I PKN 326/99
WyrokIzba Cywilna1999-10-21
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rejestracja jednolitego tekstu zakładowego układu zbiorowego pracy, dokonana po upływie 3-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, jest prawnie skuteczna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rejestracja jednolitego tekstu zakładowego układu zbiorowego pracy, dokonana po upływie 3-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r., jest prawnie skuteczna. Skutek przekształcenia porozumienia o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania w zakładowy układ zbiorowy pracy następuje z mocy prawa, a rejestracja ma charakter porządkujący.Stan faktyczny
Powodowie domagali się wynagrodzenia w postaci dodatków stażowych, które były przyznawane na podstawie wcześniejszego porozumienia z 1986 r. Następnie zawarto porozumienie płacowe z 1993 r. nieprzewidujące dodatków stażowych dla stanowisk zajmowanych przez powodów. Spór powstał w związku z rejestracją jednolitego tekstu zakładowego układu zbiorowego pracy, która nastąpiła po terminie, ale zawierała zapis o dodatku stażowym. Sąd pierwszej instancji i Sąd Okręgowy oddaliły powództwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów i zasądził od każdego z nich na rzecz pozwanej kwoty po 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 21 października 1999 r. I PKN 326/99 Rejestracja jednolitego tekstu zakładowego układu zbiorowego pracy, powstałego z przekształcenia się z mocy prawa zakładowego systemu wyna-gradzania, dokonana po upływie 3 miesięcznego terminu przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 547 ze zm.) jest prawnie sku-teczna. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 października 1999 r. sprawy z po-wództwa Jana G., Włodzimierza K., Włodzimierza L., Stanisława P., Tomasza G. i Włodzimierza G. przeciwko Hucie Szkła „F.” w P.T. o wynagrodzenie za pracę, na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 5 marca 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację i zasądził od każdego z powodów na rzecz pozwanej kwoty po 250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powodowie - wymienieni w sentencji wyroku - w sprawie przeciwko Hucie Szkła „F.” w P.T. o wynagrodzenie w postaci dodatków stażowych, wnieśli kasację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 5 marca 1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono apelację powodów od wyroku Sądu pierwszej instancji, oddalającego powództwo. W kasacji zarzucono naruszenie przepisów porozumienia płacowego z dnia 28 czerwca 1993 r., art. 29 i 37 oraz za-łącznika nr 10 do zakładowego układu zbiorowego pracy z dnia 26 listopada 1994 r., art. 240 § 3, art. 241 § 1 i art. 241 § 5 i 6 KP, a także przepisów postępowania. Zda-niem strony skarżącej z tych przepisów wynika prawo powodów do dodatku stażo-
2 wego, poczynając od lat 1994 lub 1995 względnie 1996 (różnie w odniesieniu do poszczególnych powodów) do 1998 r., to jest do roku wytoczenia powództw. Poz-wana wniosła o oddalenie kasacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Według porozumienia z dnia 19 grudnia 1986 r. o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania pracownikom pozwanej przysługiwał dodatek za wieloletnią pracę (art. 29), zaś szczegółowe zasady jego przyznawania i wypłacania określono w załączniku nr 10. Następnie dnia 28 czerwca 1993 r. zawarto porozumienie płacowe między pozwaną a związkami zawodowymi, które przewidywało nowy system wyna-gradzania, bez dodatków stażowych na stanowiskach pracy zajmowanych przez po-wodów. Nie spowodowało to obniżenia wynagrodzenia powodów, gdyż inne składniki (wynagrodzenie akordowe, ryczałt i premia) były odpowiednio wyższe. Zresztą pod rządem ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych syste-mów wynagradzania (jednolity tekst: Dz.U. z 1990 r. Nr 69, poz. 407) można było wprowadzić bez wypowiedzenia warunków płacy zmiany także niekorzystne dla pra-cownika (art. 20 i art. 21). W istocie rzeczy spór powstał w związku z rejestracją zak-ładowego układu zbiorowego pracy przez Okręgowego Inspektora Pracy w Łodzi dnia 21 sierpnia 1995 r. z mocą obowiązującą od dnia 26 listopada 1994 r. Nastąpiło to na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 547 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy porozumienie o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania prze-kształca się z mocy prawa w zakładowy układ zbiorowy pracy, który w postaci tekstu jednolitego podlega rejestracji w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, to jest od dnia 26 listopada 1994 r. Mimo znacznego przekroczenia terminu rejestra-cji, porozumienie z 1986 r. o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania przekształciło się z dniem 26 listopada 1994 r. w zakładowy układ zbiorowy pracy. Skutek ten następował bowiem z mocy prawa, a przedmiotem rejestracji nie był układ zbiorowy, lecz jedynie jego tekst jednolity. Rejestracja ta miała zatem głównie charakter porządkujący. Zarejestrowany tekst jednolity zawiera art. 29 przyznający
3 dodatek stażowy nie wyłączając go dla stanowisk pracy powodów, a więc w brzmie-niu zakładowego systemu wynagradzania z dnia 19 grudnia 1986 r. Wbrew twierdze-niom kasacji nie uzasadnia to jednakże żądań powodów w przedmiocie tego dodat-ku. Z postanowienia art. 8 ust. 1 zarejestrowanego układu zbiorowego wynika bo-wiem wprost, iż pracownicy wynagradzani akordowo (co odnosi się do powodów) wynagradzani są na podstawie porozumienia płacowego z dnia 28 czerwca 1993 r. lub na podstawie ustalonej ceny jednostkowej pomnożonej przez wykonaną ilość pracy (czyli bez dodatków stażowych). Nadto załącznikiem nr 2 do zakładowego układu zbiorowego pracy jest załącznik do porozumienia z dnia 28 czerwca 1993 r., nie przewidujący dodatku stażowego dla stanowisk pracy zajmowanych przez powo-dów. Skoro powodowie bezspornie utracili prawo do spornego dodatku w 1993 r., to jego przywrócenie wymagałoby jednoznacznej podstawy w postanowieniach zakła-dowego układu zbiorowego pracy. W sprawie jest jednakże zupełnie odwrotnie. Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu pracy nie zostały odpowiednio uza-sadnione (a nawet powołano nieistniejący przepis art. 241 § 6 KP, który to artykuł został w całości skreślony przez wskazaną wyżej nowelizację z 1994 r.), nie mogą być zatem rozpoznawane przez Sąd Najwyższy (art. 39311 KPC). W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie wskazano podstaw kasacyjnych, naruszając w ten sposób art. 3933 KPC. Jest to istotny brak kasacji, a wnoszenie o przeprowadzenie przez Sąd Najwyższy dowodu z zeznań świadka jest całkowicie bezzasadne. Sąd Najwyższy jest bowiem związany stanem faktycznym ustalonym przez Sądy obu instancji, jako że wnoszący kasację nie wskazali, naruszenie których przepisów - ich zdaniem - doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. Orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 i art. 105 KPC oddalono kasację powodów na mocy art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PSKP 44/22 2023-07-05Czy protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy, który został wykreślony z rejestru układów, może stanowić podstawę prawną zmiany warunków wynagrodzenia pracownika, a jeśli tak, to czy pracownik może skutec…
- I PKN 111/00 2000-11-29Czy zmiany w układzie zbiorowym pracy, wprowadzone w drodze protokołów dodatkowych, które nie zostały zarejestrowane, mogą być wiążące dla pracowników?
- I PKN 255/99 1999-09-07Czy zmiana zakładowego systemu wynagradzania, polegająca na przejściu z formy procentowej dodatku funkcyjnego uzależnionego od najniższego wynagrodzenia na formę kwotową, wprowadzona na podstawie protokołu dodatkowego be…
- I PKN 525/98 1999-01-12Czy zakładowe porozumienie płacowe wypowiedziane przez pracodawcę obowiązuje w dalszym ciągu do czasu zawarcia nowego porozumienia, jeśli związki zawodowe nie oświadczyły, że nie zamierzają zawrzeć nowego porozumienia?
- I PKN 437/00 2000-09-12Czy porozumienie zawarte na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw może rozstrzygać o kwestiach regulowanych zwykle w protokołach dodatko…
Powołane przepisy
art. 5 ust. 4art. 29art. 240 § 3art. 241 § 1art. 241 § 5art. 20art. 21art. 5 ust. 1art. 8 ust. 1art. 241 § 6 KPart. 39311 KPCart. 3933 KPC.
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy