I PKN 337/99
WyrokIzba Cywilna1999-11-05
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, znajdującym się w zakładzie pracy innego podmiotu i pod jego kierownictwem, powoduje nawiązanie stosunku pracy z tym innym podmiotem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wykonywanie pracy w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, znajdującym się w zakładzie pracy innego podmiotu i pod jego kierownictwem, nie powoduje nawiązania stosunku pracy z tym innym podmiotem. Kluczowe jest istnienie formalnej umowy o pracę między pracownikiem a pracodawcą, a nie tylko faktyczne świadczenie pracy pod czyimś kierownictwem w innym miejscu.Stan faktyczny
Powódka wykonywała pracę inspektora w Rejonowym Urzędzie Pracy w Ł. na podstawie umów o pracę zawartych z dwoma prywatnymi pracodawcami. Ci pracodawcy zawierali umowy cywilnoprawne o świadczenie usług na rzecz Urzędu. Powódka domagała się przywrócenia do pracy i odszkodowania od Urzędu, twierdząc, że Urząd był jej faktycznym pracodawcą. Sąd drugiej instancji uznał, że Urząd był pracodawcą powódki, mimo formalnych umów z prywatnymi podmiotami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając apelację powódki od wyroku Sądu pierwszej instancji i zasądzając koszty od Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 5 listopada 1999 r. I PKN 337/99 Wykonywanie pracy w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, znaj-dującym się w zakładzie pracy innego podmiotu i pod jego kierownictwem, nie powoduje nawiązania stosunku pracy z tym podmiotem. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 1999 r. sprawy z powódz-twa Grażyny K. przeciwko Rejonowemu Urzędowi Pracy [...] w Ł. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 18 listopada 1998 r. [...] 1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w pkt 1 i 2 w ten sposób, że oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łodzi z dnia 22 grudnia 1997 r. [...]. 2. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w pkt 4 w ten sposób, że zasądzone koszty nie opłaconej pomocy prawnej z urzędu przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okrę-gowego w Łodzi. U z a s a d n i e n i e Pozwany Rejonowy Urząd Pracy [...] w Ł. w sprawie z powództwa Grażyny K. o ustalenie i przywrócenie do pracy wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 18 listopada 1998 r. [...]. Zas-karżonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu pierwszej instancji (oddalający powódz-two) i: 1) ustalono, że powódka była zatrudniona u pozwanego w okresie od dnia 1 listopada 1993 r. do dnia 31 października 1996 r. na stanowisku inspektora z wyna-grodzeniem ostatnio 485 zł miesięcznie; 2) zasądzono od pozwanego na rzecz po-wódki 1455 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwią-zanie umowy o pracę; 3) oddalono jej apelację w pozostałej części oraz 4) orzeczono
2 o kosztach postępowania. Powódka przez kilka lat wykonywała pracę u pozwanego w oparciu o umowy o pracę zawarte przez nią kolejno z dwoma pracodawcami: Ry-szardem Ł. i spółką cywilną Elżbiety i Grzegorza R. Pracodawcy zawierali umowy cywilnoprawne o świadczenie usług na rzecz pozwanego Urzędu i na podstawie tych umów powódka wykonywała w tym Urzędzie funkcję inspektora. W kasacji zarzuco-no naruszenie art. 22 § 1 w związku z art. 11 KP przez przyjęcie, że pozwany i po-wódka złożyli oświadczenie woli o nawiązaniu stosunku pracy, art. 45 § 1 w związku art. 47 § 1 KP polegające na uznaniu, że umowa o pracę została rozwiązana przez pozwanego, a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 210 § 3, art. 382, art. 233 i art. 235 KPC. W uzasadnieniu kasacji podniesiono, iż powódka starała się o zawarcie umowy o pracę z pozwanym, jednakże nigdy do tego nie doszło. Z wyroku Sądu drugiej instancji wynika, że powódka była jednocześnie w dwóch sto-sunkach pracy, na podstawie których świadczyła tę samą pracę w tych samych go-dzinach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Sąd drugiej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia rozróżnienie między faktycznym wykonywaniem pracy na rzecz pozwanego Urzędu i formalnym pozosta-waniem w stosunku pracy z podmiotami prywatnymi (formalnymi pracodawcami). Dał on prymat pierwszej z tych okoliczności z tego względu, że powódka była zobowią-zana do wykonywania poleceń jej przełożonych w Urzędzie. Jest to jednakże pogląd błędny, opierający się na złożeniu, że pracownik powinien świadczyć pracę w zakła-dzie pracy pracodawcy i pod jego kierownictwem. Nie ma takich uregulowań w pra-wie pracy. Pracownik powinien stosować się do poleceń przełożonych (art. 100 § 1 KP), ale niewątpliwie – co często występuje w praktyce życia gospodarczego – pole-cenie przełożonego (w tym przypadku obu pracodawców) może polegać na tym, iż zobowiązuje on pracownika do wykonywania poleceń innych osób. Pracodawca może także polecić pracownikowi wykonywanie pracy w wyznaczonym miejscu, je-żeli nie narusza to przepisów prawa pracy oraz postanowień umowy o pracę (co nie zachodzi w niniejszej sprawie). Powódka zawarła dwie umowy o pracę z prywatnymi pracodawcami, którzy płacili jej wynagrodzenie za pracę wykonywaną u pozwanego. W żadnym więc razie nie można uznać, iż pozwany był pracodawcą powódki (art. 22
3 § 1 KP). Wynika stąd wprost, iż również jest bezzasadne zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki odszkodowania z tytułu sprzecznego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Po pierwsze, stron nie łączyła umowa o pracę – więc pozwany nie mógł jej rozwiązać – a po wtóre łączący powódkę ze spółką cywilną E. i G.R. stosu-nek pracy uległ rozwiązaniu wskutek odmowy zgody powódki na zmianę warunków płacy i pracy, zaproponowaną w wypowiedzeniu zmieniającym. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione, a zmiana przez Sąd Wojewódzki wyroku Sądu pierwszej instancji wynikała jedynie z innego rozumienia pojęcia stosunku pracy (art. 22 § 1 KP). Z tych względów na podstawie art. 39315 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 293/98 1998-09-02Czy w sytuacji, gdy w stosunku prawnym nie przeważają cechy stosunku pracy, o jego charakterze decyduje nazwa i sposób realizacji zobowiązania?
- I PKN 484/98 1998-12-04Czy sposób wykonywania pracy, w tym podporządkowanie pracownika pracodawcy co do czasu, miejsca i sposobu wykonywania pracy, obowiązek przestrzegania regulaminu pracy, dyscypliny pracy oraz otrzymywanie wynagrodzenia za…
- II PK 27/18 2019-05-16Czy stosunek prawny łączący strony, mimo nazwy umowy cywilnoprawnej, powinien być zakwalifikowany jako stosunek pracy, jeśli jego realizacja nosi cechy podporządkowania pracodawcy, wykonywania pracy w określonym miejscu…
- II PK 153/14/1 2015-04-22Czy wykonywanie przez powódkę czynności na podstawie umów zlecenia, które wykazywały cechy podporządkowania pracowniczego, może być uznane za stosunek pracy?
- I PK 2/11 2011-07-05Czy powierzenie pracownikowi wykonywania czynności innych niż określone w umowie przedwstępnej, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich cech definiujących stosunek pracy, może prowadzić do nawiązania stosunku pracy na wa…
Powołane przepisy
art. 22 § 1art. 11 KPart. 45 § 1art. 47 § 1 KPart. 210 § 3art. 382art. 233art. 235 KPC.art. 100 § 1 KPart. 22art. 22 § 1 KPart. 39315 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy