I PR 68/79
WyrokIzba Cywilna1979-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby wojskowej żołnierza zawodowego, który podjął zatrudnienie w innym zakładzie pracy niż pierwszy zakład pracy po zakończeniu służby, podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia w celu nabycia uprawnień do dodatku za wysługę lat?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres służby wojskowej byłego żołnierza zawodowego podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia i świadczeń z tym zatrudnieniem związanych w zakładzie pracy, w którym podjął on pracę bezpośrednio po zakończeniu służby. W kolejnych zatrudnieniach uprawnienia pracownicze ocenia się według przepisów regulujących zasady nabywania tych świadczeń w zakładzie pracy wypłacającym świadczenia. Okres działalności kombatanckiej nie podlega zaliczeniu na poczet wymogu przepracowania całego roku kalendarzowego w jednym zakładzie pracy w celu nabycia prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się dodatku za wysługę lat i nagrody z zakładowego funduszu nagród. Wcześniej pełnił zawodową służbę wojskową, był zatrudniony w innym zakładzie pracy, a następnie podjął pracę w pozwanym zakładzie. Okręgowy Sąd Pracy oddalił jego wniosek, uznając, że nie spełnia on warunków do nabycia dodatku za wysługę lat ani prawa do nagrody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie wnioskodawcy, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński. Sędziowie SN: W. Dębicka, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Zygmunta C. przeciwko Kombinatowi Maszyn Włókienniczych "Polantex-Wifama" - Zakład Przemysłu Precyzyjnego w Ł., o wynagrodzenie na skutek odwołania wnioskodawcy od Wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 24 maja 1979 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się od pozwanych Zakładów Przemysłu Precyzyjnego dodatku za wysługę lat od dnia 7.IV.1977 r. oraz nagrody z zakładowego funduszu nagród na ten rok.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek po ustaleniu, że wnioskodawca pełnił w okresie od maja 1947 r. do sierpnia 1972 r. zawodową służbę wojskową. Od dnia 15.II.1973 r. do dnia 31.III.1977 r. był zatrudniony w Ł. Fabryce Koronek "Fako". Zakład ten rozwiązał z wnioskodawcą umowę o pracę za wypowiedzeniem. W pozwanych Zakładach podjął pracę w dniu 7.IV.1977 r. Wnioskodawca jest kombatantem, a okres jego działalności kombatanckiej wynosi 11 miesięcy.Sąd Pracy uznał, iż wnioskodawcy nie przysługuje jeszcze dodatek za wysługę lat. W myśl bowiem postanowień załącznika nr 21 do układu zbiorowego pracy dla przemysłu maszynowego z dnia 30 grudnia 1974 r. nie spełnia on warunków wymaganych do nabycia uprawnień do dodatku za wysługę lat, jako że umowa o pracę w poprzednim zakładzie pracy została rozwiązana przez ten zakład za wypowiedzeniem dokonanym w okolicznościach, które nie mają wpływu na zachowanie ciągłości pracy do tego dodatku, a poprzednie zatrudnienie miało miejsce w zakładzie nie objętym zasadami wynagrodzenia obowiązującymi w przemyśle elektromaszynowym (pkt 4 i 5 zał. nr 18).Zachodzi też brak podstaw do zastosowania w sytuacji wnioskodawcy art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134). Przepis ten stanowi, iż czas odbywania zasadniczej służby wojskowej zalicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszystkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli podjął on zatrudnienie w ciągu jednego roku od dnia zwolnienia ze służby wojskowej. Sąd Pracy uznał, iż przepis powyższy odnosi się tylko do pierwszego zatrudnienia byłego żołnierza po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a więc do zatrudnienia w Fabryce Koronek "Fako". Pogląd ten wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20.V.1977 r. I PZP 19/77 (OSNCP 1978, z. 3, poz. 41). Wnioskodawca nie ma więc jeszcze 5-letniego okresu zatrudnienia w pozwanych Zakładach, uprawniającego do pierwszego dodatku za wysługę lat (pkt. 3 ust. 1 zał. nr 21 do uzp.).Nieuzasadnione jest także roszczenie wnioskodawcy o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1977 r. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1979 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150) oraz § 5 pkt. 1 regulaminu pozwanych Zakładów w przedmiocie podziału zakładowego funduszu nagród ustanawiają bezwzględny warunek przepracowania przez pracownika w jednym zakładzie pracy nienagannie całego roku kalendarzowego, aby nabył on prawo do nagrody za dany rok. Nabycie przez pracownika prawa do nagrody mimo nieprzepracowania przez niego całego roku możliwe jest tylko w przypadkach określonych w wymienionych przepisach, które nie dotyczą sytuacji wnioskodawcy (art. 5 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 wymienionej ustawy oraz § 5 pkt. 2 oraz § 6 regulaminu). Wnioskodawca nie przepracował w pozwanych Zakładach całego 1977 r. Wbrew stanowisku wnioskodawcy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186) nie uzasadnia zaliczenia okresu jego działalności kombatanckiej do okresu jego pracy w pozwanych Zakładach w 1977 r.Wnioskodawca w odwołaniu wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jego żądań.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew zarzutom wnioskodawcy brak jest podstaw do uwzględnienia jego roszczenia o dodatek za wysługę lat z motywów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.Zgodnie zarówno z treścią, jak również celem art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także uwzględniając dotychczasową wykładnią tego przepisu (por. powołaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego) - okres służby wojskowej byłego żołnierza zawodowego podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia i świadczeń z tym zatrudnieniem związanych w zakładzie pracy, w którym podjął on - w przepisanym terminie - pracę bezpośrednio po zakończeniu tej służby. W kolejnych zatrudnieniach uprawnienia pracownicze byłego żołnierza zawodowego do świadczeń uzależnionych od stażu pracy ocenia się, uwzględniając przepisy regulujące zasady nabywania uprawnień do tych świadczeń w zakładzie pracy wypłacającym świadczenia.Z tych przyczyn uprawnienia wnioskodawcy w pozwanym zakładzie pracy do dodatku za wysługę lat należy oceniać według postanowień układu zbiorowego pracy dla przemysłu maszynowego. Prawidłowa wykładnia tych postanowień - dokonana przez Sąd Pracy - wskazuje, iż nie spełnia on warunków wymaganych do nabycia uprawnień do dodatku za wysługę lat.Łączny okres działalności kombatanckiej oraz zatrudnienie wnioskodawcy w pozwanym zakładzie pracy wynosi mniej niż 5 lat, to jest okres niezbędny do uzyskania prawa do tego dodatku.Nieuzasadnione jest także roszczenie wnioskodawcy o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1977 r.Okres działalności kombatanckiej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186), nie podlega zaliczeniu na poczet wymienionego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150) - całego roku kalendarzowego nienagannej pracy w jednym zakładzie.Wskazany bowiem przepis ustawy kombatanckiej nie jest przepisem szczególnym w stosunku do powołanego przepisu ustawy o zakładowym funduszu nagród, gdyż odmienny jest ich przedmiot uregulowania.Pierwszy z nich stanowi, iż kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych wlicza się okres działalności kombatanckiej do okresu zatrudnienia, od którego zależy przyznanie lub wysokość wszelkich świadczeń przysługujących pracownikowi od zakładu pracy. Przepis ten dotyczy świadczeń, do których prawo i wysokość są uzależnione od stażu pracy oraz zachowania ciągłości pracy - w okresie uprawniającym do ich uzyskania. Okres zatrudnienia, w rozumieniu omawianego przepisu, może obejmować zatrudnienie pracownika w różnych zakładach pracy, które podlegają sumowaniu (zaliczeniu). Z tak pojętego okresu zatrudnienia wynika, iż na jego poczet mogą być także - w przypadkach prawem przewidzianych - zaliczone inne okresy, w których pracownik nie pozostawał w stosunku pracy. Przypadek taki reguluje art. 8 ust. 1 ustawy kombatanckiej. Przy ustalaniu przeto prawa wnioskodawcy do dodatku za wysługę lat - jako świadczenia uzależnionego od stażu i ciągłości pracy - okres jego działalności kombatanckiej podlega zaliczeniu na poczet tych okresów zatrudnienia, które uprawniają go do tego dodatku.Podstawowym warunkiem nabycia prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród jest natomiast, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o tym funduszu, pozostawanie z zakładem dokonującym wypłaty tej nagrody w stosunku pracy przez cały rok kalendarzowy (obrachunkowy) - wyjątkowo 6 miesięcy z mocy art. 5 ustawy - oraz nienaganne przepracowanie w tym zakładzie wymienionych okresów.Przedmiotem uregulowania więc tego przepisu jest takie świadczenie, do którego prawo powstaje po spełnieniu się warunku wynikającego z wiążącego pracownika stosunku pracy z tym zakładem, który dokonuje wypłaty świadczenia.Skoro zaś wnioskodawca nie przepracował w pozwanym zakładzie całego 1977 r. i - jak to trafnie przyjmuje Sąd Pracy - nie mają w jego sytuacji zastosowania przepisy określające krótszy okres pracy, to nie nabył on prawa do nagrody za wymieniony rok. Zawarte zaś w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważania na temat nagród, jakie mogą mu przysługiwać w następnych latach, wykraczają poza przedmiot sporu, toteż nie podlegają kontroli w postępowaniu odwoławczym.Z tych względów odwołanie wnioskodawcy ulega oddaleniu (art. 61 w związku z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych).˙
Powiązane orzeczenia
- I PRN 150/84 1984-06-11Czy okres zawodowej służby wojskowej, zaliczony do stażu pracy w pierwszym zakładzie pracy po zwolnieniu ze służby, powinien być zaliczony do stażu pracy w kolejnym zakładzie pracy, jeśli pracownik nie utracił uprawnień…
- I PZP 19/77 1977-05-20Czy przepis art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zezwala na zaliczenie czasu zawodowej służby wojskowej do okresu zatrudnienia, z którego upływem powstaje uprawnienie d…
- III PZP 40/89 1989-10-26Czy okres zawodowej służby wojskowej, podlegający zaliczeniu do okresu zatrudnienia pracownika z mocy art. 62 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wlicza się do okresu pracy w danym zakładzie, jeżeli w porozu…
- V PZP 6/81 1981-09-07Czy w razie podjęcia przez pracownika pracy w ciągu 30 dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej w innym zakładzie pracy niż zakład, w którym pracownik był zatrudniony w dniu powołania do służby, okr…
- II PK 33/08 2008-09-26Czy dodatek za wysługę lat dla pracowników jednostek badawczo-rozwojowych powinien być obliczany z uwzględnieniem całego stażu pracy, czy tylko okresu zatrudnienia w danej jednostce?
Powołane przepisy
art. 62 ust. 1art. 4 ust. 1art. 5 ust. 2art. 8 ust. 1art. 5art. 61art. 74 § 2§ 5 pkt. 1§ 5 pkt. 2§ 6§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.