I CZ 7/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: S. Gross (sprawozdawca), A. Wypiórkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Jacka P. i innych 152 powodów przeciwko Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o doprowadzenie do stanu używalności urządzeń CO i CW, na skutek zażalenia pełnomocników powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1969 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneJacek P. i 152 innych członków Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej, zajmujących lokale mieszkalne w nieruchomości przy ulicy K. nr 19 w W., wystąpili do Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z powództwem przeciwko tej Spółdzielni o nakazanie jej doprowadzenia instalacji urządzeń centralnego ogrzewania i ciepłej wody do stanu zapewniającego w lokalach powodów właściwą temperaturę i dopływ ciepłej wody oraz o ustalenie, że należność z tytułu opłat eksploatacyjnych CO i CW nie istnieje od października 1967 roku do czasu rozpoczęcia normalnego funkcjonowania tych urządzeń. Wartość przedmiotu sporu określili powodowie na kwotę 252.060 zł, stanowiącą zsumowanie roszczeń poszczególnych powodów za okres dwóch lat, odpowiadających opłatom za CO i CW po potrąceniu bonifikaty z powodu niepełnych świadczeń w tym zakresie.Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 25 listopada 1969 r. orzekł o zwrocie pozwu z racji następujących.Sąd uznał, że wystąpienie powodów w jednym pozwie jest niedopuszczalne, gdyż roszczenia ich nie są oparte na tej samej, lecz tylko na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, właściwość zaś Sądu Wojewódzkiego mogłaby być uzasadniona jedynie ogólną wartością roszczeń wszystkich powodów, a nie także - co jest przy współuczestnictwie formalnym konieczne - wartością roszczeń każdego z nich. Dlatego też połączenie tych spraw jest - zdaniem Sądu - niedopuszczalne, jako nie odpowiadające wymaganiom art. 72 § 1 ust. 2 k.p.c. Ponieważ jednak powodowie nie wykonali zarządzenia w sprawie złożenia 153 odpisów pozwu w celu założenia dla każdego z powodów oddzielnej sprawy, przeto Sąd Wojewódzki - stosownie do art. 130 § 2 k.p.c. - nakazał zwrot wniesionego pozwu.Postanowienie to zaskarżyli pełnomocnicy powodów zażaleniem, w którym zarzucając naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c., wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Niesłuszne jest twierdzenie skarżących, że prawa powodów stanowiące przedmiot sporu oparte są na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Każdy z powodów dochodzi roszczenia o doprowadzenie do właściwego stanu temperatury i dopływu ciepłej wody w zajmowanym przez siebie lokalu oraz ustalenia, że opłaty za okres, kiedy urządzenia te nie funkcjonowały, nie należą się od niego. Roszczenie każdego ze 153 powodów oparte jest na istniejącym pomiędzy nim a pozwaną Spółdzielnią stosunku prawnym, z którego dla poszczególnych powodów wynika tzw. spółdzielcze prawo do lokalu, a dla Spółdzielni - odpowiadające temu prawu obowiązki. W tych warunkach prawa i obowiązki stanowiące przedmiot sporu stron, jak to zasadnie ustalił Sąd Wojewódzki, oparte są nie na tej samej, lecz na jednakowej podstawie prawnej.Sąd Wojewódzki pominął jednak okoliczność, że współuczestnictwo materialne, dające podstawę do połączenia roszczeń w jednej sprawie w myśl art. 72 § 1 p. 1 k.p.c., zachodzi nie tylko wtedy, gdy prawa powodów oparte są na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, ale także wówczas, gdy te prawa i obowiązki są wspólne. Za takim zaś charakterem roszczeń powodów przemawia istota stosunku, jaka łączy spółdzielnię budownictwa mieszkaniowego z jej członkami.Istota ta znalazła wyraz w przepisie art. 134 § 1 ustawy z dnia 17.II.1961 r. o spółdzielniach i ich związkach, który stanowi, że działalność spółdzielni budownictwa mieszkaniowego polega na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich potrzeb gospodarczych i kulturalnych wynikających z zamieszkiwania we wspólnym osiedlu lub w jednym budynku. Jeśli zaś ponadto wziąć pod uwagę, że w myśl art. 1 tejże ustawy spółdzielnie są dobrowolnymi i samorządnymi zrzeszeniami, mającymi m.in. na celu stałe podnoszenie materialnego poziomu życia swych członków, to wspólny charakter praw i obowiązków, wynikających z zamieszkiwania członków spółdzielni we wspólnym osiedlu lub w jednym budynku spółdzielczym, nie może ulegać wątpliwości.Z tych zasad, skoro przepis art. 72 § 1 p. 1 k.p.c. pozwala na połączenie roszczeń powodów w jednym pozwie, a w związku z tym zarówno wezwanie powodów do złożenia 153 egzemplarzy pozwu, jak i zwrot pozwu z powodu niewykonania tego zarządzenia nie były usprawiedliwione, Sąd Najwyższy - na mocy art. 397 § 2 i art. 390 § 1 k.p.c. - orzekł jak w sentencji.