I CZ 47/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-10-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Teresa Bielska-Sobkowicz, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące pracy i zamieszkiwania obdarowanego w gospodarstwie rolnym, które były przedmiotem ustaleń w postępowaniu rozpoznawczym, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako wykrycie nowego dowodu z dokumentu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że okoliczności dotyczące pracy i zamieszkiwania obdarowanego w gospodarstwie rolnym, które były już przedmiotem ustaleń w postępowaniu rozpoznawczym, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Przepis ten, dotyczący wykrycia nowego dowodu z dokumentu, powinien być interpretowany ściśle, a podnoszone przez skarżącą dowody nie wniosły nic nowego do stanu faktycznego ustalonego w poprzednim postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na wykrycie nowego dowodu z dokumentu. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając brak podstaw prawnych do wznowienia. Skarżąca zarzuciła niewłaściwą wykładnię art. 403 § 2 k.p.c. Sprawa dotyczyła ustalenia nieważności umowy darowizny nieruchomości z uwagi na pozorność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 47/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi B. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011 r., w sprawie z powództwa B. S. przeciwko G. S., i innym o ustalenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2012 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 września 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 17 marca 2011 r. Sąd stwierdził brak wskazywanych w skardze
2 podstaw prawnych wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.). W ocenie Sądu, podnoszone w skardze okoliczności dotyczące pracy i zamieszkiwania T. G. (obdarowanego) wraz z rodziną w gospodarstwie rolnym (położonym we wsi G. do 1951 r.) było już wcześniej przedmiotem ustaleń Sądu pierwszej instancji (k. 341-349 akt sprawy). Na ustalenia te następnie powołano się w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2010 r. (k. 463 akt). W zażaleniu na postanowienie z dnia 9 września 2011 r. powódka wnosiła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W zażaleniu zarzucono niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 403 § 2 k.p.c. stanowi jedną z tzw. restytucyjnych podstaw prawnych wznowienia postępowania i powinien być interpretowany ściśle. Skarżąca wywodzi, że uzyskane przez nią zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w C. z dnia 15 listopada 1977 r. może wskazywać na to, że T. G. (obdarowany) nie mógł faktycznie pracować w gospodarstwie rolnym, będącym przedmiotem darowizny z dnia 27 lutego 1946 r. Utrzymuje zatem istnienie podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie nowego dowodu z dokumentu). Stanowisko takie jest nieuzasadnione. Trzeba zwrócić przede wszystkim uwagę na samą istotę sprawy. Chodziło w niej o ustalenie nieważności umowy darowizny nieruchomości z dnia 27 lutego 1946 r., dokonanej na rzecz obdarowanego T. G. przez małżeństwo W. i T. G. Strona powodowa wywodziła, że darowizny tej dokonano jedynie dla pozoru w rozumieniu art. 49 k.z. z 1934 r. (odpowiednika art. 83 k.c.). Z uzasadnienia rozstrzygnięć obu Sądów meriti wynika to, że w toku postępowania rozpoznawczego doszło do ustalania faktu zamieszkiwania obdarowanego w darowanym mu gospodarstwie rolnym (zob. np. s. 6 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2010 r., k. 463 akt, t. III). W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011 r. stwierdzono wyraźnie, po ocenie zeznań m.in. św. M. Z. (k. 425 akt sprawy), że fakt pracy obdarowanego T. G. „nie
3 był w sprawie sporny”, mieszkał on bowiem w tym gospodarstwie, „przy czym nawet po opuszczeniu go (przez darczyńców) w 1948 r., mieszkał tam i prowadził je do 1951 r.” (k. 1003 akt sprawy, t. V.). Oznacza to, że kwestia oświadczeń woli obu stron umowy darowizny z dnia 27 lutego 1946 r. i ich celu prawnego była już wcześniej rozważana w kontekście istniejących już ustaleń, także dotyczących faktów zamieszkiwania obdarowanego w darowanym gospodarstwie rolnym W tej sytuacji należało oddalić zażalenie powódki jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III UZ 15/19 2019-07-04Czy późniejsze wykrycie dokumentów pracowniczych, które istniały przed prawomocnym zakończeniem postępowania, ale nie zostały przez stronę powołane z powodu zaniedbania lub opieszałości, może stanowić podstawę do wznowie…
- V CZ 53/10 2010-07-14Czy nowo odkryty dowód, który mógł być powołany w pierwotnym postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- I CZ 40/13 2013-05-10Czy dokument uzyskany przez stronę po wydaniu prawomocnego orzeczenia, który istniał już w czasie poprzedniego postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- II CZ 119/18 2019-03-21Czy dokumenty odnalezione po prawomocnym zakończeniu postępowania, dotyczące charakteru umowy zawartej między stronami, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona nie…
- I CZ 1/18 2018-01-31Czy wykrycie po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie postępowania, ale nie zostały w nim powołane, a których strona nie mogła skorzystać z powodu opie…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 49art. 83 KCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy