I PRN 121/76

WyrokIzba Cywilna1976-12-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie pracownika powołanego na stanowisko dyrektora, w związku z jego wyborem na inne stanowisko w tej samej lub innej spółdzielni, stanowi rozwiązanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia, uprawniające do wynagrodzenia za okres wypowiedzenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nawiązanie nowego stosunku pracy na podstawie powołania, w sytuacji gdy pracownik został wybrany na nowe stanowisko, skutkuje rozwiązaniem dotychczasowego stosunku pracy z dniem nawiązania nowego, a nie na skutek wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania stosunku pracy na skutek porozumienia stron, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, chyba że odwołanie nastąpiło ze skutkiem wypowiedzenia umowy o pracę w rozumieniu art. 70 § 2 k.p.
Stan faktyczny
Pracownik, powołany na stanowisko dyrektora, został wybrany na prezesa zarządu innej spółdzielni. Przyjął nowy wybór, co skutkowało nawiązaniem nowego stosunku pracy. Następnie został odwołany ze stanowiska dyrektora. Pracownik domagał się wynagrodzenia za okres wypowiedzenia i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że odwołanie nie było wypowiedzeniem. Rewizja nadzwyczajna zarzuciła naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzające go orzeczenie w części dotyczącej ekwiwalentu za urlop, umorzył postępowanie w tym zakresie i oddalił rewizję nadzwyczajną w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Filcek. Sędziowie: Z. Stypułkowska, S. Perestaj (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Adama D. przeciwko Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej w R. o wynagrodzenie za okres wypowiedzenia i urlop wypoczynkowy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Centralnej Rady Związków Zawodowych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w R. z dnia 30 kwietnia 1976 r. w części oddalającej wniosek Adama D. o zapłatę ekwiwalentu za urlop i w tym zakresie umorzył postępowanie; w pozostałej części oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneWe wniosku złożonym w dniu 5.III.1976 r. w Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w R. wnioskodawca domagał się przywrócenia go do pracy na stanowisku dyrektora Okręgowej Składnicy Mleczarskiej w R. oraz ustalenia, że stosunek pracy trwa nadal na dotychczasowych warunkach.Następnie zmienił swe żądanie, domagając się ustalenia, że rozwiązanie z nim stosunku pracy nastąpiło w drodze wypowiedzenia, i zasądzenia wynagrodzenia za trzymiesięczny okres wypowiedzenia oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy nie wykorzystany w 1976 r.Pozwana Wojewódzka Spółdzielnia Mleczarska - następca Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Mleczarskich wniosła o odrzucenie wniosku wobec niedopuszczalności dochodzenia roszczeń powoda przed organami rozpoznającymi spory ze stosunku pracy.Komisja Odwoławcza oddaliła wniosek.W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca domagał się zmiany orzeczenia Komisji Odwoławczej i zasądzenia na jego rzecz wynagrodzenia za okres 3-miesięcznego wypowiedzenia, wobec rozwiązania z nim stosunku pracy w drodze odwołania go ze stanowiska dyrektora.Sąd wyrokiem z dnia 8.II.1976 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy, ustaliwszy co następuje: wnioskodawca od dnia 1.I.1969 r. został powołany na stanowisko dyrektora Okręgowej Składnicy Mleczarskiej w R., które zajmował do dnia 22.II.1976 r. W dniu tym został wybrany na stanowisko prezesa Zarządu Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej w R. Wybór ten został przez wnioskodawcę przyjęty i z tą chwilą stosownie do art. 73 § 1 kodeksu pracy nastąpiło nawiązanie nowego stosunku pracy między nim a Spółdzielnią w R. Wnioskodawca zajmował stanowisko prezesa WSM w R. do dnia 13.III.1976 r., podejmując w tym okresie głównie czynności organizatorskie. Nawiązanie nowego stosunku pracy spowodowało odwołanie wnioskodawcy z dniem 29.II.1976 r. z zajmowanego dotychczas stanowiska dyrektora Okręgowej Składnicy Mleczarskiej w R. Odwołanie to nie uprawnia jednak wnioskodawcy do żądania wynagrodzenia (art. 70 § 2 k.p.), skoro w tym czasie był już zatrudniony w nowym zakładzie pracy. Po stronie pozwanej Spółdzielni brak jest legitymacji biernej. Roszczeń swych wnioskodawca ewentualnie mógłby dochodzić od WSM w R., w której z dniem 13.III.1976 r. odwołano go z zajmowanego stanowiska prezesa.Wyrok powyższy został zaskarżony rewizją nadzwyczajną, złożoną przez Centralną Radę Związków Zawodowych.Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenia na rzecz wnioskodawcy wynagrodzenia za okres 3-miesięcznego wypowiedzenia oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 1976. Z uzasadnienia rewizji nadzwyczajnej wynika, iż skarżąca opiera ją na podstawie naruszenia prawa materialnego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 69 k.p. do stosunku pracy na podstawie powołania - jeżeli przepisy zawarte w oddziale 1 rozdziału III działu drugiego kodeksu pracy nie stanowią inaczej - stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nie określony, z wyłączeniem przepisów o trybie postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę oraz przepisów o rozpatrywaniu sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania o bezskuteczności wypowiedzenia i o przywróceniu do pracy. Przepisy oddziału 1 rozdziału III działu drugiego kodeksu pracy nie wyłączają możliwości rozwiązywania na skutek porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.) stosunku pracy nawiązanego na podstawie powołania, przy czym porozumienie powinno być zawarte między pracownikiem i organem, który go powołał, na co wskazuje pośrednio art. 72 § 1 k.p.Wnioskodawca w dniu 21.II.1976 r. złożył do Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Mleczarskiej w R. wniosek o wypłatę mu ekwiwalentu za zaległe urlopy w związku z przejściem z dniem 1.III.1976 r. do innego zakładu pracy. W dniu 22.II.1976 r. wnioskodawca wziął udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej w R., na którym wybrano go na prezesa Zarządu tej Spółdzielni, co zostało przez niego zaakceptowane. Oświadczenie woli wnioskodawcy w przedmiocie przejścia do innego zakładu pracy, które w swej istocie zawierało ofertę rozwiązania stosunku pracy w drodze porozumienia stron z dniem 1.III.1976 r. zostało przyjęte przez Wojewódzki Związek Spółdzielczości Mleczarskich w R., który w piśmie z dnia 23.II.1976 r. zawiadomił wnioskodawcę, iż wobec wyboru go na stanowisko prezesa WSM w R. z dniem 1.III.1976 r. przekazuje go do pracy w tej Spółdzielni. Z tym też dniem doszło do rozwiązania stosunku pracy między stronami, gdyż skuteczne cofnięcie oferty przez wnioskodawcę mogło nastąpić bądź najpóźniej jednocześnie z dojściem oferty do adresata, bądź za zgodą drugiej strony (art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p.).Wnioskodawca dopiero pismami z dnia 26.II.1976 r. zawiadomił Wojewódzki Związek Spółdzielni Mleczarskiej w R. o rezygnacji ze zmiany zatrudnienia, a Związek ten nie wyraził zgody na wycofanie w tej drodze uprzedniej oferty rozwiązania stosunku pracy.Późniejsze odwołanie wnioskodawcy, w dniu 28.II.1976 r. ze stanowiska dyrektora Okręgowej Składnicy Mleczarskiej, stanowiło w tej sytuacji jedynie czynność organizacyjnoporządkową, nie wywołującą żadnych skutków w zakresie rozwiązania stosunku pracy, które nastąpiło z dniem 1.III.1976 r. w drodze porozumienia stron.Rozwiązanie na mocy porozumienia stron stosunku pracy, nawiązywanego na podstawie powołania, powoduje ustanie stosunku pracy z dniem ustalonym w tym porozumieniu bez względu na to, czy i kiedy organ uprawniony odwoła pracownika z zajmowanego stanowiska.Skoro rozwiązanie stosunku pracy z wnioskodawcą nastąpiło z dniem 1.III.1976 r. na skutek porozumienia stron, to pozbawione jest podstaw żądanie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w okresie wypowiedzenia.Pozwana Spółdzielnia nie dokonała bowiem odwołania wnioskodawcy ze stanowiska dyrektora ze skutkiem wypowiedzenia umowy o pracę określonym w art. 70 § 2 k.p., a tylko w tej sytuacji pracownikowi należy się wynagrodzenie za okres wypowiedzenia. Tak więc, mimo iż trafne są zarzuty rewizji nadzwyczajnej dotyczące błędnego przyjęcia przez okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że wybór spowodował rozwiązanie dotychczasowego stosunku pracy oraz że fakt ten wyłączył legitymację bierną pozwanej Spółdzielni w niniejszej sprawie, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wobec tego rewizja nadzwyczajna w części dotyczącej roszczenia o wynagrodzenie za okres wypowiedzenia podlega oddaleniu.Odmiennie przedstawia się sytuacja co do żądanego przez wnioskodawcę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok 1976. Stosownie bowiem do art. 171 § 1 pkt 1 k.p., wobec rozwiązania z wnioskodawcą stosunku pracy, zakład pracy obowiązany był wypłacić ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy. Oddalenie więc roszczenia wnioskodawcy o ten ekwiwalent nastąpiło z rażącym naruszeniem wymienionego przepisu prawa. Wobec jednak przyznania przez wnioskodawcę na rozprawie w Sądzie Najwyższym, że pozwana Spółdzielnia przed wniesieniem rewizji nadzwyczajnej wypłaciła mu ekwiwalent za nie wykorzystany urlop w 1976 r., zaskarżony wyrok i poprzedzające go orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej od Spraw Pracy należało w tym zakresie uchylić i postępowanie umorzyć.Z tych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 73 § 1art. 70 § 2 KPart. 69 KPart. 30 § 1 pkt 1 KPart. 72 § 1 KPart. 61 KCart. 300 KPart. 171 § 1 pkt 1 KPart. 422 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.