I CZ 33/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-05-11
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może zastosować art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, mimo oddalenia apelacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i może być zastosowany przez sąd drugiej instancji w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, nawet jeśli apelacja została oddalona. Kontrola sądów wyższych instancji nad zastosowaniem tego przepisu jest dopuszczalna, jednak zmiana orzeczenia o kosztach powinna mieć charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w analizowanej sprawie okoliczności szczególnych i wyjątkowych, które uzasadniałyby ingerencję.Stan faktyczny
Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, którym oddalono apelację powoda, ale nie obciążono go kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanej. Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację materialną i osobistą powoda. Pozwana domagała się obciążenia powoda kosztami według norm przepisanych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
.Sygn. akt I CZ 33/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa S. L. przeciwko E. L. o obniżenie alimentów, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2011 r., zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 stycznia 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w punkcie II wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanej, aczkolwiek apelację jego oddalił. Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c., gdyż miał na względzie trudną sytuację materialną i osobistą powoda. W zażaleniu na to postanowienie pozwana wniosła o zmianę tego rozstrzygnięcia przez obciążanie powoda kosztami postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 102 k.p.c., zastosowany przez Sąd Okręgowy w związku z art. 391 § 1 k.p.c., zawiera uprawnienie sądu o charakterze czysto dyskrecjonalnym. Wprawdzie kwestia trafności i zasadności skorzystania z tego uprawnienia, co do zasady, może być objęta kontrolą Sądu wyższego rzędu, niemniej jednak ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być jednak tylko wyjątkowa. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji szczególnej i wyjątkowej, wymagającej jego ingerencji, dlatego też należało orzec, jak w sentencji (art. 385 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 397 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 34/11 2011-05-11Czy sąd drugiej instancji może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść powoda?
- I CZ 78/12 2012-07-04Czy sąd drugiej instancji może obciążyć stronę przegrywającą kosztami postępowania apelacyjnego, mimo zastosowania przez sąd pierwszej instancji art. 102 k.p.c. z uwagi na wyjątkowe okoliczności faktyczne?
- II CZ 105/09 2010-03-17Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., musi szczegółowo uzasadnić swoją decyzję, wskazując konkretne okoliczności uzasad…
- I CZ 165/11 2012-02-15Czy sąd drugiej instancji może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona wygrywająca jest podmiotem profesjonalnym, a strona przeg…
- III CZ 37/12 2012-06-06Czy Sąd Apelacyjny, oddalając apelację i zasądzając od powoda koszty postępowania apelacyjnego, powinien był rozważyć zastosowanie art. 102 k.p.c. pomimo braku takiego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 391 § 1 KPCart. 385art. 3941 § 3art. 39821art. 397 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy