I PKN 130/98
WyrokIzba Cywilna1998-05-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik samorządowy, który przebywał na urlopie bezpłatnym z powodu pełnienia mandatu radnego i nie stawił się do pracy w terminie określonym przez nowelizację ustawy o samorządzie terytorialnym, nadal korzysta z ochrony urlopu bezpłatnego?Ratio decidendi
Pracownik jednostki organizacyjnej urzędu gminy, który przebywał na urlopie bezpłatnym w związku z piastowaniem mandatu radnego i nie stawił się do pracy w terminie określonym przez nowelizację ustawy o samorządzie terytorialnym, bez względu na przyczyny uchybienia czternastodniowemu terminowi zgłoszenia się do pracodawcy dla uzgodnienia daty podjęcia pracy, korzysta z tego urlopu w okresie sprawowania mandatu radnego i trzech miesięcy po jego wygaśnięciu. Niestawienie się radnego w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy, w celu uzgodnienia daty podjęcia pracy, lub bezzwłoczne niestawienie się w miejscu pracy po ustaniu niezawinionej przez radnego przyczyny uchybienia tego terminu, zostało potraktowane przez ustawodawcę jako równoznaczne z kontynuowaniem urlopu bezpłatnego w okresie pełnienia mandatu radnego oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu.Stan faktyczny
Powód, dyrektor Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, przebywał na urlopie bezpłatnym od maja 1996 r. z powodu pełnienia mandatu radnego. Po wejściu w życie nowelizacji ustawy o samorządzie terytorialnym w lipcu 1996 r., która nakładała obowiązek zgłoszenia się do pracy w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy w celu uzgodnienia daty podjęcia pracy, powód nie stawił się w tym terminie. Powód zgłosił się do urzędu we wrześniu 1996 r., ale nie uzgodnił daty podjęcia pracy i ponownie wyjechał za granicę. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda od wyroku oddalającego jego powództwo o przywrócenie do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 20 maja 1998 r. I PKN 130/98 Pracownik jednostki organizacyjnej urzędu gminy, przebywający na urlopie bezpłatnym w związku z piastowaniem mandatu radnego, który do dnia 1 października 1996 r. nie stawił się w miejscu pracy w celu jej podjęcia, bez względu na przyczyny uchybienia czternastodniowemu terminowi zgłoszenia się do pracodawcy dla uzgodnienia daty podjęcia pracy, korzysta z tego urlopu w okresie sprawowania mandatu radnego i trzech miesięcy po jego wygaśnię-ciu (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 89, poz. 400 w związku z art. 24b ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorzą-dzie terytorialnym, jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74). Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie: SN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, SA Alina Krusz-Stankiewicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1998 r. sprawy z powództwa Tadeusza S. przeciwko: 1) Urzędowi Gminy i Miasta w L., 2) Zakładowi Budżetowe-mu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych we Wrocławiu z dnia 21 października 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e W pozwie przeciwko Zakładowi Budżetowemu Gospodarki Komunalnej i Bu-dżetowej w L. oraz Urzędowi Gminy i Miasta w L. powód żądał dopuszczenia do pracy na stanowisku dyrektora pierwszego z wymienionych pozwanych. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy oddalił powództwo po ustaleniu, że powód z dniem 1 stycznia 1996 r. został powołany przez Zarząd Gminy i Miasta w L. na stanowisko
2 dyrektora Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. W dniu 5 maja 1996 r. powód zwrócił się do Burmistrza Gminy o udzielenie mu urlopu bezpłatnego jako dyrektorowi ze względu na pełnienie mandatu radnego, w związku z treścią art. 24b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (jedno-lity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.), zakazującego radnemu wykonywa-nia funkcji w jednostkach organizacyjnych gminy. Od 18 maja 1996 r. powód korzys-tał z tego urlopu. W czerwcu 1996 r. powód wyjechał do Niemiec, nie pozostawiając adresu miejsca swego pobytu. W dniu 16 sierpnia 1996 r. Burmistrz Gminy wysłał do powoda pismo informujące o wejściu w życie ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. zmienia-jącej ustawę o samorządzie terytorialnym i wynikającego z niej obowiązku zgłoszenia się powoda w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy, w celu uzgodnienia daty podjęcia pracy. Pismo to wysłane listem poleconym nie zostało podjęte przez powo-da. Powód zgłosił się do Urzędu Gminy 2 września 1996 r. i rozmawiał z sekretarzem Gminy o nowelizacji ustawy samorządowej oraz o wypłaceniu mu wynagrodzenia. W dniu 9 września 1996 r. w rozmowie z Burmistrzem powód oświadczył, że chce po-zostać na urlopie bezpłatnym i ponownie wyjechał do Niemiec. Na podstawie tych ustaleń Sąd Rejonowy uznał, że powód uchybił ustawo-wemu terminowi uzgodnienia powrotu do pracy z własnej winy, a zwłaszcza nie wy-raził chęci zakończenia urlopu bezpłatnego i powrotu do pracy. Rozpoznając apelację powoda Sąd Wojewódzki uzupełnił postępowanie do-wodowe i ustalił, że powód nie napisał pisma o rezygnacji z urlopu bezpłatnego i po-godził się z faktem, że uchybił terminowi powrotu do pracy, przewidzianemu w art. 3 i 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 401), a nadto przyjął za prawidłowe ustalenia Sądu Rejonowego. W konsekwencji Sąd Wojewódzki stwierdził, że powód nie wykazał należytej staranności zapoznania się z ustawą zmieniającą ustawę o samorządzie terytorialnym i nie pozostawił Urzędowi Gminy adresu miejsca swego pobytu, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z pismem Burmistrza Gminy z dnia 16 sierpnia 1996 r., a przede wszystkim powód z własnej winy nie stawił się w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy zmieniającej w celu uzgodnienia powrotu do pracy. Powód nie przerwał też urlopu bezpłatnego i nie domagał się dopuszczenia do pracy, aż do momentu wniesienia pozwu w dniu 31 stycznia 1997 r. Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki oddalił apelację powoda. W kasacji powód zarzucił naruszenie art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. zmieniającej ustawę o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych
3 ustaw, polegające na przyjęciu, że uchybił on 14 dniowemu terminowi stawiennictwa do pracy ze swej winy oraz naruszenie art. 328 § 2 KPC przez niewskazanie, którym dowodom Sąd odmówił wiarygodności i na których dowodach oparł swoje ustalenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności skarżący twierdził, że Sąd Wojewódzki mimo przesłuchania świadka Urbańskiego, nie wyjaśnił, jak ocenił te zeznania i nie wskazał, dlaczego odmówił wiary zeznaniom powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie te-rytorialnym (jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74) powód wybrany na rad-nego nie mógł wykonywać w ramach stosunku pracy funkcji dyrektora jednostki or-ganizacyjnej urzędu gminy i w związku z tym udzielono mu urlopu bezpłatnego. Wprowadzona ustawą z dnia 5 lipca 1996 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 400) nowelizacja objęła także art. 24b tej ustawy. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że urlop bezpłatny udzielony radnemu w trybie art. 24b ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie terytorialnym ulega skróceniu do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. Z mocy jej art. 6 ustawa ta weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogło-szenia, które nastąpiło w Dzienniku Ustaw w dniu 25 lipca 1996 r. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy zmieniającej, radny korzystający z urlopu bezpłatnego powinien podjąć pracę w terminie uzgodnionym z pracodawcą, najpóźniej jednak pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po upływie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, a zatem najpóźniej 1 października 1996 r. Niestawienie się radnego w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy, w celu uzgodnienia daty pod-jęcia pracy, lub bezzwłoczne niestawienie się w miejscu pracy po ustaniu niezawi-nionej przez radnego przyczyny uchybienia tego terminu, zostało potraktowane przez ustawodawcę jako równoznaczne z kontynuowaniem urlopu bezpłatnego w okresie pełnienia mandatu radnego oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu (art. 3 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym). Z przytoczonego stanu prawnego wynika, że powód bez względu na okolicz-ności dotyczące rozmów z Burmistrzem o powrocie do pracy oraz treści tych rozmów nie miał żadnych przeszkód w stawieniu się do pracy do 1 października 1996 r., czego nie uczynił. Powód po powrocie z Niemiec i zgłoszeniu się do Urzędu Gminy w
4 dniu 2 września 1996 r., co najmniej od tej daty nie może się skutecznie powoływać na niezawinioną przez niego przyczynę, uniemożliwiającą mu podjęcie pracy. Zatem nawet jeżeli - jak twierdzi - nie mógł uzgodnić z pracodawcą daty podjęcia pracy, to powinien do 1 października 1996 r. z takim zamiarem stawić się w miejscu pracy i ewentualnie wówczas domagać się dopuszczenia do pracy. Tymczasem powód po rozmowie z Burmistrzem we wrześniu 1996 r. ponownie wyjechał do Niemiec. Zachowanie powoda wyraźnie wskazuje na to, że nie zastosował się on do wymagań określonych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy zmieniającej, bez uzasadnionej przyczyny, nawet jeżeli uchybienie terminowi do zgłoszenia się w celu uzgodnienia daty podjęcia pracy było przez niego niezawinione. W takiej sytuacji nie istniała konieczność rozważenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, ponieważ nawet gdyby naruszenie to w zakresie sformułowanym w kasacji okazało się uzasadnione, w żad-nym wypadku nie mogło ono mieć wpływu na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). Z wyżej podanych względów zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejo-nowego, niezależnie od uzasadnienia, nie naruszają także wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego. Powód bowiem nie mógł skutecznie domagać się dopuszczenia do pracy, ponieważ do 1 października 1996 r. nie stawił się w miejscu pracy w celu jej podjęcia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC oddalił kasację. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 38/17 2018-04-11Czy pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania, który został odwołany ze stanowiska w okresie urlopu bezpłatnego udzielonego w związku z pełnieniem mandatu radnego, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy,…
- III PSKP 36/23 2024-07-03Czy pracownik samorządowy, który został wybrany na funkcję starosty powiatu, ma prawo do urlopu bezpłatnego w dotychczasowym miejscu pracy (urzędzie gminy) na czas pełnienia tej funkcji, a jeśli pracodawca odmówi udziele…
- I PK 599/03 2004-10-27Czy wygaśnięcie mandatu związkowego pracownika pełni-jącego funkcję z wyboru, który został ponownie wybrany na kolejną kadencję, skutkuje wygaśnięciem stosunku pracy, jeśli pracownik nie zgłosił powrotu do pracy w termin…
- I PKN 210/00 2001-01-25Czy pracownik, który w związku z wyborem na stanowisko burmistrza przebywał na urlopie bezpłatnym, a następnie objął stanowisko zastępcy burmistrza, obowiązany jest ponownie uzyskać urlop bezpłatny u poprzedniego pracoda…
- I PK 41/16 2017-02-01Czy pracownik samorządowy, który został wybrany na stanowisko burmistrza i w związku z tym korzystał z urlopu bezpłatnego, ma prawo powrotu do poprzedniego stosunku pracy na stanowisku sekretarza gminy, jeśli pracodawca…
Powołane przepisy
art. 3 ust. 3art. 24b ust. 2art. 24bart. 3art. 328 § 2 KPCart. 24b ust. 1art. 3 ust. 1art. 6art. 3 ust. 4art. 24 ust. 2art. 3931 pkt 2 KPCart. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy