I PKN 42/98
WyrokIzba Cywilna1998-04-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych stanowi częściową likwidację szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, czy też powoduje skutki określone w art. 231 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przejęcie warsztatów szkolnych przez nowego pracodawcę nie jest częściową likwidacją szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. Zamiast tego, sytuacja ta podlega regulacjom art. 231 Kodeksu pracy, który określa skutki prawne związane ze zmianą pracodawcy w przypadku przejęcia całości lub części zakładu pracy. W takim przypadku pracownik ma prawo rozwiązać stosunek pracy za siedmiodniowym uprzedzeniem, a pracodawca nie ma podstaw do rozwiązywania umów o pracę na podstawie przepisów dotyczących likwidacji zakładu.Stan faktyczny
Powód, nauczyciel mianowany, był zatrudniony w Zespole Szkół Technicznych. Decyzją Kuratora Oświaty warsztaty szkolne, w których pracował powód, zostały przekazane Centrum Kształcenia Praktycznego. Powód nie wyraził zgody na przejście do nowego pracodawcy i wniósł o rozwiązanie stosunku pracy, a następnie cofnął ten wniosek. Zespół Szkół Technicznych przeniósł powoda w stan nieczynny, a następnie rozwiązał z nim stosunek pracy z datą wsteczną. Sąd Rejonowy uznał przeniesienie w stan nieczynny za bezskuteczne i przywrócił powoda do pracy. Sąd Wojewódzki zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, uznając, że przejęcie warsztatów nie jest likwidacją szkoły i stosuje się art. 231 KP.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 9 kwietnia 1998 r. I PKN 42/98 Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie oznacza częściowej likwidacji szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycz-nia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), lecz powoduje skutki określone w art. 231 KP. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędzia SN: Józef Iwulski, Sędzia SA: Alina Krusz-Stankiewicz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz-twa Andrzeja W. przeciwko Zespołowi Szkół Technicznych w S. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 30 września 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 19 maja 1997 r. [...] przy-wrócił powoda Andrzeja W. do pracy w pozwanym Zespole Szkół Technicznych w S. na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, zasądził na jego rzecz od pozwanego Zespołu kwotę 1323,20 zł pod warunkiem podjęcia pracy oraz oddalił powództwo w stosunku do Centrum Kształcenia Praktycznego z uwagi na to, że nie stało się ono pracodawcą powoda. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany Zespół Szkół Technicznych naruszył przepisy prawa dotyczące rozwiązywania z nauczycielami stosunku pracy, po ustaleniu, że powód był zatrudniony w Zespole Szkół od 28 sierpnia 1982 r. w charakterze nauczyciela, początkowo na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, a od 18 marca 1992 r. na podstawie mianowania. Decyzją z 12 grudnia 1996 r. Kurator Oświaty i Wychowania w S. przekazał Centrum Kształcenia Praktycznego warsztaty szkolne Zespołu Szkół Technicznych,
2 w których był zatrudniony powód. Powód nie wyraził zgody na zmianę pracodawcy i pismem z 23 grudnia 1996 r. zwrócił się do pozwanego Zespołu Szkół o rozwiązanie z nim stosunku pracy, a następnie cofnął ten wniosek wobec uzyskania informacji, że niepodjęcie pracy u nowego pracodawcy będzie skutkowało przeniesieniem go w stan nieczynny. Pozwany Zespół Szkół wobec niewyrażenia przez powoda zgody na przejście do pracy w Centrum przeniósł go w stan nieczynny z dniem 1 stycznia 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 7 września 1997 r. [...] uznał, że przeniesienie powoda w stan nieczynny było bezskuteczne. W tej sytuacji pozwany Zespół Szkół pismem z 26 marca 1997 r. rozwiązał z powodem stosunek pracy z dniem 31 grudnia 1996 r. w oparciu o art. 231 § 3 i 4 KP. O naruszeniu prze-pisów prawa o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielami mianowanymi, zda-niem Sądu Rejonowego, świadczy zastosowanie wobec powoda powołanych przepi-sów Kodeksu pracy, zamiast art. 20 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 89, poz. 396), obowiązującym w dniu rozwiązania z powodem stosunku pracy. Rozwiązanie z datą wsteczną było niedopuszczalne. Na skutek apelacji pozwanego Zespołu Szkół Technicznych Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z 30 września 1997 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok w pkt I i II w ten sposób, że oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego o naruszeniu przez praco-dawcę przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielem ustalając, że po-wód został powiadomiony o przejęciu warsztatów szkolnych przez innego pracodaw-cę, a ponadto przyjął, że przejęcie to nie oznacza częściowej likwidacji zakładu pracy, a więc wyklucza możliwość rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 20 ustawy - Karta Nauczyciela, a nakazuje stosowanie wobec powoda i innych pracow-ników reguł wymienionych w art. 231 KP. Brak było zatem, zdaniem Sądu Wojewódz-kiego, podstaw do przywrócenia powoda do pracy u dotychczasowego pracodawcy, skoro mógł on zostać pracownikiem zakładu przejmującego warsztaty, a nie wyraził na to zgody w piśmie z 23 grudnia 1996 r., składając wniosek o rozwiązanie stosun-ku pracy, co wypełnia dyspozycję art. 231 § 3 KP i co doprowadziło do rozwiązania stosunku pracy na skutek oświadczenia złożonego przez powoda, a nie pracodawcy. Wydane powodowi 1 kwietnia 1997 r. świadectwo pracy potwierdziło jedynie realiza-cję tego oświadczenia.
3 Kasację od tego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie art. 231 KP przez niewłaściwe jego zastosowanie zamiast art. 20 Karty Nauczyciela oraz naru-szenie art. 365 § 1 KPC przez nieuwzględnienie mocy wiążącej prawomocnego wy-roku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 7 marca 1997 r. [...] i w związku z tym zarzutem wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponow-nego rozpoznania. Zdaniem skarżącego ustalony stan faktyczny sprawy świadczy jednoznacznie o tym, że sprawa przejścia nauczycieli, w tym powoda do pracy, w Centrum miała być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy art. 18 i 20 Karty Nauczyciela, a nie na pods-tawie art. 231 KP i brak było podstaw do rozwiązania z powodem stosunku pracy z datą wsteczną z dniem 31 grudnia 1996 r., co oznacza, że wobec treści powołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego uznającego przeniesienie powoda w stan nieczynny za bezskuteczne, jest on nadal pracownikiem pozwanego Zespołu Szkół Technicznych na dotychczasowych warunkach. Pozwany wniósł o oddalenie kasacji podkreślając, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia zarzutów w niej zawartych, gdyż Sąd Wojewódzki nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów dotyczących postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Kasacja powoda zawiera zarzut naru-szenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przez Sąd Wojewódzki art. 231 KP w miejsce art. 20 Karty Nauczyciela oraz zarzut naruszenia art. 365 § 1 KPC, który nie dotyczy przeprowadzania postępowania dowodowego i oceny zebranego mate-riału dowodowego oraz wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, na jakich faktach Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie. Oznacza to, że Sąd Najwyższy przyjmuje za niekwestionowany ustalony stan faktyczny sprawy, a zarzuty podniesione w kasacji nie znajdują uzasadnienia, gdyż rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu, aczkolwiek z nieco innym uzasadnieniem. Przede wszystkim należy podkreś-lić, że Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada dyspozycji art. 231 KP.
4 Sąd Najwyższy prezentował już pogląd, między innymi w powołanym przez Sąd Wojewódzki wyroku z 17 maja 1995 r., że w razie przejęcia przez innego praco-dawcę części szkoły nie dochodzi do jej likwidacji, a więc brak było podstaw do roz-wiązania z powodem stosunku pracy w oparciu o art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, czego domagał się powód. W takim przypadku dochodzi do zmiany podmiotowej pracodawcy, o której mowa w art. 231 KP, ze wszystkimi jej skutkami i w trybie prze-widzianym w tym przepisie, w brzmieniu obowiązującym od 2 czerwca 1996 r. usta-lonym ustawą z 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110). Nawet gdyby przyjąć, co sugeruje powód, że zamiarem pozwanego Zespołu Szkół było pierwotnie zastosowanie wobec powoda art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, to i tak działanie to byłoby pozbawione podstaw prawnych. Z przepisu art. 231 § 1 KP jednoznacznie wynika, że z mocy prawa, z dniem przejęcia całości lub części zakładu przez nowego pracodawcę, staje się on stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Dotychczasowy pracodawca nie ma więc uza-sadnienia prawnego do rozwiązywania umów o pracę, a tym bardziej stosunków pracy istniejących na podstawie mianowania. Ustawodawca natomiast wyposażył pracowników, których dotyczy niezależna od nich zmiana w uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy za uprzednim sied-miodniowym uprzedzeniem (art. 231 § 4 KP). W kontekście tego przepisu należy oceniać oświadczenie powoda z 23 grudnia 1996 r., w którym nie wyrażał zgody na kontynuowanie zatrudnienia i wnosił o rozwiązanie z nim stosunku pracy. Oświad-czenie to niewątpliwie wywołałoby skutek prawny przewidziany art. 231 § 4 KP, gdyby nie fakt, że kolejnym pismem z 24 grudnia 1996 r. cofnął to swoje oświadczenie. Skuteczność tego cofnięcia należy rozpatrywać według reguł obowiązujących w prawie cywilnym poprzez art. 300 KP, gdyż prawo pracy nie zawiera uregulowań dotyczących zasad składania oświadczeń woli. Ponieważ oświadczenie z 23 grudnia 1996 r. dotarło już do pracodawcy dla skutecznego jego cofnięcia wymagana była zgoda strony, do której oświadczenie zostało skierowane. W ocenie Sądu Najwyższego taką domniemaną zgodę wyrażoną poprzez konkretne działanie, było przeniesienie powoda pismem z 30 grudnia 1996 r. w stan nieczynny na okres od 1 stycznia 1997 r. do 30 czerwca 1997 r. Skoro pozwany wy-raził zgodę na cofnięcie oświadczenia powoda zmierzającego do rozwiązania sto-
5 sunku pracy, to z dniem 1 stycznia 1997 r., tak jak i pozostali pracownicy warsztatów, stał się on pracownikiem Centrum Kształcenia Praktycznego w S. W żadnym nato-miast razie nie pozostawał od tej daty pracownikiem Zespołu Szkół Technicznych i bezpodstawne było przywrócenie go do pracy w tym Zespole. Należy jednocześnie zaznaczyć, że gdyby przyjąć, że pismo pozwanego o przeniesieniu powoda w stan nieczynny nie zawierało domniemanej zgody na cof-nięcie przez niego oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy, to wówczas doszłoby do jego rozwiązania w trybie art. 231 § 4 KP, a więc również powód nie pozostawałby od 1 stycznia 1997 r. w stosunku pracy z pozwanym Zespołem. W ustalonym stanie faktycznym nietrafny jest więc zarzut kasacji, że to poz-wany rozwiązał z powodem stosunek pracy, gdyż nie złożył on w tej kwestii pierwot-nie żadnego oświadczenia, a późniejsze działanie pozwanego wywołane było ko-niecznością uregulowania sytuacji powoda, zwłaszcza wobec treści powołanego wy-żej wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z 7 marca 1997 r. [...]. Zupełnie natomiast niezrozumiały jest zarzut kasacji powoda naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 365 § 1 KPC, zwłaszcza że zarzut ten nie został należycie uza-sadniony, gdyż powód jedynie stwierdził, iż uznanie za bezskuteczne przeniesienia powoda w stan nieczynny oznacza, że jest on pracownikiem pozwanego Zespołu Szkół Technicznych na dotychczasowych warunkach. Wniosek ten nie znajduje żad-nego uzasadnienia ze względów opisanych wyżej, a wyrok Sądu Rejonowego był jedynie wyrokiem ustalającym bezskuteczność przeniesienia powoda w stan nie-czynny, co pośrednio potwierdził Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie uznając, że wobec powoda nie ma zastosowania art. 20 Karty Nauczyciela. Z opisanych przyczyn kasacja podlega oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 47/16 2017-01-10Czy w przypadku likwidacji szkoły i przejęcia jej zadań przez inną placówkę, przejście nauczyciela do nowej szkoły następuje z mocy prawa na podstawie art. 231 k.p., czy wymaga zgody nauczyciela na podstawie art. 18 ust.…
- II PK 26/15 2016-03-15Czy rozwiązanie stosunku pracy nauczyciela z powodu częściowej likwidacji szkoły lub zmian organizacyjnych, gdy jednocześnie następuje przejęcie części szkoły przez inny podmiot na podstawie art. 231 k.p., może być uzasa…
- I PRN 15/95 1995-05-17Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela jest dopuszczalne w sytuacji, gdy doszło do częściowego przejęcia zakładu pracy przez inny podmiot, a przepis art. 231 § 2 k.p. powinie…
- I PK 271/04 2005-03-02Czy częściowa likwidacja szkoły, zmiany organizacyjne i zmiany planu nauczania uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, jeśli zadania szkoły ni…
- I PK 523/02 2003-11-12Czy reorganizacja szkoły, polegająca na stopniowym wygaszaniu jej działalności i przejmowaniu uczniów przez inne placówki, stanowi likwidację zakładu pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy i Karty Nauczyciela, uzasad…
Powołane przepisy
art. 20 ust. 1art. 231 KP.art. 231 § 3art. 20art. 231 § 3 KPart. 231 KPart. 365 § 1 KPCart. 18art. 39311 KPCart. 231 § 1 KPart. 231 § 4 KPart. 300 KP
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy