I PRN 19/94
Izba Cywilna1994-05-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciele oddziałów zerowych szkół podstawowych, których prowadzenie zostało nałożone na gminy na podstawie ustawy o systemie oświaty, stają się pracownikami gminy z dniem zaoferowania mienia szkoły potrzebnego do prowadzenia tych oddziałów, zgodnie z art. 231 § 2 k.p.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nauczyciele oddziałów zerowych szkół podstawowych stali się pracownikami prowadzonego przez gminę przedszkola, gdy nastąpiło przejęcie mienia dotychczasowego zakładu pracy w zakresie umożliwiającym prowadzenie tej działalności. W niniejszej sprawie, pismo dyrektora szkoły z dnia 30 października 1992 r. stanowiło ofertę przekazania gminie mienia klas zerowych, a od dnia następnego Zarząd Miasta R. stał się pracodawcą powódek na podstawie art. 231 § 2 k.p.Stan faktyczny
Powódki, nauczycielki oddziałów zerowych, domagały się ustalenia, czy ich pracodawcą jest szkoła czy zarząd miasta, oraz zasądzenia wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że nadal były pracownicami szkoły. Sąd Apelacyjny uznał zarząd miasta za nowego pracodawcę od 1 listopada 1992 r., zasądzając wynagrodzenie od niego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując datę przejęcia klas zerowych przez zarząd miasta.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 maja 1994 r. I PRN 19/94 Nałożenie na gminy na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.) prowadze-nia rocznego przygotowania przedszkolnego jako obowiązkowego zadania własnego, spowodowało, że nauczyciele oddziałów zerowych szkół podsta-wowych stali się pracownikami prowadzonego przez gminy przedszkola (art. 231 § 2 k.p.) z dniem zaoferowania gminie (zarządowi miasta) mienia szkoły po-trzebnego dla prowadzenia tego oddziału. Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Antoni Filcek, SA: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 1994 r. sprawy z powództwa Marty B. i Marii C. przeciwko Szkole Pod-stawowej Nr 11 w R. i Zarządowi Miasta R. w R. o ustalenie pracodawcy i wynagrodzenie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, z dnia 12 października 1993 r. [...], o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną U z a s a d n i e n i e Powódki Marta B. i Marii C., nauczycielki oddziałów zerowych Szkoły Podsta-wowej nr 11 w R., wniosły o ustalenie, czy ich pracodawcą jest ta szkoła, czy Zarząd Miasta R., oraz o zasądzenie wynagrodzenia. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 27 listopada 1992 r. zasądził na rzecz powódek od pozwanej Szkoły wynagrodzenie za pracę za wrzesień, październik i listopad 1992 r., oddalił powództwo o ustalenie pracodawcy oraz oddalił powództwo w stosunku do Zarządu Miasta R. Zdaniem tego Sądu powódki w spornym okresie były nadal pracownicami pozwanej szkoły, a nie Zarządu Miasta R., gdyż mimo przejścia z dniem 1 stycznia 1992 r. na gminy obowiązku prowadzenia rocznego przygotowania przedszkolnego (art. 14 ust. 3 i 4 oraz art. 105 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.). Zarząd Miasta R. nie stał się nowym pracodawcą
2 powódek, gdyż nie przejął mienia pozwanej Szkoły (art. 231 § 2 k.p.). Rozpoznając rewizję pozwanej Szkoły Sąd Apelacyjny w Rzeszowie przed-stawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie wykładni art. 14 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy o systemie oświaty w związku z art. 231 § 2 k.p. W uchwale z dnia 16 czerwca 1993 r. I PZP 10/93 Sąd Najwyższy stwierdził, że "Nałożenie na gminę na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 ze zm.) prowadzenia rocznego przygotowania przedszkolnego, jako obowiązkowego zadania własnego, spowodowało, że nauczyciele oddziałów zerowych szkół podstawowych stali się pracownikami prow-adzonego przez gminę przedszkola wówczas, gdy nastąpiło także przejęcie mienia dotychczasowego zakładu pracy w zakresie umożliwiającym prowadzenie tej działalności albo gdy gmina lub też prowadzone przez nią przedszkole, zrezyg-nowała z przejęcia zaoferowanego jej dla tego przedszkola mienia lub poszczegól-nych jego składników (art. 231 § 2 kodeksu pracy). W sytuacji, gdy przyjęcie mienia lub oferta jego przejęcia nie dotyczyły konkretnego przedszkola, nauczyciele oddziałów zerowych szkół podstawowych stali się pracownikami przedszkola wskazanego przez zarząd gminy, a w braku takiego wskazania - urzędu gminy". Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił powództwo w odniesieniu do pozwanej Szkoły o wynagrodzenie za listopad 1992 r., zasądził od Zarządu Miasta R. na rzecz powódek wynagrodzenia za okres od listopada 1992 r. do września 1993 r. wraz z odsetkami i oddalił powództwo w pozostałej części w stosunku do pozwanej Szkoły. Zasądzając na podstawie art. 81 § 1 k.p.. w zw. z art. 98 Karty Nauczyciela wynagrodzenie za czas gotowości do wykonywania pracy Sąd Apelacyjny uznał, że Zarząd Miasta R. stał się nowym pracodawcą powódek od dnia 1 listopada 1992 r., albowiem pozwana Szkoła złożyła ofertę przekazania mu wy-posażenia klas zerowych dnia 30 października 1992 r. Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzu-cając mu rażące naruszenie art. 316 § 1 k.p.c., art. 231 § 2 k.p. i art. 14 ust. 3 i 4, art. 5 ust. 5 i art. 105 ustawy o systemie oświaty i wnosząc o jego zmianę poprzez odda-lenie powództwa w stosunku do pozwanej Szkoły w zakresie wynagrodzenia powódek za wrzesień i październik 1992 r. i zasądzenie za ten okres wynagrodzenia od Zarządu Miasta R. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny błędnie ustalił datę przejęcia klas zerowych pozwanej Szkoły przez Zarząd Miasta R., gdyż już w piśmie z dnia 27 listopada 1991 r. Kurator Oświaty w R. skierował do wszystkich gmin propozycje zawierające trzy warianty w zakresie prowadzenia klas zerowych i gmina R. przejęła wariant trzeci zobowiązując się do refundowania szkołom podstawowym kosztów prowadzenia klas zerowych.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona. Propozycje Kuratora Oświaty w R., zawarte w piśmie z dnia 27 listopada 1991 r. nie stanowią konkretnej oferty przejęcia przez gminy na własność części mienia szkół podstawowych w zakresie umożliwiającym prowadzenie klas zerowych, lecz są jedynie zaproszeniem do rokowań w przedmiocie wyboru odpowiednich rozwiązań organizacyjnych. Zauważyć należy, że Sąd Najwyższy w składzie podejmującym uchwałę w sprawie I PZP 10/93 także nie traktował tego pisma jako zawierającego analizowaną ofertę, gdyż nie nawiązywał do niego w uzasadnieniu uchwały. Porozumienie zawarte między Kuratorem Oświaty i Zarządem Miasta R. przewidywało prowadzenie klas zerowych przez Kuratora Oświaty przez okres pierwszych ośmiu miesięcy 1992 r., natomiast Zarząd zobowiązał się do refundo-wania kosztów ponoszonych przez szkoły w tym zakresie. Nie jest to podstawa do wyprowadzenia wniosku, iż po tym okresie powódki były pracownicami pozwanego Zarządu. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że pismo dyrektora pozwanej Szkoły z dnia 30 października 1992 r. stanowi ofertę przekazania gminie R. mienia klas zerowych i że od dnia następnego Zarząd Miasta R. stał się pracodawcą powódek na podstawie art. 231 § 2 k.p. Ponadto należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, że zaskarżony wyrok narusza prawo, to nie byłoby to naruszenie rażące, zwłaszcza ze względu na niewielkie skutki ekonomiczne tego wyroku i jego faktyczne wykonanie przez pozwaną Szkołę. Z powyższych względów na podstawie art. 421 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PRN 2/94 1994-02-18Czy przejęcie przez gminę zadań w zakresie przygotowania przedszkolnego, bez faktycznego przejęcia mienia szkoły podstawowej, skutkuje następstwem prawnym w zakresie stosunku pracy nauczycieli klas zerowych na podstawie…
- I PKN 28/98 1998-04-08Czy porozumienie o przejęciu prowadzenia szkół podstawowych przez gminę, zawarte z kuratorium oświaty, może wyłączyć stosowanie art. 231 Kodeksu pracy w odniesieniu do pracowników obsługi administracyjno-gospodarczej i f…
- III PK 47/16 2017-01-10Czy w przypadku likwidacji szkoły i przejęcia jej zadań przez inną placówkę, przejście nauczyciela do nowej szkoły następuje z mocy prawa na podstawie art. 231 k.p., czy wymaga zgody nauczyciela na podstawie art. 18 ust.…
- I PKN 301/97 1997-10-01Czy w przypadku utworzenia nowej szkoły publicznej i przeniesienia do niej części uczniów oraz nauczycieli ze szkoły istniejącej, dochodzi do przejęcia części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy, jeśli w do…
- I PKN 489/99 2000-01-26Czy przejęcie części zadań dydaktycznych w zakresie kształcenia uczniów przez inną szkołę stanowi przejęcie części zakładu pracy przez innego pracodawcę w rozumieniu art. 231 § 1 KP, co wyklucza możliwość zwolnienia nauc…
Powołane przepisy
art. 14 ust. 3art. 231 § 2 KPart. 105art. 231 § 2art. 81 § 1 KPart. 98art. 316 § 1 KPCart. 5 ust. 5art. 421 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy