I CZ 65/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-09-21
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Bogumiła Ustjanicz, Marek Machnij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym jest uzasadniona, gdy strona posiada znaczne oszczędności, które zamierza przeznaczyć na inne cele niż opłata sądowa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym była uzasadniona, ponieważ strona posiadała znaczne oszczędności, które, zgodnie z jej własnymi oświadczeniami, były przeznaczane na bieżące utrzymanie i koszty leczenia. Stwierdzono, że pomoc państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje jedynie wtedy, gdy strona nie ma środków wystarczających na ich opłacenie, a nie gdy posiada środki, które zamierza przeznaczyć na inne cele. W związku z tym, odrzucenie skargi kasacyjnej jako nieopłaconej było prawidłowe.Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny jako nieopłacona. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych i kwestionując prawidłowość odmowy zwolnienia od opłaty. Powód argumentował, że jego oszczędności są przeznaczone na koszty leczenia, a jego jedynym stałym źródłem utrzymania jest niska renta inwalidzka.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 65/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Bogumiła Ustjanicz SSA Marek Machnij (sprawozdawca) w sprawie z powództwa S. S. przeciwko R & M Spółce z o.o. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm., w skrócie „u.k.s.c.”) skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt I ACa 1121/09, jako nieopłaconą, wskazując w uzasadnieniu, że postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego, jednak w terminie tygodniowym od doręczenia odpisu tego postanowienia jego pełnomocnikowi, tj. od 15 grudnia 2010 r., opłata od skargi nie została wniesiona. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego uchylenie, zarzucając obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 102 ust. 1 powołanej wyżej ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie przy wydawaniu postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej. Skarżący podniósł, że z uwagi na niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od w/w opłaty dopiero na tym etapie kwestionuje prawidłowość powyższego postanowienia, ponieważ odmowa przyznania mu zwolnienia od opłaty przez Sąd Apelacyjny była nieuzasadniona, gdyż stałym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie 1.250 zł, natomiast posiadane oszczędności w kwocie 100.000 Euro są przeznaczone na koszty leczenia, w szczególności zabiegi medyczne w postaci przeszczepu serca, operację prostaty i koszty bieżącego utrzymania. Pozwana nie ustosunkowała się do zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest nieuzasadniony. Skarżący bezpodstawnie twierdzi, że nie jest w stanie ponieść w niniejszej sprawie należnej opłaty od skargi kasacyjnej, wynoszącej 13.131 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jego rodziny. Twierdzenia przedstawione w zażaleniu pozostają w sprzeczności z treścią oświadczenia powoda o jego stanie rodzinnym, majątku
3 i dochodach, złożonego przy skardze kasacyjnej na podstawie art. 102 ust. 2 u.k.s.c., w którym podano, iż oszczędności w kwocie 100.000 Euro przeznaczone są na koszty utrzymania oraz leczenia (nota bene bliżej niesprecyzowane i nieudokumentowane). Koresponduje z tym kolejne oświadczenie powoda, z którego wynika, iż łączny koszt jego utrzymania wynosi około 1.000 Euro miesięcznie, co odpowiada według podanego przez niego kursu 3,95 zł/Euro kwocie około 3.950 zł, a zatem znacznie więcej niż wynoszą jego miesięczne dochody z tytułu renty inwalidzkiej. Skoro zatem sam powód wyjaśnił, że z posiadanych oszczędności pokrywa między innymi koszty bieżącego utrzymania, stwierdzić należy, iż nie ma uzasadnionych podstaw do odmiennego potraktowania kosztów sądowych należnych od wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej, ponieważ również takie koszty stanowią obciążenie, które powinno zostać pokryte przez stronę w pierwszej kolejności z posiadanych środków, gdyż pomoc ze strony Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznana dopiero wtedy, gdy strona nie ma środków wystarczających na ich opłacenie, a nie wówczas, gdy wprawdzie je posiada, ale zamierza przeznaczyć je na inne cele niż obciążające ją koszty sądowe. W związku z tym stwierdzić należy, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2010 r. nie naruszało art. 102 ust. 1 u.k.s.c., a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej było uzasadnione, tym bardziej, iż skarżący w zażaleniu nawet nie kwestionuje okoliczności, że w terminie tygodniowym, w którym skarga powinna zostać opłacona, nie uiścił należnej opłaty. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 68/13 2013-11-14Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, przy wcześniejszym częściowym zwolnieniu w postępowaniu apelacyjnym, wymaga szczegółowego uzasadnienia uwzględniającego zmianę sytuacji majątkowej stro…
- I CZ 15/16 2016-02-24Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym może być uwzględniony, jeśli strona posiada środki na lokacie bankowej, które mogą zostać przeznaczone na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla po…
- V CZ 39/16 2016-07-27Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej strony, narusza prawo do sądu?
- V CZ 40/21 2021-06-30Czy odmowa zwolnienia strony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a w konsekwencji odrzucenie skargi kasacyjnej jako nieopłaconej, narusza prawo strony do sądu?
- I CZ 87/18 2018-11-16Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym może być oceniany na nowo, jeśli strona wcześniej korzystała ze zwolnienia w postępowaniu przed sądem niższej instancji?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 112 ust. 2art. 102 ust. 1art. 102 ust. 2art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy