I PRN 100/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska. Sędziowie SN: W. Dębicka (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej, Z. Paczyńskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Józefa K. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w P. o przywrócenie do pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 10 listopada 1976 r., uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Poznaniu z dnia 27 września 1976 r. oddalił żądanie wnioskodawcy. Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy uznała za bezskuteczne wypowiedzenie wnioskodawcy umowy o pracę, ustalając następujący stan faktyczny:Wnioskodawca był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie w charakterze magazyniera paliw. W dniu 28.VII.1976 r. wypowiedziano mu umowę o pracę z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia na tej podstawie, że miał sprzedać kierowcy W. N. 120 litrów benzyny stanowiącej własność zakładu pracy, otrzymując z tego tytułu od niego kwotę 600 zł. Komisja Odwoławcza uznała, że nie zostało udowodnione, aby wnioskodawca istotnie sprzedał benzynę W. N. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie zakładu pracy wniesione od orzeczenia Komisji. Sąd Pracy podkreślił w motywach, że brak jest wystarczających w tym względzie dowodów, przy czym Sąd Pracy nie dał wiary zeznaniom świadka W. N. Sąd Pracy uznał też za zbędne odroczenie rozprawy do czasu ukończenia wszczętego przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego o powyższy czyn.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie art. 232 i 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 72 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, art. 55 i 56 tejże ustawy oraz art. 45 k.p., a nadto naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o zmianę orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy i oddalenie żądania wnioskodawcy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W rewizji nadzwyczajnej trafnie podniesiono, że ze względu na wniesiony przeciwko wnioskodawcy akt oskarżenia o kradzież i sprzedaż etyliny na szkodę zakładu pracy oraz bliski termin rozprawy w sądzie karnym, należało rozprawę w Sądzie Pracy odroczyć, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie karnej nie mogło być obojętne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Pracy.Jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 29.XI.1976 r., wnioskodawcy został postawiony zarzut, że w dniu 24.VII.1976 r., jako pracownik stacji paliw Państwowej Komunikacji Samochodowej zagarnął na szkodę zatrudniającego go Przedsiębiorstwa 125 litrów etyliny o wartości 1.125 zł, którą sprzedał następnie W. N. za sumę 600 zł. Tymże wyrokiem sąd karny uznał wnioskodawcę za winnego przestępstwa z art. 199 § 2 k.k., a przyjmując że w sprawie chodzi o przypadek mniejszej wagi na podstawie art. 27 k.k., art. 28 § 2 i art. 29 § 1 k.k. postępowania warunkowo umorzył na okres 1 roku, zobowiązując wnioskodawcę do zapłacenia w terminie 1 miesiąca kwoty 1.200 zł na rzecz Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej.W związku z cytowanym wyrokiem karnym rewizja nadzwyczajna reprezentuje pogląd, że w opisanej sytuacji wypowiedzenie wnioskodawcy umowy o pracę nie naruszało art. 45 k.p. Przytoczony pogląd uznać należy za trafny z następujących przyczyn:Zgodnie z art. 45 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę na czas nie określony jest nieuzasadnione, komisja odwoławcza do spraw pracy orzeka, że jest ono bezskuteczne, a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu, komisja orzeka o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Z brzmienia art. 45 k.p. wynika, że nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę - na mocy powołanego przepisu - jest zagrożone sankcją względnej bezskuteczności.Dyspozycja art. 45 k.p. nie zawiera kryteriów, przesądzających, w jakich warunkach wypowiedzenie umowy o pracę można uznać za uzasadnione, a w jakich ma ono charakter wypowiedzenia nieuzasadnionego. W tym przedmiocie w orzecznictwie sądowym ukształtował się trafny pogląd, że swoista klauzula generalna, której funkcja sprowadza się do ochrony trwałości stosunku pracy, może dotyczyć tylko pracownika wykonującego rzetelnie swe obowiązki i że z ochrony zawartej w art. 45 k.p. nie może korzystać pracownik wykazujący niewłaściwy stosunek do pracy. Tylko tak rozumiany art. 45 k.p. może spełnić swoją funkcję społeczną, skoro tego rodzaju wykładnia przyczyniła się do kształtowania prawidłowej postawy pracownika w procesie pracy, zapewniając tylko rzetelnemu pracownikowi wzmożoną trwałość stosunku pracy.Istota przeto zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy pracownika - w stosunku do którego zastosowano prawomocnym wyrokiem warunkowe umorzenie postępowania karnego - można uznać za wykonującego w sposób należyty swe obowiązki i czy w związku z tym pracownik taki może korzystać ze szczególnej ochrony przewidzianej w art. 45 k.p. W wyroku z dnia 20.IX.1973 r. (N. P. 1974, Nr 6, s. 346) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, stanowią istotne okoliczności sprawy w rozumieniu art. 3 § 2 k.p.c., gdyż orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego może zapaść tylko wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości (art. 27 § 1 k.k.). Stanowisko zajęte w cytowanym wyroku podziela Sąd Najwyższy w obecnym składzie. Brak jest zatem podstaw do uznania pracownika za wykonywającego w sposób należyty swe obowiązki, jeśli w stosunku do niego zapadł prawomocny wyrok umarzający warunkowo postępowanie wszczęte przeciwko niemu o czyn popełniony na szkodę zakładu pracy. Wobec tego należy stwierdzić, że nie korzysta z ochrony przewidzianej z art. 45 k.p. pracownik, w stosunku do którego warunkowo umorzono postępowanie karne, wszczęte o czyn popełniony na szkodę zakładu pracy (art. 27 § 1 k.k.).W związku z powyższym Sąd Najwyższy na podstawie art. 275 k.p. oraz art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.