I PR 367/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Stypułkowska. Sędziowie: J. Knap (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jadwigi R. przeciwko Przedsiębiorstwu Hodowli Roślin i Nasiennictwa Stacji Hodowli Roślin w Ż. o zapłatę na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 29 lipca 1974 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowódka Jadwiga R. była zatrudniona w Przedsiębiorstwie "Hodowla Ziemniaka" od 12.XII.1966 r. do 31.VII.1968 r. na stanowisku gł. księgowej Stacji Hodowli Roślin (SHR) w L. W związku z reorganizacją tej Stacji zakład pracy pismem z dnia 25.IV.1968 r. wypowiedział powódce warunki pracy i płacy na dzień 31.VII.1968 r. z jednoczesną ofertą zatrudnienia powódki na stanowisku st. księgowej w SHR w C. Od dnia 1.VIII.1968 r. strony kontynuowały zatrudnienie Jadwigi R. w SHR w L. na stanowisku st. księgowej. Z dniem 1.XI.1970 r. powódka przeszła do pracy w tym samym charakterze do SHR w Ż. W stacji tej powódka pracowała do dnia 31.VII.1973 r., przy czym od 1.IV.1973 r. zastępczo jako gł. księgowa Przedsiębiorstwa "Hodowla Ziemniaka", które przekształciło się w Przedsiębiorstwo Hodowli Roślin i Nasiennictwa na skutek połączenia z Centralą Nasienną od dnia 1.VII.1972 r.W dniu 27.V.1974 r. został złożony w Sądzie Powiatowym w Lęborku pozew Jadwigi R., w którym ta domagała się zasądzenia na jej rzecz od wymienionego Przedsiębiorstwa kwoty 59.550,40 zł z tytułu utraconej różnicy zarobków po 1.063,40 zł miesięcznie za okres od 1.VIII.1968 r. do 1.IV.1973 r.W uzasadnieniu zgłoszonego roszczenia powódka utrzymywała, że pozwane Przedsiębiorstwo nie zastosowało się do zalecenia Ministerstwa Rolnictwa, wyrażonego w piśmie z dnia 3.XI.1966 r. i skierowanego do Zjednoczenia Hodowli Roślin i Nasiennictwa; w dokumencie tym wskazano na potrzebę utrzymania wynagrodzenia na nie zmienionym poziomie m.in. w stosunku do b. księgowych jednostek, jeżeli ci spełniają określone warunki. Skoro powódka odpowiadała przewidzianym wymaganiom, to narzucenie jej w drodze wypowiedzenia nowych warunków pracy i płacy czyni tę czynność prawną zakładu pracy niezgodną z zasadami współżycia społecznego.Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa.Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 18.VI.1974 r. przekazał sprawę na podstawie art. 18 § 1 k.p.c. Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do rozpoznania.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 29.VII.1974 r. oddalił powództwo.Sąd ten ustalił, że pismo, na które powołuje się powódka, ma w zakresie przez nią relacjonowanym następujące brzmienie:"Ministerstwo Rolnictwa w porozumieniu z Komitetem Pracy i Płac (...) komunikuje, że w przypadku łączenia przedsiębiorstw rolnych (stacji hodowli roślin) w jedno przedsiębiorstwo wielozakładowe (...) utrzymuje się ad personam (...) b. księgowym jednostek, które weszły w skład nowego przedsiębiorstwa wielozakładowego (...), wynagrodzenie na nie zmienionym poziomie, do czasu pozostania na dotychczasowym stanowisku, pod warunkiem że:- posiadają oni pełne kwalifikacje i należycie wywiązują się z nakładanych obowiązków służbowych,- nie ma możliwości zatrudnienia ich w danym terenie (...) w stosunku do b. głównych księgowych na stanowiskach równorzędnych (...).W przypadku niespełnienia podanych poprzednio warunków należy zgodnie z przepisami wymówić warunki płacy i po upływie okresu wypowiedzenia ustalić wynagrodzenie określone obowiązującym układem zbiorowym pracy".Cytowane pismo nie narusza przepisów układowych ani powszechnych w przedmiocie rozwiązywania umów o pracę. Jest sformułowane w sposób pozwalający uznać je wyłącznie za instrukcję adresowaną do podległych jednostek organizacyjnych, nie zaś za akt prawny dający pracownikom tych jednostek określone prawa podmiotowe. Wypowiedzenie więc powódce warunków pracy i płacy było dopuszczalne, nie twierdzi ona bowiem, aby należała do kategorii osób chronionych lub znajdowała się w okresie chronionym. Pobierała poprzednie wynagrodzenie do czasu pozostawania na stanowisku zajmowanym do 31.VII.1968 r., jak tego wymaga wspomniane pismo Ministerstwa Rolnictwa. Do podmiotu zatrudniającego należała ocena, czy powódka miała pełne kwalifikacje i czy należycie wywiązywała się z obowiązków służbowych, jak również czy można ją było zatrudnić na stanowisku równorzędnym.Pismo Ministerstwa Rolnictwa w ostatnim ustępie dopuszczało wypowiedzenie i określenie wynagrodzenia w niższej wysokości.Roszczenia powódki więc nie są uzasadnione.Sąd Wojewódzki zauważył ponadto, że od dnia 31.VII.1968 r. do dnia wniesienia powództwa upłynęły: zarówno roczny termin prekluzyjny z art. 473 k.z. w zw. z art. XII przep. wprow. k.c., jak i trzyletni termin z art. 118 k.c. Powódka bowiem żąda wyrównania miesięcznych wynagrodzeń, twierdząc, że wypowiedzenie jest bezskuteczne, jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.W rewizji powódka domagała się zmiany zaskarżonego wyroku przez zadośćuczynienie w pełni jej roszczeniom albo uchylenia wyroku z dnia 29.VII.1974 r. i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W związku z reorganizacją Stacji Hodowli Roślin i niemożnością dalszego zatrudnienia powódki na dotychczas przez nią zajmowanym stanowisku gł. księgowej SHR w L. poprzednik prawny pozwanego pismem z dnia 25.IV.1968 r. wypowiedział powódce warunki pracy i płacy i zaoferował jej jednocześnie zatrudnienie w charakterze st. księgowej z wynagrodzeniem zasadniczym w najwyższej wysokości przewidzianej w układzie zbiorowym dla tego ostatniego stanowiska. Na tych nowych warunkach pracy i płacy została między stronami zawarta umowa obowiązująca od dnia 1.VIII.1968 r., czyli od pierwszego dnia po upływie okresu poprzednio dokonanego wypowiedzenia.W rewizji powódka podtrzymuje zgłaszany w całym postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim zarzut, że pozwany zakład pracy nadużył swego prawa, wypowiadając skarżącej warunki płacy wbrew treści pisma Ministerstwa Rolnictwa z dnia 3.XI.1966 r., pozwalającego na utrzymanie w określonych wypadkach wynagrodzenia b. księgowego na nie zmienionym poziomie.Powódka nie ma racji.Dokonane przez zakład pracy wypowiedzenie powódce pismem z dnia 25.IV.1968 r. warunków pracy i płacy nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego, skoro zaoferowano pracownikowi pracę na stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom i za wynagrodzeniem ustalonym w górnym poziomie stawek ujętych w taryfikatorze, przy czym czynność wypowiedzenia okazała się konieczna z przyczyny reorganizacji przedsiębiorstwa.Natomiast skorzystanie lub nieskorzystanie przez przedsiębiorstwo, jako osobę prawną, z ewentualnie udzielonego mu uprawnienia utrzymania w niektórych wypadkach wynagrodzenia byłego głównego księgowego na dotychczasowym poziomie jest okolicznością, która nie dotyczy kwestii praw i obowiązków stron wynikających z istniejącego stosunku pracy. Dlatego zachowanie się przedsiębiorstwa w granicach danej mu swobody postępowania nie podlega kontroli sądowej i nie może być poczytane za nadużycie prawa w nowym ukształtowaniu wiążącego je stosunku pracy.Już z tej przyczyny zaskarżony wyrok należy uznać za odpowiadający prawu bez potrzeby ustosunkowania się do pozostałych zarzutów rewizyjnych, które przestają być istotne wobec przedstawionego podstawowego motywu rozstrzygnięcia.Dlatego Sąd Najwyższy rewizję oddalił na podstawie art. 387 k.p.c.