I PKN 299/00
WyrokIzba Cywilna2001-03-07
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 227 KPC następuje, gdy sąd oddala wnioski dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie art. 227 KPC następuje wówczas, gdy sąd oddala wnioski dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie naruszył tego przepisu, ponieważ nie prowadził dowodów na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia ani nie oddalił błędnie wniosków dowodowych zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności. Sąd prawidłowo ustalił, że przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę wskazane przez pracodawcę, których zaistnienie zostało potwierdzone, stanowiły dostateczne uzasadnienie.Stan faktyczny
Powód, zatrudniony od wielu lat, został zwolniony z pracy z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej pracodawcy i zmian organizacyjnych. W okresie wypowiedzenia powód został oddelegowany do innej pracy. Wcześniej rada pracownicza wnioskowała o jego zwolnienie, powołując się na niemożność współpracy. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, uznając przyczynę ekonomiczną za uzasadnioną. Sąd drugiej instancji utrzymał wyrok w mocy. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 7 marca 2001 r. I PKN 299/00 Do naruszenia art. 227 KPC dochodzi wówczas, gdy sąd oddala wnioski dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2001 r. sprawy z powództwa Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji po-woda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kiel-cach z dnia 29 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Końskich wyrokiem z dnia 25 października 1999 r. oddalił powództwo Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunika-cji Samochodowej w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd ten ustalił, że powód był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie od 1 listopada 1969 r., ostatnio na stanowisku kierownika Działu Administracyjno-Gospo-darczego i Transportu. Od 26 października 1998 r. do 22 lipca 1999 r. powód korzy-stał ze zwolnienia lekarskiego, a od 23 lipca do 6 sierpnia 1999 r. przebywał na urlo-pie wypoczynkowym. 10 sierpnia 1999 r. otrzymał pismo zawierające oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jako przyczynę wypowiedzenia podano trudną sytuację ekonomiczną pozwanego, zmiany organizacyjne i konieczność zmniejszenia zatrudnienia w przedsiębiorstwie. W okresie wypowiedzenia oddelegowano powoda do pracy w dziale przewozów pa-sażerskich i towarowych na stanowisku rewizora. Tę pracę powód miał wykonywać do 9 listopada 1999 r. W pozwanym Przedsiębiorstwie od 1 listopada 1998 r. wpro-
2 wadzono nowy schemat organizacyjny, w którym nie występuje dział kierowany do-tychczas przez powoda. Został natomiast powołany Oddział Administracyjno-Gospo-darczy, Zabezpieczenia Mienia i Ochrony Przeciwpożarowej, którego kierownikiem został Ryszard M., posiadający wyższe wykształcenie, wcześniej pracujący na sta-nowisku zastępcy dyrektora do spraw technicznych. Rada pracownicza przedsiębior-stwa we wniosku nr 1 z posiedzenia z 30 września 1998 r. wystąpiła do dyrektora o odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska i rozwiązanie z nim umowy o pracę. Rada nie widziała możliwości współpracy z powodem. Poprzedni dyrektor (jak ze-znał) nie miał nigdy do powoda żadnych zastrzeżeń i według niego powód był do-brym pracownikiem. W ocenie Sądu Rejonowego do rozwiązania umowy o pracę z powodem doszło z przyczyn ekonomicznych, z uwagi na zlikwidowanie jego stanowi-ska pracy po zmianie schematu organizacyjnego. W stosunku do powoda zastoso-wano regulamin postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych za-miarem zwolnienia z pracy wydany we wrześniu 1998 r. przez tymczasowego kie-rownika PPKS w K. Powód zaskarżył ten wyrok, a Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Kielcach oddalił jego apelację wyrokiem z dnia 29 grudnia 1999 r. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Powód wniósł kasację od tego wyroku, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 1 KP, a także zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - art. 227 KPC i art. 386 § 4 KPC - oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału - art. 233 § 1 KPC i art. 385 KPC. W uzasadnieniu kasacji zakwestionowano prawdziwość poda-nej przez pracodawcę przyczyny zwolnienia powoda z pracy, faktycznie było nią żą-danie rady pracowniczej. Nie może ono stanowić przyczyny uzasadniającej wypo-wiedzenie, mogłyby ją stanowić zarzuty stawiane powodowi przez radę, te jednak nie zostały wskazane przez pracodawcę, na pewno z tego powodu, że są bezpodstaw-ne. Zdaniem powoda jego stanowisko pracy zostało zachowane, a Sąd nie ustalił ile osób zwolniono i w jakich grupach zawodowych. Sąd nie przeprowadził też postępo-wania dowodowego na okoliczność, czy nie było innej pracy dla powoda ze względu na jego długoletni staż, nienaganną pracę i brak uprawnień emerytalnych lub zasiłko-wych. Sąd drugiej instancji winien uchylić wyrok Sądu Rejonowego wobec tak zna-
3 czących uchybień. Gdyby nawet były zwolnienia grupowe, to rada pracownicza nie może typować do zwolnienia, stanowiłoby to przekroczenie jej uprawnień. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Ocenę zasadności jej podstaw należy rozpo-cząć od zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Niesłusznie zarzuca się w kasacji, że Sąd drugiej instancji z naruszeniem art. 385 i 386 § 4 KPC zamiast uchy-lenia wyroku pierwszoinstancyjnego oddalił apelację, akceptując wadliwą ocenę do-wodów i nieprzeprowadzenie dowodów na istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Nie twierdzi się przy tym w kasacji, że Sądy bezpodstawnie oddaliły wnioski dowo-dowe powoda zmierzającego przy ich pomocy do wykazania, że nie miało miejsca zmniejszenie zatrudnienia w pozwanym Przedsiębiorstwie. Takiego twierdzenia nie zawiera zresztą kasacja, w której jedynie podnosi się, że Sąd nie prowadził postępo-wania na tę okoliczność. Ten zarzut nie został powiązany z odpowiednim dla niego przepisem Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 227 KPC nie został naru-szony. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzy-gnięcia sprawy istotne znaczenie. Sąd nie postąpił wbrew normie zawartej w tym przepisie, gdyż nie prowadził dowodów na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia, ani też nie oddalił, błędnie stosując ten przepis, wniosków dowodowych zmierzają-cych do wyjaśnienia okoliczności istotnych. Ta druga sytuacja miałaby miejsce wów-czas, gdyby jednocześnie doszło do niewłaściwego rozumienia lub stosowania prawa materialnego, z którego wynika, jakie ustalenia są istotne dla rozwiązania powstałego konfliktu i rozpoznania zgłoszonych roszczeń. W rozpoznawanej sprawie istotne było ustalenie, czy podane przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia miały rzeczywi-ście miejsce i czy to one spowodowały zwolnienie powoda z pracy. Ustalając, że w pozwanym Przedsiębiorstwie z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej dokonano zmian organizacyjnych i zmniejszono zatrudnienie, Sąd Rejonowy powołał się na zeznania dyrektora, nowy schemat organizacyjny i regulamin zwolnień. Kwestii żą-dania zwolnienia powoda zgłoszonego przez radę pracowniczą (Sąd ustalił tę oko-liczność) nadane zostało właściwe znaczenie. Wniosek rady i niemożliwość ułożenia przez nią współpracy z powodem miały znaczenie przy wyborze powoda jako pra-cownika przewidzianego do zwolnienia z pracy. Nic nie wskazuje na to, że wniosek rady był rzeczywistą przyczyną zwolnienia. Dowody, na które powołuje się powód w
4 kasacji, wskazują jedynie na to, że rada domagała się zwolnienia, a nie na to, czym kierował się pracodawca dokonując wypowiedzenia. Przyczyny wypowiedzenia wskazane przez pracodawcę, których zaistnienie zostało potwierdzone w ustaleniach dokonanych przez Sądy bez naruszenia wynikającej z art. 233 § 1 KPC zasady swo-bodnej oceny dowodów, stanowią dostateczne jego uzasadnienie. Sąd nie naruszył art. 45 § 1 KP, gdyż nie uznał, że wniosek rady pracowniczej stanowił (w okoliczno-ściach sprawy, bez badania stawianych powodowi przez radę zarzutów) dostateczną przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy. Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od-daleniu (art. 39312 KPC). ========================================
Powiązane orzeczenia
- II PK 220/04 2005-03-10Czy naruszenie przepisów art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. jest zasadne, gdy sąd drugiej instancji stwierdzi, że badanie przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę w trakcie postępowania dowodowego przed sądem pierwszej insta…
- II PSKP 93/21 2022-08-23Czy pracodawca, wypowiadając umowę o pracę, musi wskazać w oświadczeniu o wypowiedzeniu przyczyny w sposób jasny i zrozumiały dla pracownika, a także czy sąd drugiej instancji może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na niepełn…
- I PKN 137/99 1999-07-01Czy pominięcie wniosków dowodowych zmierzających do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę prawomocnego wyroku oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy stanowi naruszenie art. 217 § 2 KPC?
- I PKN 69/99 1999-05-21Czy naruszenie art. 233 § 1 KPC, dotyczące oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji, może stanowić samodzielną podstawę kasacji, jeśli sąd drugiej instancji oddalił apelację na podstawie art. 385 KPC, nie odnosząc się…
- I PKN 316/99 1999-10-15Czy sąd pracy może pominąć dowody, gdy okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub gdy strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki, a jeśli tak, to jakie kryteria należy stosować przy ocenie, czy teza dowod…
Powołane przepisy
art. 227 KPCart. 45 § 1 KPart. 386 § 4 KPCart. 233 § 1 KPCart. 385 KPC.art. 385art. 39312 KPC§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy