I PRN 42/96

Izba Cywilna1996-06-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi, który nie wykonywał pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie w wysokości wyższej niż wynikająca ze stawki osobistego zaszeregowania, pomimo braku przepisów szczególnych przyznających mu takie prawo?
Ratio decidendi
Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko w takiej wysokości, w jakiej Kodeks pracy lub przepis szczególny mu je przyznaje. Wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania, przyznawane na podstawie art. 81 § 1 k.p. za czas niewykonywania pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, stanowi górną granicę roszczeń, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Brak jest podstaw prawnych do domagania się wyższego wynagrodzenia, jeśli nie wynika ono wprost z przepisów prawa.
Stan faktyczny
Powód, będący przewodniczącym zakładowej organizacji związkowej, nie był dopuszczany do pracy z powodu konfliktu w zakładzie pracy. Otrzymywał wynagrodzenie wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania. Domagał się wyrównania wynagrodzenia do wysokości, jaką otrzymywałby za faktycznie wykonywaną pracę, wraz z dodatkami. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że pracownikowi przysługuje jedynie wynagrodzenie za czas przestoju wynikające z art. 81 § 1 k.p.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność".

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 27 czerwca 1996 r. I PRN 42/96 Za czas niewykonywania pracy pracownik ma prawo do wynagrodzenia tylko w takiej wysokości, w jakiej Kodeks pracy lub przepis szczególny mu je przyznaje. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Walerian Sanetra, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 1996 r. sprawy z powództwa Edwarda P. przeciwko Rejonowej Kolumnie Transportu Sanitarnego w R. o świadczenie wyrównawcze, na skutek rewizji nadzwyczajnej Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 23 listopada 1995 r. [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną U z a s a d n i e n i e Powód Edward P. dochodził zasądzenia od Rejonowej Kolumny Transportu Sanitarnego w R. wyrównania wynagrodzenia za okres od dnia 1 grudnia 1994 r. do dnia 30 kwietnia 1995 r. W tym okresie powód - będący przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność - nie był dopuszczany do pracy i otrzymywał wynagro-dzenie wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania. Zdaniem powoda powinien on otrzymywać wynagrodzenie takie, jakie mu przysługuje za wykonywanie pracy, a więc z różnymi dodatkami. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rybniku oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że w pozwanym zakładzie pracy istniał konflikt między powodem a jego przełożonymi i część załogi sprzeciwiała się wspólnej pracy z powodem. Powoda nie można było zwolnić z pracy ponieważ zarząd zakładowej organizacji związkowej nie wyraził na to zgody (art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.). W okresie niewykonywania pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy pracownik nabywa - na podstawie art. 81 § 1 k.p. - prawo do wynagrodzenia w wysokości stawki osobistego zaszeregowania, a zatem dalej idące żądania podlegają oddaleniu. Rewizja powoda została oddalona wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 23 listopada 1995 r., [...]. Sąd rewizyjny podzielił pogląd Sądu I instancji, że zakres roszczeń płacowych powoda nie może wykraczać poza przepis art. 81 § 1 k.p. Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną NSZZ "Solidarność" stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego i wnosząc o zmianę tego wyroku i wyroku Sądu I instancji przez zasądzenie dochodzonego wynagrodzenia wraz z odsetkami. W uza-sadnieniu tej rewizji przedstawiono przebieg konfliktu w pozwanym zakładzie pracy i wyrażono pogląd prawny, iż do powoda nie mogą mieć zastosowania przepisy doty-czące przestoju (art. 81 § 2 k.p.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona. Według art. 81§1 k.p. - w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie - pra-cownikowi przysługuje wynagrodzenie, wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód spełnił obie przesłanki do nabycia prawa do tego wynagrodzenia w wysokości stawki osobistego zaszeregowania, albowiem był gotów do wykonywania pracy i doznał przeszkód ze strony zakładu pracy. To wynagrodzenie zostało mu wypłacone i nie jest ono przedmiotem sporu. Brak jest natomiast podstaw prawnych do domagania się przez niego wyższego wynagrodzenia. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.: "Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy kodeks lub przepis szczególny tak stanowi." Zdanie drugie tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, ze za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje (a w rzeczywistości nabywa) prawo do wynagrodzenia w takiej wysokości, w jakiej to prawo przyznaje mu kodeks pracy lub przepis szczególny. Nie jest trafne powoływanie się w rewizji na zarzut błędnego zastosowania przez oba Sądy przepisu regulującego prawo do wynagrodzenia w okresie przestoju (art. 81 § 2 k.p.), skoro przepis ten nie był zastosowany. Z tych względów orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 32art. 81 § 1 KPart. 81 § 2 KPart. 81§1 KPart. 80 KP§ 1§ 2§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy