I CZ 30/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-05-11

Skład orzekający: Barbara Myszka, Marian Kocon, Elżbieta Skowrońska-Bocian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ma obowiązek uiścić opłatę podstawową od apelacji, a jej nieuiszczenie skutkuje odrzuceniem apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona zwolniona od kosztów sądowych w całości, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ma obowiązek uiścić opłatę podstawową od apelacji. Nieuiszczenie tej opłaty, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c., skutkuje odrzuceniem apelacji. SN podkreślił, że przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stosuje się do czasu ukończenia postępowania w danej instancji, a od momentu zakończenia postępowania w pierwszej instancji znajdują zastosowanie nowe, restrykcyjne regulacje.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego, ponieważ apelacja nie została opłacona. Wcześniej Sąd Okręgowy odrzucił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy, gdyż powód był już zwolniony. Następnie pełnomocnik powoda został wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji, którą powód uiścił. Sąd Apelacyjny uznał, że opłata powinna być uiszczona bez wezwania, a jej brak skutkuje odrzuceniem apelacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację i nie obciążył powoda kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 30/07 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2007 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 września 2006 r. zapadłego w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 8 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych w całości uznając go za bezprzedmiotowy, jako że powód został już wcześniej zwolniony od kosztów sądowych w całości. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2006 r. pełnomocnik powoda został wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej w kwocie 30 zł w terminie tygodniowym. W wykonaniu tego zarządzenia powód opłatę uiścił. Sąd Apelacyjny powołał się na art.1302 § 3 k.p.c. oraz na art.100 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z których wynika, że pełnomocnik powoda powinien był wnosząc apelację uiścić opłatę podstawową bez wezwania. Apelacja nie opłacona w taki sposób podlegała odrzuceniu przez Sąd Okręgowy. W zażaleniu na to postanowienie powód wskazał, że został naruszony art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 149 tej ustawy oraz art. 1302 § 3 i art. 370 k.p.c. W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art.149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz.1398 ze zm. - dalej u.k.s.c.) w toczących się sprawach przepisy ustawy poprzednio obowiązującej stosuje się do czasu ukończenia postępowania w danej instancji. W rozpoznawanej sprawie postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się w chwili wydania orzeczenia rozstrzygającego spór pomiędzy stronami. Od tej chwili znajdują zastosowanie przepisy ustawy nowej. Zgodnie zaś z nowymi 3 uregulowaniami, bardzo restrykcyjnymi, strona zwolniona od kosztów sądowych ma obowiązek uiścić opłatę podstawową od wnoszonej apelacji (por. art.14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.). W razie nie uiszczenia opłaty przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika znajduje zastosowanie sankcja z art. 1302 § 3 k.p.c. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że strona powodowa wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych (jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny wniosek był bezprzedmiotowy), a także okoliczność, że strona została wezwana przez Sąd pierwszej instancji, bez podstaw prawnych, do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3941 w związku z art. 397 i 385 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie art.102 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.1302 § 3 KPCart.100 ust. 2art. 14 ust. 2art. 149art. 1302 § 3art. 370 KPCart.149 ust. 1art.14 ust. 2art. 3 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 3941art. 397

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy