I PRN 44/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Knap. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Ireny B. przeciwko Przedsiębiorstwu Rolniczo-Przemysłowemu - Kompleks Produkcyjny C. o przywrócenie do pracy i zapłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych od orzeczenia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 17 czerwca 1975 r. wobec ugodowego załatwienia sprawypostanowił umorzyć postępowanie z rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni w piśmie z dnia 11.III.1975 r. skierowanym do Powiatowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przy Naczelniku Powiatu w Cz. domagała się przywrócenia jej do pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie na poprzednich warunkach i zasądzenia od tego Przedsiębiorstwa:a) wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od 1.I.1975 r.,b) kwoty 1.920 zł tytułem należności za godziny nadliczbowe przypadłe za okres pozostawania bez pracy,c) kwoty 520 zł tytułem odsetek od zaległego wynagrodzenia za pracę,d) kwoty 102 zł tytułem ekwiwalentu za mleko oraze) kwoty 980 zł tytułem zwrotu niesłusznie potrąconych poborów.W uzasadnieniu tych żądań wnioskodawczyni podała, że będąc zatrudniona w pozwanym Przedsiębiorstwie na stanowisku dyrektora przedszkola z dniem 31.VIII.1974 r. została zwolniona z pracy za uprzednim 3-miesięcznym wypowiedzeniem, mimo że w tym czasie znajdowała się w ciąży. Wprawdzie pozwane Przedsiębiorstwo wszczęło z nią pertraktacje co do ponownego podjęcia pracy, lecz do pracy jej nie dopuściło i bezpodstawnie uznało, że wnioskodawczyni porzuciła pracę na skutek absencji w dniach 11, 12 i 13 grudnia 1974 r. Z tej przyczyny skreślono ją z ewidencji pracowników.Pozwane Przedsiębiorstwo uznało roszczenia wnioskodawczyni w zakresie odsetek w kwocie 520 zł oraz ekwiwalentu za mleko w kwocie 102 zł, podtrzymując zarzut, że wnioskodawczyni porzuciła pracę.Powiatowa Komisja Odwoławcza ustaliła, że wnioskodawczyni bez usprawiedliwienia nie stawiła się do pracy od dnia 19.XII.1974 r., na skutek czego z mocy art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 114) umowa o pracę między stronami uległa rozwiązaniu z mocy samego prawa. Komisja uwzględniła roszczenia wnioskodawczyni o zapłatę kwoty 520 zł tytułem odsetek, kwoty 102 zł tytułem ekwiwalentu za mleko oraz kwoty 980 zł z tytułu niesłusznego potrącenia zarobków, oddaliła natomiast wniosek w pozostałej części.Na skutek odwołania wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 17.VI.1975 r. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że przywrócił wnioskodawczynię do pracy na poprzednich warunkach, uznawszy, że wnioskodawczyni nie porzuciła pracy, lecz nie została do niej wbrew swojej woli dopuszczona. Wymieniony Sąd oddalił odwołanie w pozostałym zakresie, wyrażając pogląd, że roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługuje dopiero po podjęciu pracy w wyniku przywrócenia do niej (art. 47 § 1, 57 § 1 i 67 kodeksu pracy). Natomiast należność za godziny nadliczbowe należy się tylko wówczas, gdy praca była faktycznie wykonana.Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w rewizji nadzwyczajnej, wniesionej po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, trafnie zarzucił, że rażąco naruszono nim powołane przepisy prawa oraz interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Treść przepisów art. 47 § 1 i 57 § 1 k.p. nie wyłącza jednoczesnego dochodzenia roszczeń o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Zgodnie z art. 280 § 4 k.p. jedynie realizacja zasądzonego w orzeczeniu przywracającym do pracy wynagrodzenia uzależniona jest od podjęcia przez pracownika pracy, gdyż klauzulę wykonalności w części dotyczącej tego wynagrodzenia nadaje się dopiero po stwierdzeniu, że pracownik podjął pracę. Zasądzone wynagrodzenie nie może więc być egzekwowane wcześniej. Nie stoi to jednak na przeszkodzie zasądzeniu takiej należności przed podjęciem pracy, gdyż żaden przepis prawa tego nie zabrania, a wdrażanie dopiero po podjęciu pracy osobnego postępowania o zasądzenie wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy byłoby społecznie szkodliwe, gdyż zwiększałoby niepotrzebnie koszty wymiaru sprawiedliwości i opóźniałoby realizację należności pracowniczych, służących na ogół do zaspokajania bieżących potrzeb. Odmienna wykładnia narusza więc interes Państwa.Przed rozprawą pozwane Przedsiębiorstwo odesłało do Sądu Najwyższego z aktami osobowymi wnioskodawczyni oryginał ugody zawartej z wnioskodawczynią w dniu 27.X.1975 r. W ugodzie tej Przedsiębiorstwo uwzględniło żądania wnioskodawczyni, ta zaś stwierdziwszy, że jej żądanie zostało zaspokojone, "zrzekła się wszelkich roszczeń z umowy o pracę w stosunku do tego Przedsiębiorstwa". Z tej też przyczyny przedstawiciel Prokuratora Generalnego wniósł o umorzenie postępowania z rewizji nadzwyczajnej i Sąd Najwyższy przychylił się do tego wniosku zgodnie z art. 275, 276 pkt 1 i 277 k.p. w związku z art. 355 § 1 i 423 § 1 k.p.c.