 r. zasądził od pozwanego W. M. na rzecz powoda „E. P.” Sp. z o.o. w M. kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o wznowienie postępowania oraz kwotę 1 247 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym, w tym kwotę 1 200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie art. 102 w zw. z art. 328 § 2, art. 98 § 1 oraz art. 233 § 1 k.p.c. i wniósł o jego zmianę przez odstąpienie od obciążania skarżącego kosztami postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienie o kosztach procesu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne. W wypadkach szczególnie uzasadnionych, na podstawie art. 102 k.p.c., Sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. W orzecznictwie precyzuje się pojęcie „wypadku szczególnie uzasadnionego”, tym niemniej ocena, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony należy do swobodnej decyzji sądu ze względu na konieczność zapewnienia poczucia sprawiedliwości oraz realizacji zasady słuszności. Chociaż kwestia trafności i zasadności skorzystania z tego uprawnienia podlega, co do zasady, kontroli instancyjnej, to jednak ewentualna zmiana zaskarżonego postanowienia o kosztach powinna ograniczać się do sytuacji wyjątkowych (zob. m.in. postanowienia SN z dnia 3 grudnia 2007 r., I CZ 110/07 nie publ. i z dnia 1 października 2010 r., I CZ 142/10, nie publ.). W uzasadnieniu wniesionego zażalenia nie zostały przedstawione okoliczności i argumenty, które usprawiedliwiałyby żądanie zastosowania art.102 k.p.c.
3 Nie można także podzielić zarzutu naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. Pełnomocnik powódki złożył odpowiedź na skargę pozwanego, w której wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz wziął udział w rozprawie w dniu 19 lutego 2010 r., na której złożył wniosek o odrzucenie skargi. Nie można zatem uznać, że koszty przyznane stronie reprezentowanej przez pełnomocnika nie były kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Z przytoczonych względów zażalenie należało oddalić (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 112/12 2012-11-07Czy w okolicznościach konkretnej sprawy uzasadnione jest zastosowanie art. 102 k.p.c. w celu odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania odwoławczego?
- I CZ 166/10 2011-02-03Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie zwrotu kosztów procesu, a pozwana nie miała na to wpływu, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać pozwanej koszt…
- II CZ 182/10 2011-07-07Czy naruszenie art. 102 k.p.c. uzasadnia uwzględnienie zażalenia na orzeczenie o kosztach procesu, jeśli strona skarżąca nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających nieobciążanie jej kosztami?
- IV CZ 58/11 2011-10-05Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. i nie obciążając strony przegrywającej kosztami procesu, przedstawił wystarczające uzasadnienie dla odstąpienia od zasady zwrotu kosztów na rzecz strony wygrywającej?
- V CZ 130/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odmówił zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przegrywająca proces jest pozbawiona wolności i nie posiada żadnych źródeł zarobkowania ani majątku?
Powołane przepisy
art. 102art. 328 § 2art. 98 § 1art. 233 § 1 KPCart. 102 KPCart.102 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy