I PR 88/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Filcek (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stanisława M. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. o uznanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy za bezskuteczne, na skutek odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Mielcu z dnia 3 marca 1977 r. oraz zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z siedzibą w Przemyślu postanowieniem z dnia 13 kwietnia 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych.przejąwszy sprawę do rozpoznania oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy w Mielcu orzeczeniem z dnia 3.III.1977 r. oddaliła odwołanie wnioskodawcy od dokonanego w dniu 13.XII.1976 r. przez pozwany zakład pracy wypowiedzenia wnioskodawcy warunków pracy i płacy.Orzeczenie powyższe wydane zostało na podstawie następujących ustaleń i wniosków:Wnioskodawca zatrudniony był w pozwanym zakładzie pracy na stanowisku kierownika zakładu oczyszczania miasta. W dniu 1.XII.1976 r. w godzinach i miejscu pracy wnioskodawca spożywał alkohol w towarzystwie osób trzecich, a następnie będąc pod wpływem alkoholu ubliżył obelżywymi słowami podwładnym pracownicom oraz przełożonemu w osobie zastępcy dyrektora pozwanego przedsiębiorstwa ob. Mieczysława K. Z tej przyczyny pismem z dnia 13.XII.1976 r. wypowiedziano wnioskodawcy dotychczasowe warunki pracy i płacy ze skutkiem na dzień 31.III.1977 r. i zaproponowano mu dalsze zatrudnienie na stanowisku ładowacza-brygadzisty z wynagrodzeniem przynależnym do tego stanowiska. Wypowiedzenie poprzedzone było konsultacją z radą zakładową w trybie art. 38 k.p.Wnioskodawca nie przyjął oferowanych mu warunków i odwołał się od wypowiedzenia do Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy twierdząc, że jest ono nieuzasadnione wobec jego długoletniej nienagannej pracy oraz zasług w walce z okupantem i pracy społecznej. Wnioskodawca zarzucił również, że przy wypowiedzeniu nie dopełniono wynikającego z zarządzenia nr 134/74 wojewody z dnia 6 września 1974 r. obowiązku uzgodnienia tej czynności z zarządem właściwej instancji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zachowanie wnioskodawcy w dniu 1.XII.1976 r. stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i dawało zakładowi pracy podstawę do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Zakład pracy, wziąwszy jednak pod uwagę długoletni staż pracy wnioskodawcy, dobre wykonywanie przez niego obowiązków służbowych i jego zaangażowanie społeczne, poprzestał na wypowiedzeniu wnioskodawcy warunków pracy i płacy, które zatem uznać należy za uzasadnione. Natomiast obowiązek wynikający z zarządzenia nr 134/74 wojewody R. został dopełniony po wręczeniu wnioskodawcy wypowiedzenia.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskodawcy od powołanego wyżej orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: "Czy brak porozumienia z instancją ZBoWiD powoduje bezskuteczność wypowiedzenia warunków pracy i płacy?". Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że poza niedopełnieniem obowiązku wynikającego z powołanego wyżej zarządzenia wojewody R. kwestionowane wypowiedzenie nie narusza przepisów prawa i jest uzasadnione.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy na podstawie art. 66 § 1 ustawy o sądach pracy i ubezpieczeń społecznych przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:W świetle § 2 ust. 2 pkt 2 zarządzenia nr 134/74 wojewody R. z dnia 6 września 1974 r. w sprawie współpracy terenowych organów administracji państwowej województwa rzeszowskiego z organizacjami kombatanckimi oraz rozszerzenia pomocy dla ich członków, a także wdów i sierot po poległych i zmarłych kombatantach terenowe organy administracji państwowej oraz podległe radom narodowym przedsiębiorstwa, zakłady pracy i instytucje zostały zobowiązane do "przestrzegania zasady, by rozwiązywanie umów o pracę, czy też przesunięcie na niższe stanowiska członków organizacji kombatanckich następowało tylko po porozumieniu się z zarządami okręgowymi lub oddziałowymi ZBoWiD i ZIW (...)".Rozważane zarządzenie wojewody R. wydane zostało z powołaniem się na podstawę z art. 54 i 99 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 1973 r., Nr 47, poz. 277) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawach niektórych ulg i przywilejów przysługujących inwalidom wojennym i wojskowym (Dz. U. Nr 21, poz. 124). Ten ostatni przepis wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 22 i 39 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117), zobowiązuje ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów i prezydentów miast wyłączonych z województw, w ramach posiadanych uprawnień, do dalszej poprawy sytuacji życiowej inwalidów wojennych i wojskowych. Nie dawał on więc podstawy do odmiennego regulowania określonego w kodeksie pracy i przepisach szczególnych trybu rozwiązywania i zmiany umów o pracę. Ponadto - jak trafnie zauważył Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - podmiotowy zakres delegacji obejmował tylko inwalidów wojennych i wojskowych i został przez wojewodę R. przekroczony, gdyż wydane przez niego zarządzenie dotyczy wszystkich członków organizacji kombatanckich, chociażby nie byli oni (podobnie jak wnioskodawca) inwalidami wojennymi lub wojskowymi. Uprawnienie wojewody do regulowania trybu rozwiązania i zmiany umów o pracę, określonego w przepisach prawa pracy, nie wynika też z przytoczonych w rozważanym zarządzeniu przepisów ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych ani też innych przepisów. Toteż niezachowanie przez zakład pracy wymagania porozumienia się z zarządem okręgowym lub oddziałowym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i Związku Inwalidów Wojennych przy rozwiązywaniu umów o pracę lub przesunięciu na niższe stanowisko pracowników, będących członkami organizacji kombatanckich - wynikającego z zarządzenia wojewody, wydanego z powołaniem się na przepisy ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 1973 r. Nr 47, poz. 227) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie niektórych ulg i przywilejów przysługujących inwalidom wojennym i wojskowym (Dz. U. Nr 21, poz. 124) - nie daje podstawy do domagania się przez pracownika na podstawie art. 46 k.p. uznania bezskuteczności wypowiedzenia warunków pracy i płacy lub przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach. Tego rodzaju zarządzenie wojewody nie ma bowiem w omawianym przedmiocie oparcia w ustawie i nie może być traktowane jako przepis o rozwiązywaniu umów o pracę w rozumieniu art. 46 lub 56 k.p. Naruszenie zawartego w zarządzeniu wojewody wymagania porozumienia się z instancjami ZBoWiD i ZIW może co najwyżej uzasadniać wewnętrzną odpowiedzialność kierowników jednostek organizacyjnych podległych radom narodowym wobec wojewody.Bezzasadnie także kwestionuje wnioskodawca wniosek Terenowej Komisji Odwoławczej o zasadności dokonanego mu wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Jest on w świetle ustaleń dokonanych przez Komisję Odwoławczą i nie kwestionowanych przez wnioskodawcę prawidłowy. Podzielał go Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i podziela go Sąd Najwyższy, zwłaszcza że uchybienia wnioskodawcy były rażące i mogły, jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniać nawet rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę z wnioskodawcą. Zajmował on przecież stanowisko kierownicze, a zatem postawa jego i zachowanie podlegało ocenie według surowszych kryteriów niż szeregowego pracownika. Jeżeli zaś zakład pracy poprzestał na wypowiedzeniu powodowi warunków pracy i płacy, przy czym w toku sporu zaoferował mu lepsze niż poprzednio stanowisko majstra z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 4.000 zł oraz 600 zł dodatku funkcyjnego i premię, na którym to stanowisku wnioskodawca obecnie pracuje, to nie może się ostać zarzut wnioskodawcy, że go skrzywdzono i nie doceniono w odpowiedni sposób jego uprzednich zasług w walce z okupantem, w pracy zawodowej i społecznej. Dotychczasowe wynagrodzenie wnioskodawcy na stanowisku kierownika zakładu oczyszczania miasta wynosiło miesięcznie 3.700 zł oraz 1.000 zł dodatku funkcyjnego i premia.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 i 66 § 1 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy od zaskarżonego orzeczenia terenowej komisji odwoławczej do spraw pracy.