II CZ 68/13

Sygn. akt II CZ 68/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. S. przeciwko P.D. Spółce Akcyjnej w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt I ACa […], uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 stycznia 2013 r. wskazując, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony i mimo prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia opłaty od skargi, nie została ona opłacona w zakreślonym terminie. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 102 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez brak konsekwencji sądów przy zwalnianiu powoda od kosztów sądowych, mimo że jego sytuacja faktyczna i majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do wniosku uwzględnionego częściowo w postępowaniu apelacyjnym. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a nadto o kontrolę na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., oddalającego jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wobec zgłoszenia przez pozwanego wniosku o poddanie kontroli niezaskarżalnego osobno postanowienia o odmowie zwolnienia go od kosztów sądowych w części dotyczącej opłaty od skargi kasacyjnej, rozważeniu podlega również zasadność tego postanowienia. Sąd Apelacyjny wskazał jedynie, że przyczyną tej odmowy jest fakt posiadania przez powoda mieszkania własnościowego, samochodu osobowego oraz oszczędności w formie lokat bankowych w kwocie 120.000 zł. Motywy tego rozstrzygnięcia nie wskazują, czy przedmiotem rozważań było również porównanie aktualnej sytuacji majątkowej powoda z sytuacją, która stanowiła podstawę do częściowego zwolnienia go od kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym. W wypadku, gdy na wcześniejszych etapach postępowania stronie przyznawano zwolnienie, 3 odmowa udzielenia zwolnienia w postępowaniu kasacyjnym wymagałaby stwierdzenia, że sytuacja majątkowa skarżącego uległa poprawie i może on - w całości lub częściowo - ponieść opłatę w kwocie 9.625 zł (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2005 r., III CZ 77/05, z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 127/12 - niepubl.). Konieczne było zatem przedstawienie, na etapie badania spełnienia przez stronę warunków formalnych skargi kasacyjnej i rozstrzygnięcia o jej odrzuceniu, motywów odmowy zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w kontekście ustaleń dotyczących zmiany sytuacji majątkowej skarżącego i oceny, że ze względu na jej poprawę może on uiścić wymaganą opłatę. Brak wyjaśnienia stanowiska Sądu w tym zakresie uniemożliwia kontrolę jego zasadności. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. jw