I PR 408/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie: M. Piekarski, M. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława K. przeciwko Miejskiemu Handlowi Detalicznemu Artykułami Spożywczymi w L. o odszkodowanie, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 20 marca 1973 r. oraz przedstawienia przez Sąd Wojewódzki w Lublinie w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego,przejął sprawę do rozpoznania i oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowódka domagała się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa kwoty 13.056 zł tytułem wynagrodzenia za okres od 1 lutego do 31 lipca 1972 r., w którym wprawdzie przebywała za granicą korzystając formalnie z udzielonego jej urlopu bezpłatnego, lecz przez cały ten czas chorowała. Zgłoszone roszczenie, zdaniem powódki, znajduje uzasadnienie w następujących okolicznościach faktycznych:Powódka, chcąc przed przejściem na emeryturę odwiedzić swoją córkę w Kanadzie, złożyła w dniu 14.XII.1971 r. w zakładzie pracy dwa podania o udzielenie jej urlopu bezpłatnego w dniach od 18.XII.1971 r. do 31.XII.1971 r. oraz od 2.II.1972 r. do 9.IV.1972 r. Te dwa urlopy bezpłatne przedzielone były urlopem wypoczynkowym od dnia 3.I.1972 r. do dnia 1.II.1972 r.Zakład pracy uwzględnił prośbę powódki.W dniu 18.II.1972 r. do zakładu pracy wpłynęło zaświadczenie lekarskie z daty 14.I.1972 r. stwierdzające, że powódka cierpi na dolegliwości sercowe oraz że przez okres 2-3 miesięcy jest niezdolna do odbycia podróży.Na skutek dalszego podania z dnia 15.V.1972 r. powódka otrzymała dalszy urlop bezpłatny na okres od dnia 10.IV.1972 r. do dnia 30.IX.1972 r. Do tego podania dołączyła drugie zaświadczenie lekarskie z daty 27.III.1972 r. stwierdzające, że ciągle cierpi na dolegliwości serca i ciągle pozostaje pod opieką lekarską.Po powrocie do Polski powódka w piśmie z dnia 9.X.1972 r. wystąpiła z roszczeniem o wypłacenie jej wynagrodzenia za cały okres choroby.Wspomniane wyżej zaświadczenia lekarskie potwierdzone zostały w dniu 14.XII.1972 r. przez kierownika Przychodni.Zakład pracy - poza resztą urlopu wypoczynkowego za czas od dnia 14.I.1972 r. do dnia 1.II.1972 r. - nie uznaje roszczeń powódki, zajmując stanowisko, że choroba miała miejsce w czasie urlopu bezpłatnego, kiedy to prawa i obowiązki pracownika były zawieszone.Zarząd Okręgowy Związku Zawodowego Pracowników Handlu i Spółdzielczości zajął stanowisko, że powódka zachorowała w czasie urlopu wypoczynkowego i choroba ta trwała permanentnie aż do chwili powrotu do kraju, przeto powódka nawet nie rozpoczęła urlopu bezpłatnego.Sąd Powiatowy oddalił powództwo, wychodząc z założenia, że zakład pracy obowiązany jest płacić wynagrodzenie tylko za pracę wykonaną bądź za okresy takiej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, która została wywołana przewidzianymi w ustawie przyczynami, np. chorobą lub urlopem wypoczynkowym. Natomiast nieobecność powódki w pracy w okresie od 1.II do 30.IX.1972 r. była wynikiem porozumienia między stronami.Powódka w rewizji wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, wywodząc, że Sąd Powiatowy przeoczył okoliczność, iż wskutek choroby, jaka przypadła na okres urlopu wypoczynkowego, nie rozpoczęła ona faktycznie urlopu bezpłatnego oraz że przez okres pobytu za granicą była stale niezdolna do pracy.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. do rozstrzygnięcia następujące pytanie prawne:"Czy powódce jako pracownikowi pozwanego Przedsiębiorstwa przysługuje wynagrodzenie za okres choroby w czasie urlopu bezpłatnego, jeżeli początek tej choroby przypada na okres urlopu wypoczynkowego, poprzedzającego bezpośrednio urlop bezpłatny?".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy z mocy art. 391 § 1 k.p.c. sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje:W sprawie jest niesporne, że na wniosek powódki, zgłoszony w dniu 14 grudnia 1971 r., pozwany zakład pracy udzielił jej z dniem 18 grudnia 1971 r. urlopu bezpłatnego, przy czym będący przyczyną starań o taki urlop wyjazd do Kanady nastąpił w dniu 21 grudnia 1971 r. Powódka przebywała tam nieprzerwanie do sierpnia 1972 r.Na podstawie przedstawionych dokumentów można również uznać za wykazane, iż powódka w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego była przez szereg miesięcy niezdolna do pracy z powodu choroby.Jest też niesporne, że pozwany zakład pracy starał się zadośćuczynić prośbie powódki i udzielał jej kolejnych urlopów bezpłatnych, by usprawiedliwić pobyt powódki w Kanadzie i uzasadnić trwanie przez ten czas stosunku pracy łączącego strony, na czym powódce przede wszystkim zależało.W tych okolicznościach stanowisko Sądu Powiatowego uznać należało za uzasadnione. W okresie bowiem urlopu bezpłatnego, który doszedł do skutku w następstwie porozumienia stron, następuje zawieszenie obowiązku świadczenia pracy przez pracownika, korzystającego z takiego urlopu, oraz zawieszenie wzajemnego obowiązku płacenia przez zakład pracy wynagrodzenia za czas trwania takiego urlopu, chociaż stosunek pracy trwa. Zarówno w praktyce zakładów pracy, jak i w doktrynie zawieszenie co najmniej wspomnianych dwóch obowiązków nie jest kwestionowane, mimo że instytucja urlopu bezpłatnego nie doczekała się jeszcze w polskim prawie pracy unormowania (z wyjątkiem bezpłatnych urlopów dla matek opiekujących się małymi dziećmi). Wobec zawieszenia obowiązku świadczenia pracy i wzajemnego obowiązku płacenia wynagrodzenia, przeszkody w wykonywaniu pracy w okresie urlopu bezpłatnego pozostają bez wpływu na stan zawieszenia wymienionych praw, chociażby przeszkody te w okresie pozaurlopowym usprawiedliwiały z reguły nieobecność w pracy i uzasadniały płacenie wynagrodzenia. W szczególności choroba pracownika w okresie urlopu bezpłatnego nie powoduje wyłączenia czasu trwania choroby z okresu urlopowego i przedłużenia tego okresu o czas choroby.Z tych przyczyn rewizja powódki, wobec braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).