I CZ 25/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-04-29

Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Marta Romańska, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniedbania strony w zakresie terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynikające z jej nieobecności na rozprawie, mogą stanowić podstawę do odmowy przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, nawet jeśli wniosek o przywrócenie terminu składa pełnomocnik z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniedbania strony dotyczące terminowego i prawidłowego wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynikające z jej nieobecności na rozprawie, mogą mieć wpływ na ocenę sądu co do przywrócenia terminu. Nawet jeśli wniosek o przywrócenie terminu składa pełnomocnik z urzędu, nie można ignorować wcześniejszych zaniedbań strony, zwłaszcza gdy brała ona aktywny udział w postępowaniu i posiadała pewną orientację co do procedur sądowych.
Stan faktyczny
Pozwana złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, który został oddalony. Pozwana argumentowała, że zaniedbania wynikły z braku wiedzy prawniczej i wieku, a wniosek składał pełnomocnik z urzędu. Sąd Najwyższy zauważył, że pozwana aktywnie uczestniczyła w postępowaniu od początku, składając m.in. sprzeciw od nakazu zapłaty i apelację, co świadczy o jej orientacji w procedurach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. B. kwotę 1800 zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w postępowaniu zażaleniowym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 25/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa P. […] w W. przeciwko W. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2016 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa […], oddala zażalenie i zasądza od Skarbu Państwa Sąd Apelacyjny w […] na rzecz adwokata M. B. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w […] oddalił wniosek pozwanej W. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 8 października 2015 r. i w konsekwencji odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia. W zażaleniu na to postanowienie pozwana, działająca przez pełnomocnika z urzędu, ustanowionego dla niej 8 stycznia 2016 r., zarzuciła naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. oraz art. 387 § 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 października 2015 r. wpłynął do Sądu w dniu 28 stycznia 2016 r. Pełnomocnik w piśmie tym oraz w zażaleniu na zaskarżone postanowienie wskazuje, że wniosek o przewrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego powinien zostać uwzględniony, gdyż przez ustanowionego dla pozwanej pełnomocnika został złożony w terminie. Z drugiej strony, mocno akcentuje, że zaniedbania pozwanej dotyczące terminowego i prawidłowego wystąpienia z wnioskiem, które wynikało z braku jej wiedzy prawniczej i wieku, nie powinno mieć decydującego znaczenia przy ocenie czy przywrócić termin do wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy jednak zauważyć, że pozwana w trakcie procesu trwającego od maja 2014 r. podejmowała samodzielnie szereg czynności w tym złożyła skutecznie sprzeciw od nakazu zapłaty, brała udział w rozprawie przed Sądem Okręgowym, oraz złożyła skutecznie apelację. W tej sytuacji jej nieobecność na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym, na której ogłoszono wyrok, nie może być interpretowana tak jak to wynika z zażalenia, jako niemająca znaczenia dla zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pozwana nie jest osobą, biorąc pod uwagę jej liczne już kontakty z sądami, która i tak niczego by nie zrozumiała z pouczenia, które towarzyszyłoby ogłoszeniu wyroku. Że posiadała orientację, co do trybu składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku świadczy jej prawidłowe zachowanie przy okazji składania apelacji od wyroku sądu I instancji 3 oraz próba złożenia takiego wniosku o uzasadnienie wyroku sądu II instancji. Ma wobec tego rację Sąd Apelacyjny, kiedy wskazuje, że nieobecność strony na rozprawie w dniu 8 października 2015 r., przyczyniła się niewątpliwie do niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Nie jest też jasne, z jakiego powodu pozwana nie złożyła wcześniej wniosku o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Strona, która uczestniczy w procesie aktywnie, a następnie ze względu na swoje zaniedbania składa wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu II instancji przez pełnomocnika z urzędu z kilku miesięcznym opóźnieniem, nie może powoływać się na to, że nie mogła tego zrobić w terminie przewidzianym w art. 169 § 1 k.p.c. Takie zaniedbania strony nie pozostają też bez wpływu na ocenę sądu, czy przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, kiedy z takim z takim wnioskiem występuje ustanowiony dla niej pełnomocnika z urzędu. Mając na względzie, że zarzuty naruszenia art. 169 k.p.c. podniesione w zażaleniu okazały się bezpodstawne Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c., orzekł jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 1 KPCart. 387 § 1 KPCart. 169 § 1 KPCart. 169 KPCart. 39814 KPCart. 3941 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy