II CR 70/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa T. przeciwko P.H.M. w Toruniu o kwotę 4.307 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Toruniu z dnia 18 czerwca 1954 r.,sprostował zawarte w zaskarżonym wyroku oznaczenie strony pozwanej w ten sposób, że jest nią P.H.M. w Toruniu i rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Toruniu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.307 zł z ustawowymi odsetkami zwłoki oraz 325 zł kosztów zastępstwa adwokackiego.Podstawę faktyczną wyroku stanowią podane niżej ustalenia: Powód jako główny księgowy P.H.M. w Toruniu, rozpoczął w dniu 1 września 1953 r. przyznany mu miesięczny urlop wypoczynkowy za rok 1953. W czasie urlopu, dnia 3 września, powód zachorował i uzyskał zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. Blankiet tego zaświadczenia, na którym lekarz stwierdził dalszą niezdolność do pracy do połowy października 1953 r., powód przedłożył w zakładzie pracy w dniu 1 października 1953 r., tj. po upływie wyznaczonego mu urlopu. Choroba powoda trwała dalej przez resztę października oraz przez listopad i grudzień 1953 r. Po przedstawieniu przez powoda zaświadczenia o niezdolności do pracy przez miesiąc grudzień, dyrekcja pozwanego pismem z dnia 4 grudnia 1955 r. rozwiązała z powodem stosunek pracy bez wypowiedzenia i z powołaniem się na art. 32 lit. b) rozporządzenia o umowie o pracę pracowników umysłowych, przyznający pracodawcy prawo niezwłocznego rozwiązania umowy w razie niestawienia się pracownika do pracy na skutek nieszczęśliwego wypadku lub choroby w ciągu więcej niż trzech miesięcy.Powód składając dnia 1 października 1953 r. zaświadczenie lekarskie oświadczył wobec świadka Pelagii W. oraz dyrektora pozwanej, że uważa swój urlop za wykorzystany we wrześniu i z tego tytułu nie rości sobie żadnych pretensji.Rozważenie przytoczonych okoliczności faktycznych oraz ocena żądania pozwu i zarzutów strony pozwanej doprowadziła Sąd Powiatowy do wniosku o wydaleniu powoda bez ważnej przyczyny oraz do stwierdzenia zasadności roszczenia o trzymiesięczne wynagrodzenie z art. 39 rozporządzenia o umowie o pracę pracowników umysłowych. Miesięczne pobory powoda wynosiły 1.469 zł, wobec tego powództwo o trzymiesięczne wynagrodzenie w sumie 4.307 zł zostało w całości uwzględnione. Sąd Powiatowy nie podzielił poglądu pozwanego, że stwierdzona świadectwem lekarskim niezdolność do pracy za czas ponad 3 dni przerywa bieg urlopu na okres trwania choroby i że czas ten w konsekwencji nie podlega zaliczeniu do urlopu, lecz musi być uważany za nieobecność w pracy, przewidzianą art. 32 lit. b) cytowanego rozporządzenia. Zdaniem Sądu Powiatowego w razie choroby trwającej dłużej niż 3 dni urlop nie ulega "automatycznemu" przerwaniu, pozwany nie miał więc podstawy do przerywania powodowi urlopu z powodu choroby, o której nawet nie wiedział.Rewizja pozwanego wnosi o zmianę omówionego wyroku i oddalenie powództwa (...).Skarżący, zarzuca naruszenie § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 28 lutego 1953 r. w sprawie urlopów dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 13, poz. 54).Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu postanowieniem z dnia 12 listopada 1954 r. odroczył rozpoznanie sprawy i przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości zagadnienie:"Czy istnieje ważna przyczyna w rozumieniu art. 32 lit. b) rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych do niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę, jeżeli pracownik wykorzystując miesięczny urlop w tym czasie zachorował na przeciąg dłuższy niż trzy miesiące, ale uważa, że urlop wykorzystał i nie rości sobie z tego tytułu żadnych pretensji do pracodawcy?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania (art. 388 § 1 k.p.c.) i zważył, co następuje:Art. 5 ust. 2 ustawy o urlopach dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu nakazuje na żądanie pracownika przesunąć mu wyznaczony urlop na jeden z następnych trzech miesięcy, jeżeli choroba pracownika uniemożliwia mu rozpoczęcie korzystania z przyznanego już urlopu. Treść tego przepisu wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie obrona pozwanego byłaby słuszna, gdyby w istocie przesunął powodowi urlop oraz jeśli by to przesunięcie nastąpiło na żądanie powoda. Wniosek taki wypływa stąd, że skoro żądanie pracownika jest wymagane nawet wówczas, gdy zachoruje on przed urlopem i fakt ten jest z reguły pracodawcy znany, to tym bardziej żądanie takie musi być wyrażone w wypadku, kiedy choroba nastąpi w czasie rozpoczętego i częściowo już wykorzystanego urlopu.Prawidłowość powyższej argumentacji potwierdza zresztą utrzymany w mocy § 5 rozporządzenia z dnia 11 czerwca 1923 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 464 i Dz. U. z 1929 r. Nr 59, poz. 467), z którego wynika również, że udzielenia urlopu niewykorzystanego w ustalonej kolejności z powodu choroby, powinien pracownik żądać.Z obu zatem przytoczonych przepisów wypływa wniosek, że przesunięcie urlopu na czas późniejszy, przewidziane w § 13 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1953 r. następuje, jak to trafnie uznał Sąd Powiatowy, na żądanie pracownika, a nie automatycznie "z mocy ustawy".Na skutek tego, że w rozpoznawanej sprawie nie było ani żądania pracownika, ani faktycznego przesunięcia urlopu, który zresztą wobec zwolnienia powoda nie mógł już być przesunięty, należy uznać rozstrzygnięcie Sądu Powiatowego za trafne, a zarzut rewizyjny za nieuzasadniony.Należy nadto zauważyć, że treść § 13 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1953 r. nie może być w ten sposób tłumaczona, by przepis powyższy wydany wyraźnie na korzyść pracowników, zastosowany w konkretnej sprawie, prowadził do wyników sprzecznych z jego założeniem i istotą tego przepisu bez naruszenia art. 1 przep. og. pr. cyw.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił rewizję w części zaskarżającej przyznanie powodowi kwoty 4.307 zł (art. 383 k.p.c.). (...)