I PRN 119/78

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca zatrudniony był w pozwanym Przedsiębiorstwie od dnia 22 lutego 1977 r., początkowo jako ładowacz, a następnie jako kierowca-konwojent towarów, materialnie odpowiedzialny za powierzone mu do przewozu mienie.Pismem z dnia 11 kwietnia 1978 r. zakład pracy rozwiązał z wnioskodawcą umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu popełnienia przestępstwa zaboru mienia społecznego w październiku 1977 r., przy braku sprzeciwu ze strony rady zakładowej, która jedynie "ze względów humanitarnych zaproponowała, aby rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło niezwłocznie na prośbę pracownika".Przeciwko wnioskodawcy i dziewięciu innym pracownikom pozwanego Przedsiębiorstwa toczyło się przed sądem rejonowym postępowanie karne, zakończone prawomocnym skazaniem wnioskodawcy za to, że w dniu 2 października 1977 r. razem z dwoma innymi pracownikami dokonał kradzieży 24 kartonów cukierków o wartości 14.400 zł z przesyłki kolejowej na szkodę PKP. Wyrok skazujący z dnia 21 kwietnia 1978 r. uprawomocnił się 29 kwietnia 1978 r.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy, mimo że rozstrzygała spór dopiero w maju 1978 r., a więc po prawomocności skazującego wyroku karnego, orzeczeniem z dnia 27 maja 1978 r. przywróciła wnioskodawcę do pracy na poprzednich warunkach i zasądziła mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w kwocie 9.837 zł. Komisja uznała, iż natychmiastowe rozwiązanie stosunku pracy dokonane zostało w sposób sprzeczny z prawem i bez uzasadnionej przyczyny, głównie w oparciu o wyjaśnienia wnioskodawcy, który twierdził, że wyrok w sprawie karnej nie jest prawomocny, gdyż zaskarżył go rewizją.Komisja nie przeprowadziwszy dowodu z akt karnych uznała, że skoro wyrok skazujący nie jest prawomocny a udział wnioskodawcy w przestępstwie budzi w świetle jego wyjaśnień wątpliwości, to zakład pracy nie miał prawa z nim rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia z powołaniem się na art. 52 § 1 pkt 2 k.p.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej zaskarżył orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy, zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 52 § 1 pkt 2 k.p. Rewizja została wniesiona w terminie sześciomiesięcznym od uprawomocnienia się orzeczenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W świetle art. 52 § 1 pkt 2 k.p. przyczyną rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest popełnienie przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na dotychczas zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone wyrokiem.Z akt sprawy karnej Nr II k.p. 167/78 Sądu Rejonowego wynika, że wnioskodawca został skazany za przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego, co uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na stanowisku kierowcy-konwojenta związanym z materialną odpowiedzialnością za mienie, zwłaszcza że funkcję swoją wnioskodawca wykorzystał przy popełnieniu przestępstwa, które dokonane zostało w czasie pracy i w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Wyrok skazujący w sprawie karnej uprawomocnił się 29 kwietnia 1978 r., to jest przeszło miesiąc wcześniej, zanim Terenowa Komisja Odwoławcza do spraw pracy rozstrzygnęła spór. Nieuzasadnione zatem były wątpliwości Komisji co do udziału wnioskodawcy w przestępstwie powstałe na skutek wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego i niezaznajomienia się z treścią akt w sprawie karnej.Ponieważ wyrok skazujący zapadł w kilka dni po rozwiązaniu umowy o pracę z wnioskodawcą, a uprawomocnił się jeszcze później, zakład pracy powinien w chwili podjęcia decyzji o natychmiastowym zwolnieniu wnioskodawcy być przekonany o oczywistości przestępstwa. Wbrew ocenie Terenowej Komisji Odwoławczej do spraw pracy materiał dowodowy dostarczył przekonywających argumentów świadczących o oczywistości przestępstwa wnioskodawcy.Trafnie skarżący wskazuje na to, że decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy z wnioskodawcą podjęta została nie bezpośrednio po dokonaniu i ujawnieniu przestępstwa (w październiku 1977 r.), gdy okoliczności jego popełnienia i rola wnioskodawcy istotnie mogłyby budzić pewne wątpliwości, lecz dopiero wtedy, gdy w wyniku postępowania przygotowawczego w sprawie karnej akt oskarżenia skierowany został do sądu. Radca prawny pozwanego przedsiębiorstwa zapoznał się wówczas dokładnie z treścią akt karnych i po stwierdzeniu, że wnioskodawca przyznał się do udziału w przestępstwie w "informacji" z dnia 3 kwietnia 1978 r. zawiadomił kierownika zakładu pracy o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę bez wypowiedzenia. Kierując się treścią tej informacji oraz zaleceniami miejscowej Prokuratury Rejonowej i artykułem prasowym o nadużyciach gospodarczych kierownik zakładu pracy w sposób obiektywnie uzasadniony nabrał przekonania o oczywistym charakterze przestępstwa wnioskodawcy. Miał on przeto prawo do niezwłocznego rozwiązania z wnioskodawcą umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 2 k.p., nie czekając na wynik postępowania karnego i uprawomocnienie się wyroku.Późniejsze prawomocne skazanie wnioskodawcy dowodzi, że przekonanie o oczywistości jego przestępstwa, które legło u podstaw decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy, było uzasadnione.Z tych przeto względów zaskarżone orzeczenie podlegało uchyleniu, a wniosek o przywrócenie do pracy i pozostałe roszczenia, oddaleniu.