I PRN 118/81
WyrokIzba Cywilna1982-01-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, polegające na opuszczeniu dnia pracy bez usprawiedliwienia i stawieniu się do pracy w stanie nietrzeźwości, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p., jeśli okoliczności te nie zostały w pełni udowodnione w postępowaniu dowodowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego. W szczególności, sąd nie zbadał wiarygodności wyjaśnień pracownika dotyczących nagłego zachorowania i nie podjął próby weryfikacji tych wyjaśnień poprzez dokumentację medyczną. Ponadto, ustalenie nietrzeźwości pracownika w dniu 20.III.1980 r. było wadliwe, gdyż sąd nie uzasadnił podstawy faktycznej wyroku w tym zakresie, pomijając zeznania świadków i wcześniejsze zamiary pracodawcy. Brak wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Pracownik został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia z powodu nieusprawiedliwionego opuszczenia dnia pracy (17.III.1980 r.) i stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości (20.III.1980 r.). Pracownik twierdził, że był chory w dniach 18-19.III.1980 r. i udokumentował to zaświadczeniem lekarskim, a przyczyną nieobecności 17.III.1980 r. było nagłe zachorowanie. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie pracownika, uznając zwolnienie za uzasadnione. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: T. Kasiński (sprawozdawca), E. Jachczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Ryszarda T. przeciwko Ośrodkowi Rozwojowemu Przemysłu Lekkiego Związku Spółdzielni Inwalidów w Ł. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 25 lipca 1980 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia, czego przyczyną miało być nieusprawiedliwienie opuszczenia przez niego pracy w dniu 17.III.1980 r., a następnie stawienie się do pracy w dniu 20.III.1980 r. w stanie nietrzeźwości. W tym czasie, tj. w dniach 18 i 19.III.1980 r., wnioskodawca był niezdolny do pracy, co udokumentował zaświadczeniem lekarskim. Składając wniosek o przywrócenie do pracy, wnioskodawca wyjaśnił, że przyczyną nieobecności w dniu 17.III.1980 r. było nagłe zachorowanie, lecz do lekarza mógł udać się dopiero następnego dnia. Zaprzeczył temu, by dnia 20.III.1980 r. znajdował się w nietrzeźwym stanie.Terenowa Komisja Odwoławcza orzeczeniem z dnia 2.VI.1980 r. oddaliła wniosek o przywrócenie do pracy, ustalając na podstawie akt osobowych i zeznań świadka Z.Ś. fakt opuszczenia dnia pracy bez usprawiedliwienia, co uznała za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę na podstawie art. 52 k.p. Odwołanie wnioskodawcy od tego orzeczenia zostało oddalone przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 25.VII.1980 r. Okręgowy Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Komisji Odwoławczej o istnieniu podstawy do rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę z wnioskodawcą z powodu opuszczenia dnia pracy bez usprawiedliwienia, o czym zdaniem Okręgowego Sądu świadczyło to, że nie udał się tego samego dnia do lekarza. Ponadto Okręgowy Sąd przytoczył argument, że "w sprawie nie może być obojętne zachowanie się wnioskodawcy w dniu 20.III.1980 r., gdyż przychodząc do pracy około godz. 13 pod wpływem alkoholu, o czym zeznał wyraźnie świadek Ś., ponownie naruszył podstawowe obowiązki pracownicze".W rewizji nadzwyczajnej od tego wyroku Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zarzucił rażące naruszenie art. 3 § 2, art. 232, art. 233 § 1, art. 316 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c., art. 55 i 61 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, w szczególności trafny jest zarzut braku wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Wbrew stanowisku Okręgowego Sądu nie zostało w sprawie udowodnione, by wnioskodawca w sposób przez siebie zawiniony nie powrócił do pracy w dniu 17.III.1980 r., jak to przyjęła Komisja Odwoławcza, a za nią Sąd. W kwestii tej nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego, wyjaśnienia bowiem wnioskodawcy co do nagłego jego zachorowania w tym dniu i przyczyny udania się do lekarza dopiero następnego dnia Okręgowy Sąd odrzucił bez próby sprawdzenia ich wiarygodności, co w sposób oczywisty było wykonalne poprzez zażądanie dokumentacji dotyczącej udzielenia pomocy lekarskiej wnioskodawcy w dniu 18.III.1980 r., z której - a zwłaszcza zawartego w niej wywiadu lekarskiego - wynikałoby, jaka była przyczyna udania się wnioskodawcy do lekarza i wystawienia mu zwolnienia lekarskiego.Trafnie też rewizja nadzwyczajna kwestionuje ustalenie przez Okręgowy Sąd nietrzeźwości wnioskodawcy w dniu 20.III.1980 r., skoro Sąd ten wbrew wymogowi art. 328 § 2 k.p.c. nie uzasadnił bliżej podstawy faktycznej wyroku w tym zakresie, pomijając większość materiału dowodowego w postaci zeznań trzech innych świadków, którzy nie potwierdzają obciążających wnioskodawcę zeznań świadka Ś., oraz przytoczony przez wnioskodawcę już wcześniejszy zamiar dyrekcji pozwanego Ośrodka znalezienia pretekstu do jego zwolnienia.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych władny jest w świetle zasad art. 55 i 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o o.s.p. i u.s. dokonać nowych ustaleń na podstawie całego materiału faktycznego zgromadzonego w toku postępowania przed organem orzekającym, a więc i materiału nie objętego ustaleniami zaskarżonego orzeczenia, jednakże te nowe ustalenia powinny zostać omówione w uzasadnieniu wyroku zgodnie z wymogami art. 328 § 2 k.p.c., tj. Sąd powinien nie tylko wskazać, na jakich dowodach się oparł, lecz także wyjaśnić przyczyny, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom. W sprawie niniejszej takim nowym ustaleniem było przyjęcie przez Okręgowy Sąd za fakt udowodniony przyjęcia wnioskodawcy w dniu 20.III.1980 r. do pracy w stanie nietrzeźwym - bez dokonania analizy materiału dowodowego w myśl wymienionych wyżej zasad.Z tych przyczyn zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu i przekazaniu sprawy Okręgowemu Sądowi do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym kierunku (art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.).
Powiązane orzeczenia
- II PK 81/13/1 2013-12-20Czy pracownik, który nie usprawiedliwił swojej nieobecności w pracy w sposób zgodny z regulaminem pracy i przepisami, dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającego rozwiązanie u…
- I PRN 40/75 1975-12-17Czy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika było uzasadnione i czy zostały zachowane wymagane procedury formalne?
- III PSKP 15/23 2024-08-28Czy pracownik, który usprawiedliwił swoją nieobecność w pracy zwolnieniem lekarskim, ale poinformował o tym pracodawcę z opóźnieniem, dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniające…
- II PK 8/17 2018-03-08Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzekomego ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, jeśli zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym i czy pracownik w okresie…
- I PRN 23/79 1979-03-20Czy zachowanie pracownika na terenie zakładu pracy w stanie nietrzeźwości, które zakłóca spokój i porządek w zakresie ochrony zakładu i jego mienia, nawet poza czasem jego pracy, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych o…
Powołane przepisy
art. 52 KPart. 3 § 2art. 232art. 233 § 1art. 316 § 1art. 328 § 2 KPCart. 55art. 422 § 2 KPCart. 277 § 2 KP§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.