I CZ 48/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-08-11
Skład orzekający: Antoni Górski, Jan Górowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy apelacja powoda została oddalona, a zażalenie pozwanego zostało odrzucone, można uznać powoda za stronę przegrywającą sprawę w postępowaniu apelacyjnym w celu obciążenia go kosztami procesu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelacja powoda i zażalenie pozwanego stanowiły odrębne środki odwoławcze, rozpatrywane w odrębnych postępowaniach. Oddalenie apelacji powoda nie oznaczało, że powód przegrał całe postępowanie apelacyjne, a odrzucenie zażalenia pozwanego nie oznaczało, że pozwany przegrał postępowanie zażaleniowe. W związku z tym, powódka, której apelacja została oddalona, była zobowiązana zwrócić pozwanemu koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego, a następnie postanowieniem z tego samego dnia oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie jest stroną przegrywającą, ponieważ oddalono również zażalenie pozwanego. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia ich od powódki. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 48/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "M." w W. przeciwko Miastu W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 5 stycznia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 W postanowieniu z dnia 5 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy uzupełnił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 17 grudnia 2010 r., oddalający apelację powódki Spółdzielni Mieszkaniowej „M.” w W. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 wrześnie 2009 r., w sprawie przeciwko Miastu W., w ten sposób, że oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sąd ten uznał, że wprawdzie apelacja powódki została oddalona, jednak wydanym w tym samym dniu postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił także zażalenie pozwanego (nazwane apelacją). W tej sytuacji nie można uznać strony powodowej za przegrywającą sprawę i obciążać powódki kosztami procesu przed Sądem drugiej instancji. Powyższe orzeczenie zaskarżył zażaleniem pozwany. Skarżący zarzucił naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, że strony powodowej nie można uznać za przegrywającą sprawę w drugiej instancji, skoro apelacja powódki została oddalona, a pozwany wniósł odpowiedz na apelację, w której domagał się jej oddalenia i zasądzenia kosztów procesu według norm przypisanych i tożsame stanowisko prezentował podczas rozprawy apelacyjnej. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Sąd drugiej instancji rozstrzygał o dwóch środkach odwoławczych: apelacji powódki, która zaskarżała w całości wyrok Sądu Rejonowego oddalający jej powództwo oraz o zażaleniu pozwanego, który kwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia o odrzuceniu jego wniosku restytucyjnego, zgłoszonego przed sądem pierwszej instancji w związku z wyegzekwowaniem od niego dochodzonej przez powódkę należności na podstawie nakazu zapłaty, który upadł na skutek złożenia sprzeciwu. Każdy ze środków zaskarżenia miał więc za przedmiot odrębne rozstrzygnięcie i rozpatrywany był w innym postępowaniu – apelacja w postępowaniu apelacyjnym, zażalenie natomiast w postępowaniu zażaleniowym. Nie było zatem podstaw do „zsumowania” wyników tych postępowań i uznania,
3 że powódka, której apelacja została oddalona w całości nie przegrała w postępowaniu apelacyjnym, natomiast pozwany, którego zażalenie zostało odrzucone nie przegrał w postępowaniu zażaleniowym. W konsekwencji powódka zobowiązana była, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zwrócić pozwanemu na jego żądanie koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym. Pozwany złożył stosowny wniosek o zasądzenie kosztów w odpowiedzi na apelację. Ponieważ Sąd Okręgowy wadliwie orzekł o tym przedmiocie - jego postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać mu do ponownego rozpoznania (art. 3941 § 3 k.p.c w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.). Dodatkowo należy zauważyć, że gdyby orzeczenie o kosztach dokonane przez Sad Okręgowy w ramach uzupełnienia wyroku traktować jako wynik odpowiednio stosowanego art. 100 k.p.c. to do takiego rozstrzygnięcia nie było również podstaw, ponieważ powódka na rozprawie złożyła wprawdzie wniosek o oddalenie „apelacji” (zażalenia pozwanego) ale nie zgłosiła żądania zasądzenia kosztów w postępowaniu spowodowanym wniesieniem tego środka zaskarżenia. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 105/11 2012-03-29Czy postępowanie zażaleniowe dotyczące kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym jest bezprzedmiotowe, jeśli wyrok sądu apelacyjnego został uchylony przez Sąd Najwyższy w zakresie merytorycznym i kosztowym?
- II CZ 30/11 2011-06-17Czy zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego przysługuje, gdy sąd uwzględnił tylko część żądanych kosztów, a nie oddalił pozostałej części wniosku?
- IV CZ 97/12 2012-10-25Czy w przypadku uwzględnienia w całości apelacji powoda, która doprowadziła do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji i zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda dochodzonej kwoty, możliwe jest wzajemne zniesienie kosztów…
- I CZ 18/11 2011-05-11Czy wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego złożony w apelacji powoda jest wystarczający do uwzględnienia również kosztów postępowania wywołanego apelacją strony przeciwnej, jeśli wynik sprawy uzasadnia zn…
- III CZ 78/12 2012-11-16Czy w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji powoda i oddalenia apelacji pozwanego, sąd odwoławczy może obciążyć powoda całością kosztów postępowania apelacyjnego, mimo że powód wygrał w niewielkiej części, a pozwa…
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 98 § 1art. 3941 § 3 KPcart. 39815 § 1 KPCart. 100 KPCart. 39821 KPCart. 108 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy