V CZ 53/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-07-14

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowo odkryty dowód, który mógł być powołany w pierwotnym postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nowo odkryty dowód, który mógł być powołany w pierwotnym postępowaniu, nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nieważności postępowania ma charakter formalny i nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o wznowienie postępowania. Brak racjonalnych przeszkód w przedstawieniu dowodu w toku pierwotnego postępowania wyklucza możliwość jego powołania jako podstawy wznowienia.
Stan faktyczny
Spółka „E.(...)” S.A. wniosła skargę o wznowienie postępowania, powołując się na wykrycie nowego dowodu (aktu notarialnego z 1975 r.), który miałby świadczyć o bezzasadności zasądzonego na jej rzecz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując, że dowód ten mógł być powołany w pierwotnym postępowaniu. Po uchyleniu pierwszego postanowienia o odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych, Sąd Apelacyjny ponownie odrzucił skargę. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 53/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi „E.(...)” Spółki Akcyjnej w K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa (…) w sprawie z powództwa Wspólnoty L.(...) w S. przeciwko „E.(...)” Spółce Akcyjnej w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie W skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 15 lutego 2008 r. [sygn. akt I ACa (…)] pozwany powołał się na przesłankę restytucyjną polegającą na wykryciu nowego dowodu (aktu notarialnego z dnia 1 lipca 1975 r.), który wskazywałby na bezzasadność uwzględnionego powództwa o zapłatę wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. 2 Postanowieniem z dnia 2 lutego Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ale te orzeczenie zostało uchylone postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. wobec skutecznie podniesionego zarzutu nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 48 § 3 k.p.c.). Po ponownym rozpoznaniu skargi Sąd Apelacyjny odrzucił ją postanowieniem z dnia 30 marca 2010 r. (art. 410 § 1 k.p.c.). Sąd wskazał, że pozwany powołał się wprawdzie na podstawę restytucyjną w postaci wykrycia nowego dowodu, ale dowód ten mógł być powołany w prawomocnie zakończonej sprawie, w której zasądzono od pozwanego na rzecz powodowej Wspólnoty L.(...) w S. wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie tego postanowienia, podnosząc zarzut naruszenia art. 395 § 2 k.p.c., a także art. 233 § 1, 227, 316 § 1, 328 § 2, 378 § 1, 397 § 2, 406 i 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowym zarzutem skarżącego jest zarzut naruszenia art. 395 § 2 k.p.c., który to przepis jest rozumiany przez pozwanego w sposób oczywiście błędny. Pozwany wyraża – jak się wydaje – pogląd, iż uchylenie przez Sąd Apelacyjny swego postanowienia z dnia 2 lutego 2010 r. było „merytorycznym” podzieleniem stanowiska skarżącego uniemożliwiającym ponowne odrzucenie skargi. Takie rozumowanie jest wadliwe, ponieważ uchylenie postanowienia z dnia 2 lutego 2010 r. z powodu oczywistej nieważności (art. 395 §.2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c. i art. 48 § 3 k.p.c.) oznaczało tylko uchylenie tego orzeczenia z przyczyn „formalnych” i nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący wykazuje nieznajomość instytucji wznowienia postępowania, gdy odwołuje się do „ważności” nowego dowodu. Można się nawet zgodzić, że powołany akt notarialny byłby istotnym dowodem w sporze o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ale kluczowe dla decyzji Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi (art. 410 § 1 k.p.c.) było to, że dowód ten mógł być powołany w sprawie I ACa (…) [I C (…)]. W takiej sytuacji nie istniała ustawowa podstawa skargi o wznowienie postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Przekonywujące jest bowiem stanowisko Sądu Apelacyjnego, że nie było racjonalnych przeszkód w przedstawieniu przez pozwanego w sprawie toczącej się w latach 2006-2007 dokumentu notarialnego pochodzącego z dnia 1 lipca 1975 r., właściwie ewidencjonowanego i 3 przechowywanego, dotyczącego nieruchomości korzystanej przez skarżącego przez wieloletni okres. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 379 pkt 4 KPCart. 48 § 3 KPCart. 410 § 1 KPCart. 395 § 2 KPCart. 233 § 1art. 395art. 403 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy