I PR 152/73
WyrokIzba Cywilna1973-05-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instruktor praktycznej nauki zawodu zatrudniony w zakładzie pracy, przy którym istnieje zasadnicza szkoła zawodowa, podlega karcie praw i obowiązków nauczyciela z dnia 27 kwietnia 1972 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że instruktor praktycznej nauki zawodu zatrudniony w zakładzie pracy nie podlega karcie praw i obowiązków nauczyciela z dnia 27 kwietnia 1972 r. Powód nie był zatrudniony na stanowisku nauczyciela, wychowawcy ani innego pracownika pedagogicznego wymienionego w ustawie. Instruktozy praktycznej nauki zawodu nie są pracownikami pedagogicznymi w rozumieniu przepisów, a ich zatrudnienie odbywa się na warunkach określonych przez przepisy obowiązujące załogę danego zakładu pracy.Stan faktyczny
Powód, zatrudniony jako instruktor praktycznej nauki zawodu w Zakładach Mechanicznych, domagał się ustalenia, że podlega karcie praw i obowiązków nauczyciela oraz zasądzenia wyrównania wynagrodzenia. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że powód jest zatrudniony na warunkach określonych układem zbiorowym pracy dla przemysłu metalowego, a zasady wynagradzania instruktorów określa protokół dodatkowy do tego układu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego, utrzymując tym samym w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: T. Kasiński, A. Szczurzewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Józefa B. przeciwko Zakładom Mechanicznym w E. o ustalenie i zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 1972 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym do Sądu Powiatowego powód domagał się ustalenia, że jako instruktor praktycznej nauki zawodu objęty jest systemem wynagrodzenia za pracę określonym przez ustawę z dnia 27 kwietnia 1972 r., tj. kartę praw i obowiązków nauczyciela (Dz. U. Nr 16, poz. 114), i w związku z tym żądał zasądzenia od pozwanych Zakładów 5.100 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od 1 maja do 31 sierpnia 1972 r.Sąd Powiatowy na podstawie art. 18 § 1 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu, który powództwo oddalił.Sąd Wojewódzki ustalił, że przy pozwanych Zakładach istnieje Zasadnicza Szkoła Zawodowa kształcąca w specjalności metalowca; w tej Szkole powód jest zatrudniony jako instruktor praktycznej nauki zawodu, na warunkach określonych układem zbiorowym pracy dla przemysłu metalowego. Zasady wynagradzania za pracę instruktorów praktycznej nauki zawodu określa protokół dodatkowy nr 4 z dnia 4 kwietnia 1972 r. do tego układu zbiorowego pracy.Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki uznał powództwo za nieuzasadnione.W rewizji, opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego, powód wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa albo o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Chybione są zarzuty i wywody zmierzające do wykazania, że powód jako instruktor praktycznej nauki zawodu podlega karcie praw i obowiązków nauczyciela z dnia 27 kwietnia 1972 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 114).W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy podlegają jej nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i pkt 4-6 na stanowiskach: nauczycieli, wychowawców, nauczycieli dyplomowanych, wychowawców dyplomowanych i profesorów szkoły średniej. Powód zaś nie jest zatrudniony na żadnym z tych stanowisk. Zatrudnienie bowiem instruktora praktycznej nauki zawodu nie jest równoznaczne z zajmowaną funkcją nauczyciela praktycznej nauki zawodu, o czym mowa w art. 32 ust. 1 nr kol. 5 lit. b cyt. ustawy. Gdyby ustawodawca zmierzał do objęcia cyt. ustawą także instruktorów praktycznej nauki zawodu, byliby oni wymienieni w tej ustawie.W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160) oraz uchwały nr 394 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1962 r. (M.P. Nr 88, poz. 412), wydanej na podstawie art. 12 ust. 2 i art. 19 tej ustawy, instruktorzy praktycznej nauki zawodu nie są pracownikami pedagogicznymi. Stosunek pracy z osobami podlegającymi cyt. wyżej ustawie z dnia 27 kwietnia 1972 r. zawiązuje się według zasad określonych przez przepisy zawarte w rozdziale I działu IX tej ustawy, które określają także organy uprawnione do zawierania umów z takimi osobami. Według tych przepisów zakłady pracy, przy których istnieją zasadnicze szkoły zawodowe, nie są uprawnione do zawierania umów o pracę z osobami podlegającymi ustawie z dnia 27 kwietnia 1972 r. Ponadto w myśl cyt. wyżej uchwały Rady Ministrów instruktorzy praktycznej nauki zawodu zatrudnieni są przez zakłady pracy na warunkach określonych przez przepisy obowiązujące załogę danego zakładu pracy.W świetle niewadliwych ustaleń Sądu Wojewódzkiego powód jest zatrudniony przez pozwane Zakłady na podstawie umowy o pracę zgodnie z układem zbiorowym pracy dla przemysłu metalowego, a zasady wynagradzania za pracę instruktorów praktycznej nauki zawodu określa protokół dodatkowy nr 4 z dnia 4 kwietnia 1972 r. do tegoż układu zbiorowego pracy.Pracownik więc zakładu pracy, któremu powierzono obowiązki instruktora lub starszego instruktora praktycznej nauki zawodu, nie podlega karcie praw i obowiązków nauczyciela.Z powyższych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję.Oddalenie wniosku pozwanych Zakładów o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego opiera się na art. 102 k.p.c., gdyż powód działał w procesie w błędnym przeświadczeniu o słuszności swych roszczeń na tle nie wyjaśnionego w tym zakresie stanu prawnego, a pozwane Zakłady, korzystające ze stałej obsługi prawnej, nie poniosły odrębnych nakładów na swą obronę w procesie.
Powiązane orzeczenia
- II UKN 193/98 1998-09-11Czy praca instruktora praktycznej nauki zawodu wykonywana w niepełnym wymiarze godzin może być zaliczona jako praca nauczycielska w rozumieniu art. 88 Karty Nauczyciela, jeśli wymiar ten był niższy niż 22 godziny tygodni…
- III UK 18/16 2016-09-29Czy pracownik zatrudniony w przedsiębiorstwie państwowym, który faktycznie wykonywał pracę instruktora praktycznej nauki zawodu, może być uznany za nauczyciela praktycznej nauki zawodu w rozumieniu przepisów o Karcie Nau…
- II UK 126/11 2012-02-03Czy okres pracy na stanowisku instruktora praktycznej nauki zawodu u przedsiębiorcy może być zaliczony do 20-letniego stażu wymaganego do nabycia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, jeśli praca ta nie była wyko…
- I PR 188/64 1964-11-11Czy kierownik warsztatów szkolnych, zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, podlega przepisom ustawy o prawach i obowiązkach nauczycieli, a w szczególności przepisowi dotyczącemu wypowiedzenia umowy…
- II PK 197/08 2009-03-12Czy do nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego zatrudnionego na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych w kuratorium oświaty, w zakresie rozwiązania stosunku pracy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy,…
Powołane przepisy
art. 18 § 1 KPCart. 1 ust. 1art. 2 ust. 1art. 32 ust. 1art. 12 ust. 2art. 19art. 387 KPCart. 102 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.