I PKN 210/00
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-01-25
Skład orzekający: Katarzyna Gonera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który w związku z wyborem na stanowisko burmistrza przebywał na urlopie bezpłatnym, a następnie objął stanowisko zastępcy burmistrza, obowiązany jest ponownie uzyskać urlop bezpłatny u poprzedniego pracodawcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik pozostający na urlopie bezpłatnym u pracodawcy, który zatrudniał go w dniu wyboru, w razie wygaśnięcia mandatu i objęcia w drodze wyboru innego stanowiska, obowiązany jest ponownie uzyskać urlop bezpłatny. Stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza są odrębnymi mandatami, a wygaśnięcie jednego mandatu nie oznacza automatycznego przedłużenia urlopu bezpłatnego na okres pełnienia kolejnej funkcji z wyboru.Stan faktyczny
Powód, zatrudniony w Ośrodku Doradztwa Rolniczego, został wybrany na stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy, na okres którego przebywał na urlopie bezpłatnym. Po wygaśnięciu mandatu burmistrza, powód objął stanowisko zastępcy burmistrza. Powód domagał się przywrócenia do pracy u poprzedniego pracodawcy, twierdząc, że nie wymagało to ponownego występowania o urlop bezpłatny. Sąd pierwszej instancji przychylił się do jego stanowiska, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 25 stycznia 2001 r. I PKN 210/00 Pracownik pozostający na urlopie bezpłatnym u pracodawcy, który za-trudniał go w dniu wyboru (art. 74 KP), w razie wygaśnięcia mandatu i objęcia w drodze wyboru innego stanowiska, obowiązany jest ponownie uzyskać urlop bezpłatny. Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2001 r. sprawy z po-wództwa Stanisława K. przeciwko W. Ośrodkowi Doradztwa Rolniczego w P. - Od-działowi Zamiejscowemu w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 17 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 17 czerwca 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rawiczu przywrócił powoda Stanisława K. do pracy w W. Ośrodku Doradztwa Rolniczego w P. (uprzednio Ośrodku Doradztwa Rolniczego w L.) z uzasadnieniem, iż powód zatrud-niony w tym Ośrodku od 1 lipca 1982 r., od dnia 4 lipca 1997 r. wybrany został na stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy G., którą to funkcję pełnił do dnia 16 listopada 1998 r., pozostając na urlopie bezpłatnym u pozwanego za jego zgodą, następnie zaś od dnia 17 listopada 1998 r. do dnia 2 lutego 1999 r. zajmował stanowisko za-stępcy burmistrza, co zdaniem Sądu pierwszej instancji, ze względu na tożsamość stanowisk, nie wymagało ponownego występowania o urlop bezpłatny i uzasadniało, wobec zgłoszenia powrotu do pracy do poprzedniego pracodawcy w terminie 7 dni - żądanie przywrócenia do pracy.
2 W wyniku apelacji pozwanego Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 1999 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd drugiej instancji, nie kwestionując ustalenia, iż po odwołaniu powoda z funkcji burmistrza i wyborze na stanowisko zastępcy burmistrza, nie było porozumienia pomiędzy poprzednim pracodawcą a aktualnym w kwestii udzielenia urlopu bezpłatnego na okres pełnienia dalszej funkcji z wyboru uznał, iż nie znajduje uzasadnienia pogląd Sądu Rejonowego, jakoby stanowiska burmistrza i zastępcy burmistrza były tożsame, wobec czego urlop bezpłatny, udzielany na okres piasto-wania stanowiska burmistrza upłynął z zakończeniem pełnienia tej funkcji i obowiąz-kiem powoda było zgłoszenie się do pracy u poprzedniego pracodawcy w terminie 7 dni. Termin ten w stosunku do rozwiązania stosunku pracy na stanowisku zastępcy burmistrza został przekroczony, co spowodowało wygaśnięcie stosunku pracy. Kasacja powoda od powyższego wyroku zarzuca naruszenie art. 74 KP. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Przepisu art. 74 KP, w któ-rym jest mowa o prawie powrotu pracownika do pracy u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu wyboru i pozostającego w związku z tym wyborem na urlopie bezpłatnym, nie sposób stosować bez odniesienia się do przepisu art. 1741 § 1 KP, którego naruszenia zresztą kasacja nie zarzuca (ten ostatni przepis stanowi, iż za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami), jak i do przepisu art. 73 KP, który stanowi, iż nawiązanie stosunku pracy następuje na pods-tawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika; stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP). W wyniku wyboru na stanowisko burmistrza od dnia 4 lipca 1994 r. pomiędzy powodem a Urzędem Miasta i Gminy G., nawiązał się stosunek pracy, zaś wskutek porozumienia pomiędzy poprzednim pracodawcą (pozwanym) a Gminą udzielono powodowi urlopu bezpłatnego. Jednakże w świetle art. 73 § 2 KP mandat burmistrza wygasł z dniem 16 listopada 1998 r., przeto powód mógłby zgłosić powrót do pracy u pozwanego do dnia 23 listopada 1998 r., albo wystąpić do niego o udzielenie urlopu
3 bezpłatnego na okres sprawowania mandatu zastępcy burmistrza. Nie ulega bowiem wątpliwości, że są to dwa odrębne mandaty, skoro sam wybór na te stanowiska na-stępuje odrębnie (art. 28 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym – jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 342 ze zm.), niezależnie od postanowień statutu gminy. Nie jest trafne przerzucenie obowiązku starań o urlop na gminę, gdyż przepis art. 1741 § 1 KP wymaga zgody pracownika, wyrażonej na piśmie, natomiast porozumienie pracodawców (poprzedniego i zatrudniającego pracownika na pod-stawie wyboru) dotyczy tylko okresu trwania urlopu, przy czym przy stosunku pracy na podstawie wyboru okres ten należy rozumieć jako okres sprawowania mandatu do czasu jego wygaśnięcia, bez względu na przyczynę. Podzielić należy też stanowi-sko Sądu drugiej instancji co do braku niezależnej od powoda przyczyny, usprawie-dliwiającej niedotrzymanie warunku zgłoszenia powrotu do pracy u poprzedniego pracodawcy w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Do dnia 16 listo-pada 1998 r. powód był bowiem burmistrzem, a więc, po myśli art. 31 ustawy o sa-morządzie gminnym organizował pracę zarządu, kierował bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentował ją na zewnątrz, przeto do jego obowiązków należało wystąpienie do pozwanego o udzielenie dalszego urlopu bezpłatnego na okres sprawowania mandatu z wyboru po dniu 16 listopada 1998 r. (na stanowisku zastępcy burmistrza). Zaniedbując ten obowiązek i zgłaszając swój powrót do pracy u pozwanego dopiero po wygaśnięciu sprawowania mandatu zastępcy burmistrza powód w sposób oczywi-sty uchybił terminowi z art. 74 zdanie pierwsze KP, a tym samym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji naruszało ten przepis i trafnie zostało skorygowane zaskar-żonym wyrokiem. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych pod-staw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PK 41/16 2017-02-01Czy pracownik samorządowy, który został wybrany na stanowisko burmistrza i w związku z tym korzystał z urlopu bezpłatnego, ma prawo powrotu do poprzedniego stosunku pracy na stanowisku sekretarza gminy, jeśli pracodawca…
- III PSKP 36/23 2024-07-03Czy pracownik samorządowy, który został wybrany na funkcję starosty powiatu, ma prawo do urlopu bezpłatnego w dotychczasowym miejscu pracy (urzędzie gminy) na czas pełnienia tej funkcji, a jeśli pracodawca odmówi udziele…
- III PK 38/17 2018-04-11Czy pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania, który został odwołany ze stanowiska w okresie urlopu bezpłatnego udzielonego w związku z pełnieniem mandatu radnego, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy,…
- III PZP 17/03 2003-12-18Czy pracownik samorządowy, który po zakończeniu kadencji na stanowisku z wyboru (np. zastępcy burmistrza) chce powrócić na poprzednie stanowisko zajmowane na podstawie umowy o pracę u tego samego pracodawcy, może to zrob…
- III PK 12/05 2005-05-05Czy udzielenie urlopu bezpłatnego pracownikowi, który został odwołany ze stanowiska, jest ważne?
Powołane przepisy
art. 74 KPart. 74 KP.art. 1741 § 1 KPart. 73 KPart. 73 § 2 KPart. 28art. 31art. 74art. 39312 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy