II CZ 182/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-07-07
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Wojciech Katner, Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 102 k.p.c. uzasadnia uwzględnienie zażalenia na orzeczenie o kosztach procesu, jeśli strona skarżąca nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających nieobciążanie jej kosztami?Ratio decidendi
Zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu, oparte na zarzucie naruszenia art. 102 k.p.c., podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie wykazała istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających nieobciążanie jej kosztami na rzecz strony wygrywającej. Przepis art. 102 k.p.c. stanowi uprawnienie sądu, a nie obowiązek, co wymaga szczegółowego uzasadnienia przyczyn o charakterze szczególnym, przemawiających za zastosowaniem tego przepisu.Stan faktyczny
Strona powodowa wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację. Zarzuciła naruszenie art. 102 k.p.c., domagając się nieobciążania jej kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, ponieważ strona powodowa nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 182/10 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa Kopalnie Piaskowca Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko „W.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowo - akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2011 r., zażalenia strony powodowej na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodowych Kopalni Piaskowca Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie przeciwko „W.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zapłatę, wraz z zasądzeniem od strony powodowej na rzecz pozwanej kwoty 2 700 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego złożyła strona powodowa, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu jako całkowicie bezpodstawne. Według art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Z przepisu tego wynika, że nieobciążanie kosztami procesu lub obciążanie tylko częściowe nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem sądu. Sąd winien więc ocenić, czy zachodzi wypadek szczególny, o jakim mowa w powołanym przepisie i wtedy postanowić w sprawie kosztów. W zażaleniu strona powodowa nie wskazała, poza ogólnikami żadnych przyczyn o szczególnym charakterze, które mogły stanowić o nieobciążaniu jej kosztami na rzecz strony pozwanej, która nie tylko, że nie inicjowała procesu, to go wygrała. Dowiodła więc braku wobec niej dochodzonego roszczenia. Jest więc naturalne, że w takim przypadku powinna otrzymać zwrot poniesionych kosztów. Należy zatem zwrócić uwagę, że częściowe lub całkowite zwolnienie od uiszczenia kosztów strony przegrywającej proces oznacza ich nieuzyskanie przez drugą stronę, która koszty poniosła i proces wygrała, a więc co do zasady ma prawo oczekiwać zrealizowania przez sąd dyspozycji art. 98 § 1 k.p.c. Toteż zasadnie wymaga się, co jest utrwalone w orzecznictwie, aby szczegółowo uzasadnić przyczyny, mające charakter szczególny, ze względu na które wnosi się o zastosowanie art. 102 k.p.c.
3 Ze względu na to, że w zażaleniu żadne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. nie zostały wykazane, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 16/11 2011-06-01Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona wnosząca zażalenie nie przedstawiła okoliczności i argumentów uzasadniających takie żąda…
- III CZ 30/10 2010-07-21Czy sąd orzekający o kosztach procesu, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepi…
- IV CZ 140/10 2011-04-07Czy uzasadnienie postanowienia o nieobciążeniu strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ograniczone jedynie do sytuacji majątkowej strony i charakteru sprawy jest wystarczające?
- V CZ 130/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odmówił zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przegrywająca proces jest pozbawiona wolności i nie posiada żadnych źródeł zarobkowania ani majątku?
- IV CZ 32/11 2011-12-08Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, nie podając wystarczających motywów swojego rozstrzygnięcia?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy