I K 1464/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak (sprawozdawca); Sędziowie: A. Bachrach, M. Szerer; Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny B. i Władysława W., oskarżonych z art. 170 k.k., po rozpoznaniu rewizji prokuratora i oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20.VII 1951 r. na podstawie art. 375, 383 p. 2 i 3, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oboje oskarżonych z art. 170 k.k. i Annę B. oraz Władysława W. uznał za winnych tego, że działając wspólnie, nawoływali w listach wysłanych do chłopów, którzy otrzymali ziemie z reformy rolnej, do czynów skierowanych przeciwko wykonaniu reformy rolnej, a mianowicie działali przeciw bezpłatności nadania ziemi, domagając się nienależnej zapłaty za użytkowanie gruntu i za sam grunt, i za ten czyn z mocy art. 20 m.k.k. skazał oboje oskarżonych na kary po 8 miesięcy więzienia.Uzasadnienie faktyczneRewizja Prokuratora Wojewódzkiego w Krakowie zarzuca, iż Sąd błędnie zakwalifikował działanie oskarżonych z art. 170 k.k., skoro wyczerpuje ono znamiona zbrodni z art. 20 m.k.k., albowiem ochronie prawnej z tego ostatniego przepisu, zgodnie z intencją ustawodawcy, podlegają nie tylko czynności związane z przebudową ustroju rolnego, ale również sam ustrój rolny.Rewizja oskarżonych zarzuca: obrazę art. 170 k.k. polegającą na skazaniu oskarżonych z tego przepisu mimo braku znamion tego przestępstwa w czynie oskarżonych, skoro:a)treść listów rozpowszechnianych przez oskarżonych nie zawierała "wiadomości", a jedynie opinię bądź zapatrywania oskarżonych, przy czym oskarżeni nie rozpowszechniali ich publicznie,b)oskarżeni nie mieli świadomości, że rozpowszechniają fałszywe wiadomości, jak również że mogą one wywołać niepokój publiczny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja Prokuratora jest zasadna.Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, iż czyn oskarżonych, polegający na pisemnym zwróceniu się do chłopów nadzielonych bezpłatnie przez Państwo ziemią majątku S. o zapłatę wartości ziemi za używanie jej bezpłatne w latach 1945-1950, grożąc na wypadek odmowy procesem - nie wyczerpuje znamion zbrodni z art. 20 m.k.k., gdyż oskarżeni nie starali się, jak również nie mogli utrudnić względnie uniemożliwić przeprowadzenia reformy rolnej, skoro reforma ta została już poprzednio faktycznie przeprowadzona.Powyższe stanowisko Sądu jest niesłuszne.Władze Polski Ludowej, które w Manifeście Lipcowym zapowiedziały urzeczywistnienie szerokiej reformy rolnej, od samego początku zapewniły jej należytą ochronę. Już w art. 2 dekretu o ochronie Państwa z dn. 30.X 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 50) a następnie w art. 15 dekretu z dn. 16.XI 1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 53, poz. 300) ustawodawca Polski Ludowej umieścił przepis w dyspozycji swej identyczny z przepisem art. 20 dekretu z dn. 13.VI 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 192). Okoliczność ta wskazuje w sposób wyraźny na stałą intencję ustawodawcy udzielania ochrony temu wielkiemu osiągnięciu, jakie stanowiła reforma rolna.Po przeprowadzeniu reformy rolnej ustawodawca Polski Ludowej przepisu powyższego jednakże nie uchylił. Świadczy to dostatecznie wyraźnie, że ustawodawca nadal zamierzał udzielać jej odpowiedniej ochrony prawnej. Oczywiście zmienione warunki przyniosły ze sobą nowe formy przestępnej działalności, której zwalczanie miał na celu przepis art. 20 m.k.k. Stąd też znamiona przestępstwa z art. 20 m.k.k. wyczerpują nie tylko działania, zmierzające do udaremnienia wprowadzenia reformy rolnej, ale również wszelkie czynności bądź utrudniające utrwalenie tej wielkiej zdobyczy Polski Ludowej, bądź udaremniające gospodarcze skutki już przeprowadzonej reformy rolnej.Chociaż zatem działanie oskarżonych skierowane było przeciwko już przeprowadzonej reformie rolnej, jednak miało ono na celu udaremnienie podstawowej zasady reformy rolnej, jaką jest bezpłatność nadania ziemi chłopom - wobec czego w działaniu takim istnieją cechy przestępstwa z art. 20 m.k.k.