I PKN 390/99
WyrokIzba Cywilna1999-12-07
Skład orzekający: Barbara Wagner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość premii może być określona proporcjonalnie do faktycznych zarobków poszczególnych pracowników uczestniczących w podziale funduszu premiowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wysokość premii może być określona proporcjonalnie do faktycznych zarobków poszczególnych pracowników uczestniczących w podziale funduszu premiowego. W analizowanej sprawie, regulamin zasad wynagradzania oraz zasady przyznawania i wypłacania premii pozwalały na ustalenie wielkości funduszu premiowego i jego podziału. Premia miała charakter uznaniowy, ale była rozliczana proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarobków.Stan faktyczny
Powód, będący prezesem zarządu pozwanej spółki, dochodził od niej zapłaty premii za lata 1996 i 1997. Spółka posiadała regulamin wynagradzania i zasady przyznawania premii, które przewidywały ustalanie funduszu premiowego i jego podział. Sąd pierwszej instancji oddalił część powództwa, uznając, że premia ma charakter nagrody przyznawanej po spełnieniu określonych warunków. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 7 grudnia 1999 r. I PKN 390/99 Wysokość premii może być określona proporcjonalnie do faktycznych zarobków poszczególnych pracowników uczestniczących w podziale funduszu premiowego. Przewodniczący: SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Andrzej Kijowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 1999 r. sprawy z powództwa Jana G. przeciwko „S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o wynagro-dzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosz-tach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 r. [...] oddalił apelację Jana G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Warszawie z dnia 16 lipca 1998 r. [...], zasądzającego od „S.” Spółki z o.o. w B. na rzecz apelującego kwotę 1.915, 92 zł z odsetkami od dnia 19 grudnia 1997 r. i oddalającego powództwo w pozostałej części. Powód od 1991 r. do 31 października 1997 r. był prezesem Zarządu pozwanej Spółki. U strony pozwanej obowiązywał „Regulamin zasad wynagradzania i ustalania środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.”, wprowadzony uchwałą Rady Nad-zorczej z dnia 27 czerwca 1995 r. z mocą obowiązującą od 1 września 1995 r. Pre-mia ukształtowana została w tym regulaminie jako fakultatywny składnik wynagro-dzenia za pracę. Przysługiwała w razie dodatniego wyniku finansowego i była ustala-na na podstawie zamknięć rocznych. W dniu 18 lipca 1996 r. uchwalone zostały
2 przez Radę Nadzorczą „ Zasady przyznawania i wypłacania premii i prowizji za po-prawę rentowności w Spółce z o.o. „S.””. Premia była naliczana proporcjonalnie do wysokości zarobków poszczególnych pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych. Miała charakter uznaniowy, a jej wysokość dla prezesa Zarządu zat-wierdzał przewodniczący Rady Nadzorczej. W grudniu 1997 r. dokonano ostatecz-nego podziału premii za rok 1996. Powodowi przyznano premię w wysokości 1.915, 92 zł, zaś uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 8 kwietnia 1998 r. za rok 1997 - 3.800 zł. W ocenie Sądu, regulamin nie zawiera warunków premiowania, ani nie określa zasad ustalania wysokości świadczenia. Nie wyznacza wysokości funduszu pre-miowego. Skoro zaś przepisy płacowe nie określają w sposób poddający się obiek-tywnej kontroli przesłanek przyznawania premii i określenia jej wysokości, to świad-czenie to ma charakter nagrody, a roszczenie o nie powstaje po jego przyznaniu. Z tego względu roszczenie powoda przekraczające wysokość przyznanej premii nie zasługiwało na uwzględnienie. Jan G. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawy: naruszenie przepisów prawa materialnego „ przez błędną wykładnię obowiązujących w pozwanej spółce „S.” przepisów prawnych dotyczących zasad wynagradzania, polegającą w szczególności na uznaniu, iż przepisy te nie określają zasad tworzenia i wysokości funduszu premiowego oraz zasad podziału premii”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i zasądzenie na jego rzecz kwoty 24.180, 08 zł lub o ich uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wywodził, że premia ma charakter regulaminowy. Regulamin zasad wynagradzania określa w § 4 wysokość funduszu premiowego. Zasady przyznawa-nia i wypłacania premii i prowizji określają, w punkcie 1, reguły podziału należnej pra-cownikom premii. W konsekwencji wynagrodzeniowego charakteru dochodzonego świadczenia, odsetki od żądanych kwot powinny być liczone od lipca 1997 r., a nie od przyznania premii przez Radę Nadzorczą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wynagradzania w Spółce uchwala oraz wynagrodzenie członków Za-rządu określa, zgodnie z § 26 umowy spółki, Rada Nadzorcza. Regulamin zasad wy-nagradzania i ustalania środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.” – zatwier-
3 dzony uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 27 czerwca 1995 r., z mocą obowiązującą od 1 września 1995 r. stanowi, że: Składnikiem wynagrodzenia osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w Spółce, płatnym z Funduszu Wynagrodzeń, jest mię-dzy innymi premia (§ 2 ust. 1 lit. c). Premię ustala się „ przez odjęcie od Funduszu Wynagrodzeń wypłaconych składników wynagrodzeń i składek ZUS" (§ 4 ust. 1); ostateczna wysokość premii ustalana jest na podstawie zamknięć rocznych; warun-kiem przyznania premii jest dodatni wynik finansowy (§ 4 ust. 2). Fundusz Wynagro-dzeń tworzy się w wysokości 30% zrealizowanej marży (§ 3 ust. 1). W „Zasadach przyznawania i wypłacania premii i prowizji za poprawę rentow-ności w Spółce z o.o. „.S””, zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą w dniu 18 lipca 1996 r. – akcie płacowym wykonawczym do regulaminu zasad wynagradzania, pos-tanowiono, iż: premię „rozlicza się” proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarob-ków poszczególnych pracowników wypłaconych z Funduszu Wynagrodzeń (ust. 1) ; premia ma charakter uznaniowy, a wypłacana jest „ za zaangażowanie i dobre wyniki pracy” (ust. 2). Proporcja wynagrodzeń poszczególnych pracowników wynika ze zróżnicowanych według stanowiska pracy „ współczynników wysokości wynagrodze-nia zasadniczego” (§ 1 ust. 2 lit. a regulaminu zasad wynagradzania). Z przedstawionej regulacji wynika wniosek odmienny do przyjętego przez Sąd drugiej instancji - świadczenie przewidziane w § 2 ust. 1 lit. c regulaminu zasad wy-nagradzania i nazwane premią poddaje się kontroli zarówno co do warunków jego przyznawania, jak i ustalania wysokości. Można ustalić wielkość funduszu premiowe-go ( § 4 ust. 1 regulaminu) i dokonać jego podziału ( ust. 1 Zasad). Premia przysłu-guje za zaangażowanie i dobre wyniki pracy (ust. 2 Zasad), ale jest przyznawana jeżeli wynik finansowy Spółki jest dodatni (§ 4 ust. 2 regulaminu). Ma charakter uznaniowy, ale rozliczana jest proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarobków poszczególnych pracowników (ust. 2 Zasad). Premia mogła być od roku 1996 wypłacana w wysokości zaliczkowej „do wy-sokości 50% naliczeń”, a jej ostateczna wysokość ustalana była „na podstawie zam-knięć rocznych” (§ 4 ust. 2 regulaminu). Powód kwestionował wysokość „ drugiej raty” premii przyznanej za 1996 r. oraz wypłaconego świadczenia za 1997 r. Sąd, błędnie oceniając charakter prawny dochodzonego świadczenia, nie dokonał meryto-rycznej kontroli zasadności roszczeń Jana G. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39313 KPC, orzekł jak w sentencji.
4 ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 465/99 1999-12-16Czy brak precyzyjnych kryteriów podziału premii zespołowej w regulaminie premiowania uzasadnia uznanie jej za świadczenie o charakterze uznaniowym, które nie podlega kategorycznemu ustaleniu przez sąd?
- II PK 130/17 2018-06-14Czy pracownikowi, który rozwiązał stosunek pracy przed ostatecznym rozliczeniem kontraktu, przysługuje premia regulaminowa, jeśli regulamin nie precyzuje zasad jej podziału, a jedynie sposób tworzenia funduszu premiowego…
- III PK 211/19 2020-11-17Czy premia uznaniowa, której przyznanie i wysokość zależą od wyników spółki, decyzji zarządu oraz indywidualnej oceny pracownika, może być traktowana jako składnik wynagrodzenia podlegający ochronie prawnej w przypadku n…
- II PSKP 74/21 2022-01-27Czy pracownikowi, którego praca została oceniona jako gorsza od pracy innych pracowników ze względu na błędy w dokumentacji, mimo wykonania zadań premiowych przez zespół i utworzenia funduszu premiowego, przysługuje rosz…
- III PR 19/62 1962-08-08Czy sąd powszechny może kontrolować decyzję o przyznaniu premii pracownikowi, jeśli regulamin premiowania uzależnia jej przyznanie i wysokość od spełnienia określonych warunków?
Powołane przepisy
art. 39313 KPC§ 4§ 26§ 2 ust. 1§ 4 ust. 1§ 4 ust. 2§ 3 ust. 1§ 1 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy