I PRN 2/84

SentencjaWnioskodawca Ryszard S. żądał przywrócenia do pracy w pozwanym Państwowym Gospodarstwie Rolnym w M. twierdząc, że zajęcie mieszkania funkcyjnego nie wypełnia dyspozycji art. 52 k.p., a nadto jest usprawiedliwione koniecznością poprawy warunków mieszkaniowych, bowiem dotychczasowe dwupokojowe mieszkanie było zbyt małe dla jego trzyosobowej rodziny.Uzasadnienie faktycznePozwane PGR wniosło o oddalenie wniosku, uzasadniając słuszność podjętej decyzji o rozwiązaniu umowy z wnioskodawcą bez wypowiedzenia faktem samowolnego zajęcia przez niego mieszkania funkcyjnego i przekazania kluczy od opuszczonego przez siebie mieszkania innej osobie, która z kolei bezprawnie zajęła to mieszkanie.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy w Zamościu orzeczeniem z dnia 7 kwietnia 1983 r. oddaliła wniosek, uznając zachowanie wnioskodawcy za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Komisja ustaliła, że mimo licznych rozmów i próśb wnioskodawca nie zwolnił samowolnie zajętego lokalu, co wpływa demoralizująco na innych członków załogi, zwolnione przez wnioskodawcę dotychczasowe mieszkanie zajęła inna pracownica, która także odmawia jego opuszczenia. Komisja oceniła wnioskodawcę jako człowieka aroganckiego i butnego, prezentującego pogląd, że mieszkanie mu się należy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 15 lipca 1983 r. zmienił częściowo orzeczenie Komisji w ten sposób, że przywrócił wnioskodawcę do pracy w pozwanym PGR na poprzednich warunkach, natomiast odnośnie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy - odwołanie wnioskodawcy oddalił. Sąd uznał, że zachowanie wnioskodawcy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. Jednakże Sąd wziął pod uwagę nową okoliczność, mianowicie opuszczenie przez wnioskodawcę zajętego samowolnie lokalu i w oparciu o ten fakt, a także mając na uwadze, iż był on dobrym pracownikiem i jest jedynym żywicielem rodziny, uznał za słuszne przywrócenie go do pracy na poprzednich warunkach w oparciu o art. 8 k.p.W rewizji nadzwyczajnej Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając rażące naruszenie przez Sąd prawa, a w szczególności art. 52 § 1 art. 56 k.p. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zarówno Terenowa Komisja Odwoławcza, jak i Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasadnie uznali, że samowolne zajęcie przez pracownika mieszkania funkcyjnego stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, skutkujące rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Pracownik bowiem jest obowiązany dbać o dobro zakładu pracy, chronić mienie zakładu i używać je zgodnie z przeznaczeniem (art. 100 § 2 pkt 5 k.p.). Wnioskodawca, zajmując samowolnie mieszkanie funkcyjne, naruszył podstawowe obowiązki pracownicze wymienione w art. 100 § 2 pkt 5 k.p. Słusznie zatem pozwane PGR rozwiązało z wnioskodawcą umowę o pracę bez wypowiedzenia, przy czym w tym zakresie nie naruszyło przepisów o rozwiązaniu umów o pracę. Nie było więc podstaw do przywrócenia wnioskodawcy do pracy. Fakt, iż w dniu wyrokowania przez Sąd wnioskodawca nie zajmował już spornego mieszkania nie może mieć wpływu na ocenę decyzji pozwanego PGR, czy też zmianę orzeczenia Komisji Odwoławczej. Ocenie Sądu podlega bowiem decyzja zakładu pracy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na tle określonego stanu faktycznego, a nie następujący po tej decyzji bieg wydarzeń.Ubocznie należy podkreślić, że wnioskodawca nie opuścił dobrowolnie samowolnie zajętego mieszkania, lecz został wyeksmitowany. Trafnie z rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że działanie wnioskodawcy nie może zasługiwać na aprobatę, bo było ono wysoce naganne. Wnioskodawca, po stosunkowo krótkim okresie pracy, otrzymał od pozwanego PGR mieszkanie i wnet potem bezprawnie zajął inne, większe metrażowo. Przywrócenie go do pracy w odczuciu innych pracowników, może być uważane za sankcjonujące samowolę, a to z kolei może oddziaływać demoralizująco.Skoro Okręgowy Sąd Pracy rażąco naruszył wskazane w rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa, przeto Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 422 § 1 k.p.c. i art. 277 § 2 k.p.).