I PR 79/78

Uzasadnienie faktyczneZ uzasadnienia Wynagrodzenie za pracę stanowi istotny element umowy o pracę. Zmiana przeto wysokości wynagrodzenia na niekorzyść pracownika może nastąpić dopiero po wypowiedzeniu wynikających z umowy warunków pracy i płacy, chyba że z mocy szczególnego przepisu lub z istoty sytuacji wypowiedzenie takie nie jest wymagane.W rozważonym przypadku tego rodzaju szczególna sytuacja nie zachodzi. Wnioskodawcy od szeregu lat pobierali dodatki za obsługę i prowadzenie określonego rodzaju pojazdu w wysokości stawek, mieszczących się w tabeli tychże stawek przewidzianej w zarządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 18 marca 1974 r. Dodatki te zwiększały globalną kwotę wynagrodzenia kierowców. Ich przeto obniżenie mogło nastąpić dopiero za wypowiedzeniem, przy czym skuteczność tego wypowiedzenia uzależniona była od tego, czy uznać je należało za uzasadnione w okolicznościach sprawy. W każdym razie okoliczności, na które powołują się pozwane Zakłady, nie uzasadniały dokonania obniżenia pobieranych dodatków bez uprzedniego wypowiedzenia zmieniającego przy zachowaniu przewidzianego kodeksem pracy trybu współdziałania kierownictwa Zakładów z radą zakładową (art. 38 i art. 42 § 1 k.p.).Konieczność ujednolicenia stawek dodatku, mieszczących się w granicach szczebli, nie była taką szczególną okolicznością, która uzasadniałaby natychmiastową zmianę z uwagi na ich ewent. niezgodność z właściwym aktem płacowym, choć i dla takiej sytuacji przeważa w doktrynie pogląd o konieczności wypowiedzenia warunków płacy. Chybione jest także powoływanie się na pilność ujednolicenia stawek, skoro od chwili połączenia obu działów, kiedy to ujawniło się stosowanie różnych stawek dodatku dla tego samego rodzaju pojazdu, do momentu dokonania ich ujednolicenia upłynął okres ponad dwuletni.Nie mogło wreszcie usprawiedliwić natychmiastowego obniżenia stawek dodatku niewymienienie w umowach o pracę rodzaju pojazdu i szczebla dodatku, skoro przez długi czas zakład pracy wypłacał wnioskodawcom określonej wysokości dodatki przy obsłudze i prowadzeniu tego samego rodzaju pojazdu. Obniżenie stawek dodatku nie zostało również poprzedzone zmianą rodzaju pojazdu.W tych okolicznościach trzeba się zgodzić z wyrażonym w sprawie przez Centralną Radę Związków Zawodowych poglądem, że przyznanie kierowcy określonej sławki kwotowej dodatku za rodzaj prowadzonego pojazdu w granicach rozpiętości szczebli tego dodatku odpowiadających poszczególnym przedziałom kategorii osobistego zaszeregowania należy do uprawnień zakładu pracy, nie może to jednak oznaczać, że zakład pracy korzystając z tych uprawnień może każdorazowo - w ramach swobodnego uznania - ponownie określać wysokość tego dodatku; obniżenie bowiem już pobieranego przez kierowcę dodatku za rodzaj prowadzonego pojazdu nie może być utożsamiane z realizacją przysługujących zakładowi pracy uprawnień do określania wysokości dodatku przyznawanego po raz pierwszy.Zmiana zatem stawki dodatku za rodzaj prowadzonego pojazdu, powodująca obniżenie wynagrodzenia kierowcy, również w warunkach obiektywnie uzasadniających jej dokonanie - wymaga zastosowania przez zakład pracy trybu postępowania przewidzianego dla zmiany warunków pracy i płacy (art. 42 kodeksu pracy).